ИНТЕРНЕТ ДОИМО БИЗГА ДЎСТ(ми)?
Биз ахборот асрида яшаяпмиз. Биз терлаб-пишиб кўчирадиган китобларнинг электрон вариантлари пайдо бўлди. Лекин, бугун биз оғиз очган мавзу бу эмас, бутун дунёни бир четдан маҳв этган, ўргимчак тўри деб аталмиш Интернет ҳақида. Эътибор берганмисиз, ўргимчак тўрини қаровсиз қолган уйларнинг хоҳлаган жойида учратишимиз мумкин. Интернетни ҳам бежизга бундай аташмаган. Чунки у ҳам қаровсиз қолган, эътибор берилмаган жойда осон кириб келади. Алфред Нобел умрининг охирги онларида шундай деган эди: "Агар ҳарбий ёвуз мақсадларда ишлатилишини билсайдим, атомни яратмаган бўлардим”. Агар атом бомбасининг ҳозирги сиёсий ҳаётдаги ўрнини олсак, Нобелга қўшилмай иложимиз йўқ. Интернет тармоғини яратган одам ҳам энг аввало унинг фойдали томонларини кўрган. Чунки у орқали дунёнинг нариги бурчидаги ҳар қандай хабардан тез ва осон воқиф бўлиш мумкин. Бироқ зарарлари-чи? Ёшларнинг онгини бузадиган, унга ҳар томонлама нотўғри ғоя берадиган ахборотларни-чи, тўхтатиб бўладими? Бўлмайди. Чунки бу одамларнинг, ёшларнинг ўзига боғлиқ. Агар у истаса, сиздан бесўроқ ҳам иш қилиши мумкин. Шундай экан, гап айланиб яна тарбияга бориб тақалади. Билсангиз, КХДР давлатида Интернет тармоғидан фойдаланиш тақиқланган. Бунга жазо бор. Шунинг ўзи ҳам ўргимчак тўрининг нечоғлик зарарли эканлигини кўрсатиб турибди. Ҳозирда, хоҳлаган уяли алоқа воситаси ёрдамида Интернетга уланиш мумкин. Бу жуда осон. Лекин ҳар доим ахборот оламида юрган одам ташқи дунёдан узилиб, ғайратсиз, иродасиз бўлиб қолади. Умуман яшашнинг қизиғи йўқ, умри мазмунини фақат виртуал дунёда кўради.
Энди ўйлаб кўринг, бундай иродасиз, ўзига ишонмайдиган одамдан нимани кутиш мумкин? Энди уларга ўқи, дея оламизми, ё биринчи синфдан бошлаймизми? Йўқ. Ҳўл новдани буксанг, ҳар ёнга букилади, қуруқ чўпни эса осонгина синдириш мумкин. Ўзингиз ўйланг, қўлида телефон тутган, компьютерда ишлаган, машина минган ёшларнинг кейинчалик қўлига китоб тутишига, кеча-ю кундуз муккасидан кетиб китоб ўқишига ишонасизми? Интернетга муккасидан шўнғиган боланинг китоблар оламига қайтиши жуда қийин. Ўргимчак тўрига тушиб қолган одам барча гўзалликларни виртуал дунёда деб билади. Бу қанчалик даҳшатлигини тасаввур қилаяпсизми?
Гапларимдан хафа бўлманг, тенгдошим. Чунки бу ҳақиқат.
Азиз ота-оналар, сизнинг ҳам ўғил-қизингиз бор. Ўғлингизнинг ўзингизга ўхшаб олий маълумотли бўлишини, қизингизнинг эса ҳамманинг кўзини қувнатадиган келин бўлишини истайсиз. Унда янада ҳушёрроқ бўлинг. Токи, фарзандингиз ўргимчак тўрига илиниб қолмасин.
Азизлар, мен ҳали коллеж ўқувчисиман. Лекин юқорида фикр юритганим – ўргимчак тўри – интернет оламидаги бузғунчи сайтлардаги маълумотларнинг тарбиявий мақсадларимизга зид эканлигини яхши биламан. Шунинг учун фарзандлари виртуал дунё билан ҳар куни "ошно” бўлган азиз ота-оналар, фан-техника юксалганини қўя турайлик, ҳеч ўйлаганмисиз, қачонлардир ота-боболаримиз тасаввур ҳам қилмаган, биз ҳам анчагача ҳушимизга сиғдиролмаган бу ўзгаришлар, нега улардан фойдаланишимиз жуда осон бўлиб қолди? Нега улар билан орамиз бор йўғи бир қадам? Нега биз бундан қувонишимиз керак? Балки бу Ватанимизнинг озодлигини кўролмаётган, ёшларимизнинг онг-у тафаккурини маҳв этишга уринаётган нияти бузуқ кучларнинг иши эмасмикан? "Текин овқат-томоқ йиртар”, дейишган ота-боболаримиз. Шунинг учун ёзганларимни бир мушоҳада қилиб кўринг, бу менинг фикрларим. Қандай хулоса чиқариш эса ўзингизга боғлиқ, азиз муштарий.
Сирож ОЛИМОВ,
Манғит қишлоқ хўжалик касб-ҳунар коллежи ўқувчиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
