ЛЕЙШМАНИОЗ КАСАЛЛИГИ ҲАҚИДА БИЛАСИЗМИ?

Лейшманиоз – одамларда ва ҳайвонларда учрайдиган трансмиссив протозой касаллик бўлиб, уни искабтопар чивинлар чақиш йўли билан юқтирадилар. Инсонда  иситмалаш, ички аъзолар ёки тери тўқималарининг шикастланиши билан намоён бўлади.

Касаллик  икки  турга бўлинади.

1. Весцерал лейшманиоз кўзғатувчилари жигар, талоқ, лимфа  тугунларида ривожланиб, аста-секин одам организмининг заҳарланишига  олиб  келади.

Весцерал  лейшманиоз касаллиги  билан  эса асосан 1 ёшдан 5 ёшгача бўлган  болалар касалланади. Касаллик  манбаи асосан  итлар,  бўри, тулки ва  бошқалар  бўлиши мумкин. Весцерал  лейшманиоз  касаллигида тўсатдан  тана  ҳарорати 39-40°С кўтарилиши  билан  бошланиб, суринкали  кечади Айрим ҳолларда касаллик аста-секинлик билан бошланиб, умумий  ҳолсизлик, терининг рангсизланиши, тошмаларнинг пайдо бўлиши билан  характерланади.  Касалликнинг  биринчи аломатлари  бошланганда зудлик  билан шифокорга мурожаат  қилиш  керак. Чунки касалликнинг  натижаси ўз  вақтида  тўғри ўтказилган  даволашга  боғлиқ.

2. Тери лейшманиоз  терида чивин чаққандан кейин инсон танасидаги инкубацион давр  асосан 1-4 ҳафтагача баъзан 1,5-2 ойгача давом  этади ва яра  пайдо бўлиб, кичишиш билан бошланиб, терида бир умрлик чандиқ  қолишига сабаб бўлади. Тери лейшманиоз касаллиги билан барча  ёшдагилар касалланиши  мумкин.  Касалликдан  сўнг,  мустаҳкам иммунитет  пайдо  бўлиб, бир умрга сақланади. Жуда кам ҳолатда кайталаниши  мумкин. Касаллик асосан ёзнинг охири куз ойларида қайд  этилади. Агар хонадон озода, саришта сақланса, санитария-гигиена қоидаларига амал қилинса, чивинлар кўпайишига йўл қўйилмаса, бу касаллик хавф солмайди.

Насиба МАДИЯРОВА, туман СЭОЖСБ врач-энтомологи.