LEYShMANIOZ KASALLIGI HAQIDA BILASIZMI?

Leyshmanioz – odamlarda va hayvonlarda uchraydigan transmissiv protozoy kasallik boʻlib, uni iskabtopar chivinlar chaqish yoʻli bilan yuqtiradilar. Insonda  isitmalash, ichki aʼzolar yoki teri toʻqimalarining shikastlanishi bilan namoyon boʻladi.

Kasallik  ikki  turga boʻlinadi.

1. Vestseral leyshmanioz koʻzgʻatuvchilari jigar, taloq, limfa  tugunlarida rivojlanib, asta-sekin odam organizmining zaharlanishiga  olib  keladi.

Vestseral  leyshmanioz kasalligi  bilan  esa asosan 1 yoshdan 5 yoshgacha boʻlgan  bolalar kasallanadi. Kasallik  manbai asosan  itlar,  boʻri, tulki va  boshqalar  boʻlishi mumkin. Vestseral  leyshmanioz  kasalligida toʻsatdan  tana  harorati 39-40°S koʻtarilishi  bilan  boshlanib, surinkali  kechadi Ayrim hollarda kasallik asta-sekinlik bilan boshlanib, umumiy  holsizlik, terining rangsizlanishi, toshmalarning paydo boʻlishi bilan  xarakterlanadi.  Kasallikning  birinchi alomatlari  boshlanganda zudlik  bilan shifokorga murojaat  qilish  kerak. Chunki kasallikning  natijasi oʻz  vaqtida  toʻgʻri oʻtkazilgan  davolashga  bogʻliq.

2. Teri leyshmanioz  terida chivin chaqqandan keyin inson tanasidagi inkubatsion davr  asosan 1-4 haftagacha baʼzan 1,5-2 oygacha davom  etadi va yara  paydo boʻlib, kichishish bilan boshlanib, terida bir umrlik chandiq  qolishiga sabab boʻladi. Teri leyshmanioz kasalligi bilan barcha  yoshdagilar kasallanishi  mumkin.  Kasallikdan  soʻng,  mustahkam immunitet  paydo  boʻlib, bir umrga saqlanadi. Juda kam holatda kaytalanishi  mumkin. Kasallik asosan yozning oxiri kuz oylarida qayd  etiladi. Agar xonadon ozoda, sarishta saqlansa, sanitariya-gigiyena qoidalariga amal qilinsa, chivinlar koʻpayishiga yoʻl qoʻyilmasa, bu kasallik xavf solmaydi.

Nasiba MADIYaROVA, tuman SEOJSB vrach-entomologi.