УЧ КЎНГИЛНИНГ УЧ НАЗМИЙ ЧАШМАСИ

АЛИШЕР – ОНА ЮРТ КУЙЧИСИ

Ватан. Уни тилга олишимиз билан қалбимиз нурланади. Кўз олдимизда энг аввало бизни ҳар лаҳзада иссиқ бағрига олиб, чексиз меҳр-муҳаббат билан сийлагувчи оиламиз гўшаси, мўъжазгина ҳовли-боғимиз гавдаланади. Болалик шўхликларимиз, ширин орзуларимизни йўргаклаган, ҳар битта  қадамимизга елка тутган жонажон маҳалла, онамиздай азиз, киндик қонимиз томган тупроқ, шарқироқ сойлар, илм маскани – мактаб сари элтувчи урпонгли йўллар  кўзимизга ўтдай босилади. Жуда қадрдон, сурати юракларимизга чизилган Ватан манзаралари бу!

Мен Алишер Аҳмедовнинг “Тараққиёт кўзгуси газетаси” нашриётида чоп этилган “Юртим тимсоли” деб номланган шеърлар тўплами билан танишарканман, болаликнинг олис, ниҳоятда ёқимли, ўзим учун жуда азиз, отажоним, онажоним бағрида кечирган беғубор онларимга қайтгандай, бутун бўй-басти, борлиғи билан юрагимда суврати қолган ота маконим тафтини ҳис этгандай бўлдим. Унинг “Юртим тимсоли”, “Қишлоғим”, “Азиз карвоним” шеърларидаги соҳир сатрларга эргашиб, хаёлан она юрт кенгликлари аро сайр қилдим.

Яхши шеър шунчаки ўқилмайди, инсон шууридаги мудроқ туйғуларга жон бағишлаб, юракда чизилган манзараларни тасаввур оламингизга олиб киради. Алишер Аҳмедовнинг Ватан ҳақидаги шеърлари ана шундай руҳ бағишлайди шеърхонга. “Баланд оқтолларда солланган” ҳалинчаклар шамоли, “дала йўлларида чопқиллаб бораётган” болалик туғёнлари, “бағри иссиқ оила қучоғидаги гаштли лаҳзалар”га ҳамроҳ бўлиб, катта ҳаёт карвонига қўшилиб, олдинга интиласиз шеърий оҳанглар мавжида.

Ҳар қарич еридан дур унгувчи, кўзларга тўтиё она Юрт тупроғининг қудрати шоирнинг юрагига меҳр, жисмига куч бағишлайди. Шеърдан шеърга кўчади бу меҳр ва бу куч, ажиб уйғунликда қалбларга ғурур бағишлайди.

Алишернинг шеърларини бефарқ ўқиш мумкин эмас. Унинг одамийлик фазилатлари, эзгулик ва яхшиликка ундовчи сатрлари, айниқса, “Фикрат”, “Шажара”, “Олий рутба”, “Гўзаллик”, “Кулфат доми” каби шеърлари ва тўртликлари кишини ўй-лашга, фикрлашга ундайди, шеърхонга маънавий озиқ беради.

* * *

“САТРЛАР ИФОРИ”ГА ЧУЛҒАНГАН КЎНГИЛ

Шоир-у шоиралар давраларида бир гап тез-тез айланади: “Шоирларнинг кўнгли Аллоҳга яқин бўлади, шу боис, ўзгаларнинг кўнглини ҳам ўқий оладилар”, – дейишади. Балки ростдир?  Шунинг учун ҳам назмда қалам тебратувчи ижод аҳли  доимо ўз дарди қолиб, ўзгалар дардига малҳам бўлгулик сатрлар битишади. Шунинг учун ҳам ёзганлари кимнингдир кўнгил мулкига айланса, кимдир уни қўшиқ қилиб куйлайди.

Туманимизнинг Ўрта қалъа овулида истиқомат қилувчи шоира опамиз Гулнора Юсупова ҳам, таъбир жоиз бўлса, ўзгалар кўнглидан кечаётган туйғуларни нафақат англайди, балки бу туйғулар ичида яшаб, гўзал сатрлар ила зийнатлайди ва элдошларига тақдим этишдан ўзини ҳамиша бахтиёр ҳисоблайди.

Гулнора Юсупова амударёлик шеърият ихлосмандлари учун бегона эмас. Унинг илк китоби “Ҳаёт синовлари” 2016 йилда, “Сатрларга тўкилган кўнгил” тўплами эса 2019 йилда нашрдан чиққан ва аллақачон мухлислари эътиборини қозонган. Сермаҳсул, тиниб-тинчимас шоира опамизнинг учинчи китоби – “Сатрлар ифори” 2020 йилда “Донишманд зиёси” нашриётида чоп этилиб, оммага ҳавола этилди.

“Сатрлар ифори”да жамланган сатрларни ўқир экансиз, ҳақиқатдан ҳам  ажиб, ёқимли наволар жарангига ошно бўлиб, шеърдан шеърга ўтганингиз сари, гоҳ ўйноқи, гоҳ маҳзун, гоҳида ўйчан мисралар орқали ўз кўнглингиз сийратини топгандай бўласиз. Ҳар бир мисранинг ўзига хос жозибаси, бетакрор мавжи, хушбўй ифори, албатта, сизни ўзига ром этади.

Биз чин дилдан самимий ва сермаҳсул шоира опамизни яна бир гўзал шеърий  гулдастаси – “Сатрлар ифори”да жамланган дил мулки – янги тўплами билан чин дилдан муборакбод этамиз.

* * *

Шахзоданинг “Орзулар карвони”

Шаҳзода Жўллибоева Назархон қишлоғидаги 3-сонли умумтаълим мактабининг аълочи, жамоатчи ўқувчиси. Қорақалпоқ тили ва адабиётининг шайдоси. У 2018-2019 ўқув йилида Билимлар беллашувининг қорақалпоқ тили ва адабиёти йўналиши бўйича Қорақалпоғистон Республикасининг мутлақ ғолиби. У Қорақалпоқ халқ оғзаки ижоди намуналарини мустақил тадқиқ этиш билан бирга, бу бебаҳо маънавий меросдан баҳра олади. Бири-биридан жозибали ва ўйноқи, инсонни мантиқий фикрлашга ундовчи шеърлар, ҳикоялар ёзади. Яқинда, “Тараққиёт кўзгуси газетаси” нашриётида чоп этилган “Орзулар карвони” китобидан жой олган “Оила” деб номланган шеърига бир эътибор беринг-а:

У гўзал Ватандир, табаррук маскан,

Бағрин очиб бизни кутаверади.

Қучоғига бизлар – ота-ю онам,

Ҳатто уч-тўрт авлод сиғаверади.

Шаҳзодахоннинг қалбида чуқур илдиз отиб улгурган оилага меҳр-муҳаббат туйғусидан ҳар ким ҳам ибрат олса арзийди.

Кенгликда осмондан кенгдир оилам,

Мен фақат сен билан инсон бўламан!

Унинг фикрлари ўз тенгдошлари учун эмас, балки оила қадрини унчалик яхши англамайдиган лоқайд катталар, арзимас сабаблар билан ажрашиб кетаётган баъзи ёшлар учун тарбия ҳам.

Шаҳзода Жўллибоева ижодида юморга мойиллик кучли. Буни “Сигир ва эшак” масалида, “Интизомсиз қизлар”, “Синфда бўлган воқеа”, “Физика дарсида” каби шеърларида яққол кўриш мумкин. Айниқса, “Сигир ва эшак” масалида она Ватан қадр-қимматига етмасликнинг аянчли оқибатлари сигир ва эшак – мажозий образлари орқали юмористик талқин этилиши жуда чиройли сўз ўйинлари билан очиб берилган.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.