“AMUDARYOTEX” ХК ТУМАННИНГ ИЖТИМОИЙ-ИҚТИСОДИЙ САЛОҲИЯТИ ОШИШИГА ХИЗМАТ ҚИЛМОҚДА

Президентимизнинг қарорига асосан 2020-2023 йилларда Қорақалпоғистон Республикасини комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича қатор амалий ишлар қилинмоқда.

Амударё туманини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш мақсадида 2020-2023 йилларда инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш дастури бўйича умумий қиймати 459 млрд. сўм бўлган 77 та лойиҳалар амалга оширилиши белгиланган. Шундан саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш бўйича 378 млрд. 656 млн. сўмлик 23 та лойиҳалар амалга оширилиши ва 620 та янги иш ўринлари яратилиши белгиланган. Айни пайтгача қиймати 35 млрд. 359 млн. сўмлик 14 та лойиҳалар амалга оширилиб, 103 та янги иш ўринлари яратилди.

Амударё туманида бугунги кунда 7 та экспортёр корхона фаолият юритиб келмоқда. Тумандан асосан, ип-калава, хом ипак, қизилмия илдизи каби маҳсулотлар экспортга йўналтирилади. Ушбу корхоналар томонидан жорий йилнинг январь-май ойларида 3 млн. 480 минг АҚШ доллари миқдорида маҳсулотлар экспорт қилинган бўлиб, бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 137 фоизни ташкил қилади.

Тумандаги йирик экспорт корхоналардан бири бўлган “Amudaryotex” маъсулияти чекланган жамият шаклидаги хорижий корхонаси кластер шаклида пахтани қайта ишлаш орқали ип-калава ишлаб чиқаради ҳамда Хитой, Покистон, Бирлашган Араб Амирликлари каби давлатларга экспортга йўналтиради.

Корхонада 2019 йилда туманда етиштириладиган пахта ҳосилининг 50 фоизи кластер шаклида қайта ишланган ҳамда 5 млн. 300 минг АҚШ доллари миқдорида маҳсулот экспорт қилган бўлса, 2020 йилдан бошлаб, туманда етиштириладиган пахта ҳосилини тўлиқ кластер шаклида қайта ишлаш йўлга қўйилди. Натижада корхонанинг ишлаб чиқариш қувватлари ошди ҳамда ўтган йил давомида 7 млн. АҚШ доллари миқдорида маҳсулот экспорти амалга оширилди. Жорий йилда ушбу кўрсаткич 8 млн. АҚШ долларини ташкил қилиши кутилмоқда.

Бу йилги мавсумда корхона кластери томонидан 350 та фермер хўжаликлари билан контрактация шартномалари тузилган. Фермер хўжаликларида 15 минг 30 гектар чигит экилган бўлиб, далаларда текис ниҳол олишга эришилди ва ғўзалар шу пайтгача 2-3 мартадан суспензия усулида озиқлантирилди. Таркибида зарурий микроэленментлар бўлган кимёвий ўғитнинг “плантин”, “фертиплан” турларидан 20 тонна сарф қилинди.  Корхона кластерида мавжуд бўлган 3 та лазерли ер текислаш қурилмаси, 3 та айланма омоч, 3 та чизеллаш ускунаси, 3 та культиватор ва бошқа 10 дан зиёд техникалар ёрдамидан фойдаланган ҳолда фермер хўжаликларидаги пахта майдонларидаги ғўзалар сифатли тарзда, агротехника қоидалари асосида парвариш қилинмоқда.

Қизилчоли маҳалласидаги 2007 йилдан бери фаолият кўрсатиб келаётган “Ғумчоли” кўп тармоқли фермер хўжалигида 74 гектар ер майдони мавжуд. Алишер Ражабов раислик қилиб келаётган ушбу хўжаликда 44 гектар ерга пахта экилган. Хўжаликда меҳнат қилаётган 36 нафар пудратчи, 10 нафар ёлланма ишчиларнинг куч-ғайрати эвазига текис ундиришга эришилган ғўза ниҳоллари шу кунгача 2 марта озиқлантирилиб, 1 марта чуқур культивация қилинди. Шу кунларда хўжалик ишчилари пахта майдонларини суғоришга тайёрлашмоқда.

Фермер хўжалик ерларига ишлов бериш ва барча агротехник тадбирларни амалга оширишда корхона кластери техникаларидан ва ўз ихтиёридаги 4 та техникадан фойдаланилиб келинмоқда. Жорий йилги пахта мавсумида ҳар бир гектар ердан 25 центнергача ҳосил етиштирилиб, 100 тоннага яқин “оқ олтин” териб олиниши мўлжалланмоқда.

Таъкидлаш жоизки, экспорт ва инвестицияларни ривожлантириш Ҳукумат комиссияси ёрдамида “Amudaryotex” маъсулияти чекланган жамият шаклидаги хорижий корхонаси томонидан пневматик ип-калава ишлаб чиқариш лойиҳаси амалга оширилиши, бу орқали қўшимча 2 млн. АҚШ доллари миқдорида маҳсулотлар экспортини амалга ошириш имконияти яратилмоқда.

Шунингдек, корхона томонидан жами қиймати 280 млрд. сўмлик 4 та лойиҳа - пахта тозалаш заводи, ёғ маҳсулотлари ишлаб чиқариш, ип калава ишлаб чикариш, мато ишлаб чикариш фаолиятини ташкил этиш орқали яна қўшимча 400 та янги иш ўринлари яратиш режалаштирилган.

Бугунги кунда туманнинг Оқ олтин овули ҳудудидаги собиқ пахта тозалаш заводи бино ва иншоотларини сотиб олиш бўйича маблағларнинг бир қисми тўлаб берилган бўлиб, мазкур ҳудудда ёғ ишлаб чиқариш заводини қуриш бўйича қурилиш ишлари бошлаб юборилган, асбоб-ускуналар олиб келинган. Ип-калава ишлаб чиқариш лойиҳасини молиялаштириш учун эса тижорат банкига ҳужжатлар тўплами тақдим қилинган.

Туманимиздаги ушбу экспорт корхонаси фаолиятини кенгайтиришга қаратилган истиқболли режаларнинг амалга оширилиши келгусида ҳудудни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан янада ривожлантириш, янги иш ўринларини яратиш, аҳоли турмуш тарзини янада фаровонлаштириш каби эзгу мақсадларга хизмат қилади.

Озода Худойберганова.