ВИЖДОН ВА ФИКР ЭРКИНЛИГИ ДАХЛСИЗДИР
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси – мамлакатимиз фуқароларининг намунали ҳаёт кечириш, бахтли яшаш, орзу-интилишлари, қобилиятларини амалда намоён этишлари учун мустаҳкам кафолатли Қомусдир.
Асосий Қонунимизнинг 29-моддасида қайд этилганидек: "Ҳар ким фикрлаш, сўз ва эътиқод эркинлиги ҳуқуқига эга. Ҳар ким ўзи истаган ахборотни излаш, олиш ва уни тарқатиш ҳуқуқига эга. Амалдаги Конституциявий тузумга қарши қаратилган ахборот ва қонун билан белгиланган бошқа чеклашлар бундан мустаснодир. Фикр юритиш ва уни ифодалаш эркинлиги фақат давлат сири ва бошқа сирларга тааллуқли бўлган тақдирдагина қонун билан чекланиши мумкин”.
Шуни алоҳида қайд этиш керакки, Конституциямизнинг барча моддаларининг матнида гарчи сўз ва фикр эркинлиги, матбуот эркинлиги, эътиқод эркинлиги каби иборалар ишлатилмаса ҳам, фуқароларнинг ана шу ҳуқуқ ва эркинликлари ҳимоя қилинади. 29-модда эса тўғридан-тўғри инсоннинг фикрлаш, сўз ва матбуот эркинлигини таъминлашга қаратилганлиги, оммавий ахборот воситаларининг жамиятдаги ҳуқуқий мақоми белгилаб қўйилган қоидаларни ўзида мужассам этганлиги билан аҳамиятлидир.
Бундан ташқари, мамлакатимизда фуқароларнинг виждон ва диний эркинлиги ҳам Конституциямизда мустаҳкамлаб қўйилган.
Конституциямизнинг 31-моддасида белгилаб қўйилганидек: "Ҳамма учун виждон эркинлиги кафолатланади. Ҳар бир инсон хоҳлаган динга эътиқод қилиш ёки ҳеч қайси динга эътиқод қилмаслик ҳуқуқига эга. Диний қарашларни мажбуран сингдиришга йўл қўйилмайди”. Бундан ташқари, "Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 4-моддасида фуқароларнинг динга муносабатида тенг ҳуқуқлилик принципи белгилаб қўйилган. Унга кўра, фуқаролар динга муносабатидан қатъий назар, қонун олдида тенгдирлар.
Мамлакатимизда фуқароларнинг динга эътиқод қилиши, диний расм-русумлар ва маросимларни ўтказиши диний ташкилотлар раҳнамолигида, амалдаги қонунлар доирасида амалга оширилади.
Мамлакатимиз фуқаролари диний ўқув юртларида таҳсил олишни истасалар, албатта Ўзбекистон Республикасининг "Таълим тўғрисида”ги Қонунига мувофиқ умумий мажбурий ўрта таълим олганидан кейин олий ва ўрта махсус диний ўқув юртларига ҳужжат топширишлари ва синовлардан ўтгач, ўқишга қабул қилиниш ҳуқуқларига эга.
Хулоса қилиб айтганда, мамлакатимиз фуқароларининг виждон ва диний эътиқод эркинлиги, фикрлаш ва сўз эркинлиги Конституциямизда мустаҳкам кафолатлаб қўйилган ва фуқароларимизнинг бу ҳуқуқ ва эркинликларини чеклаб қўйишга ҳеч кимнинг ҳақи йўқ.
Робия
ЙЎЛДОШЕВА,
"Тараққиёт кўзгуси” газетаси махсус мухбири.
(Фото: markaz.tiu.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
