СОТИБ ОЛИНГАН ДАБДАБА

Тўхтабой ота кенжа ўғлини уйлантирди. Тўй жуда серҳашам бўлди. Отанинг режаси умуман бошқа – ихчамгина, камчиқимгина тўй қилиш эди. Лекин қандай қилиб бунча дабдабали тўйга айланиб кетганини билолмай ҳайрон. Тўйдан кейинги майда-чуйда чиқимлар, қуда чақириқ, қуёвчақириғ-у “ўчоқ кўмди” маросимларидан сўнг би-и-ир эркин нафас оламан, деганида уйига гоҳ шаҳардаги дўконлардан, гоҳ яримтайёр маҳсулот тайёрловчи фирмалардан “қарзингизни тўланг!” – деган қўнғироқлар кела бошлади.

Тўхтабой ота аввал кампирини, сўнг катта ўғлини саволга тутди.

– Мен ўз “кругим”даги (ўзим борди-келди қиладиган демоқчи) аёллар учун алоҳида дастурхон ёздирдим, шунга Манғит бозоридаги дўкондан 1,5 млн. сўмлик харажат қилган эдим, – деди кампири “нима, қадрим йўқми?” – дегандай хўмрайиб.

– Бир оғиз индамасдан-а?! – хуноби ошди отанинг. – Ана, яна биттаси 7 млн. сўмлик қарзинг бор, деяпти, 7 миллион-а! Бу ким учун эди?

– Ахир тўйга шунча одам айтилган. Ҳаммасининг кўнглини топиш керак-да, ота, – қизишди ўғли. – 7 миллион қарзни мен кўтардим. Товуқ гўшти, салат, салқин ичимликлар, нон-пон, дегандай...

Тўхтамурод отанинг боши “ғувиллаб” кетди, фикри-ёди қарзларини қандай қайтариш билан банд эди.

– Менинг ҳам “салон” (гўзаллик салони)да қарзим бор, – деди куёвлик тўнини елкасига ташлаб ичкаридан чиққан кенжа ўғил. – 3 миллиондан зиёдроқ.

Тўхтамурод ота кампирига қўлини бигиз қилганча:

– Аслида йўқ жойдаги муаммони сен – хотинлар келтириб чиқарасанлар, – деди пешонасидаги терни артаркан. – Нима, келин сенинг орзу-ҳавасинг деб қарз кўтариши керакмиди?

Хуллас, Тўхтамурод отанинг кенжа ўғлини уйлантириши оилани қарз ботқоғига ботирди. Бутун оила топган-тутганини бир неча ой давомида “сотиб олинган дабдаба” эвазига келган қарзни тўлаш учун сарфладилар. Орадан бир йил ўтиб, кампири янги туғилган чақалоққа бешик тўйи қилмоқчилигини айтганида:

– Бешик тўйими, менга қўйиб бер, – деди киноя билан. – Қуда-қудағайим билан би-и-р дўппини ерга қўйиб маслаҳатлашай.

– Болага оладиган нарсаларни сиз қаердан биласиз? – ажабланди кампир.

– Жуда яхши биламан-да!

Ўзи айтганидай, Тўхтамурод ота кенжа келиннинг ота-онаси билан “дўппини ерга қўйиб” маслаҳатлашди. Шундан сўнг, келинининг ота-онаси билан биргаликда пенсия пулидан чақалоққа аравача, кийим-кечаклар, қўшни болалар учун ширинликлар сотиб олишди. Кечқурун фарзандлари ва қуда-қудағайи билан файзли дастурхон атрофида жам бўлишди. Ҳеч ким менга у керак, бу керак, демади. Икки оила ҳам қарз кўтаришмади. Ҳамма, айниқса, қўшни болажонлар хурсанд бўлишди.

Тўхтамурод отанинг бу ишидан қўни-қўшнилар ҳам мамнун бўлдилар. Шунда:

– Юзлаб одамларни йиғиб, шовқин-суронли тўй қилмай ҳам одам муродига етар экан-ку, – дейишди маҳалладошлари.

– Асли ташвишни ўзимизга ўзимиз сотиб оламиз-да, – деди маҳалла кайвонилари.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.