Чақалоқлар ўлими ортмоқда. Бунинг олдини олиш учун қандай чоралар кўрилаяпти?

Оила – Ватан ичра кичик бир Ватан, ҳар кимнинг ўз дахлсиз ҳудуди, тўлақонли бахтиёр яшайдиган, авлодлари давомийлигини таъминлайдиган муқаддас қўрғонидир. Оилада янги авлод – чақалоқ дунёга келиши эса нафақат оиладагилар, барча қариндошлар, яқинлар учун ҳам қувончли воқеа саналади.

Янги туғилган чақалоққа ёши улуғлар билан бамаслаҳат исм танлаш, она-болага алоҳида ғамхўрлик кўрсатиш азалий қадриятларимиздан ҳисобланади.

Айниқса, бугунги кунда оилаларга, она ва болага эътибор давлатимиз сиёсатининг асосий йўналишларидан ҳисобланади. Шу боисдан ҳам туғиш ёшидаги аёллар мунтазам тиббий кўрикларга жалб этилиб, соғлиги назорат қилиб борилади. Ҳомиладор аёллар ҳар ойда аёллар маслаҳатхоналарида гинеколог шифокорлар кўригидан ўтказилиб, онага, ҳомилага зарур ҳолларда муолажалар буюрилади. Ҳар бир чақалоқларнинг соғлом, меъёрий вазнда, нуқсонларсиз туғилиши учун барча зарур саъй-ҳаракатлар олиб борилади.

• Соғлом фарзанд дунёга келишида никоҳланувчиларни никоҳолди тиббий кўрикдан ўтказиш ҳам муҳим аҳамият касб этади. 2021 йил давомида туман бўйича 4 минг 5 жуфт никоҳланувчи шахслар никоҳолди тиббий кўригидан ўтказилди. Уларнинг 3 нафарида руҳий, 37 нафарида соматик касалликлар, 1 нафарида эса одамнинг иммунитет танқислиги вируси аниқланди. Ушбу рақамларнинг ўзиёқ никоҳолди тиббий кўрикнинг нақадар муҳим эканлигини тасдиқлайди.

Афсуски олиб борилаётган чораларга, тарғибот ишларига қарамасдан, ўз соғлигига бепарволик билан қарайдиган, шифокорлар тавсияларига амал қилмайдиган аёллар ҳам бор. Улар ҳомиладорлик даврида амал қилиши лозим бўлган кўрсатмаларга беписанд қараши оқибатида салбий ҳолатлар келиб чиқмоқда. Фикримиз исботи сифатида рақамларга мурожаат этамиз:

Жорий йилнинг 17 январигача туманимиз миқёсида 201 нафар чақалоқ дунёга келган бўлса, уларнинг 11 нафари вафот этди. Вафот этган чақалоқларнинг 1 нафари 1500 грамм, 3 нафари 1600-2500 грамм, 4 нафари 2600-3500 грамм атрофида, 2 нафари 25-32 ҳафталик, 2 нафари 33-36 ҳафталик, 3 нафари 37-39 ҳафталигида, 6 нафари кесарча қирқиш йўли, 5 нафари табиий йўл билан дунёга келган. Бир нафар икки йиллик интервал билан тўртинчи фарзандини дунёга келтираётган она вафот этган.

Тан олиш керак, ҳеч бир аёл боласининг нобуд бўлишини, ёки нуқсонли бўлиб туғилишини истамайди. Бироқ хоҳиш бошқа, шунга интилиш бошқа. Яшаб кетишга тайёр бўлмай туғилган, туғилгач, касалликларга чалиниб, туман Тиббиёт бирлашмасининг болалар реанимацияси бўлимида муолажа қилинаётган гўдакларнинг саломатлиги учун ҳам биринчи навбатда уларни дунёга келтирган ота-оналари ҳамда оила аъзолари жавобгар аслида. Шу боис ҳам соғлом бола туғилиши учун ота-оналарнинг масъулиятини ошириш муҳим масала саналади.

Тўғри, туман Тиббиёт бирлашмасининг болалар реанимацияси бўлимида гўдакларга тиббий ёрдам беришга доир энг замонавий, илғор технологиялар мавжуд. Бироқ бу ҳар қандай ҳолатдаги чақалоқларнинг ҳам ҳаётини сақлаб қолиш имкони бор, дегани эмас.

Оналар ва болалар ўлимининг олдини олиш, туғиш ёшидаги, фарзанд кўриш истагидаги аёллар ўртасида тарғибот ишларини олиб бориш барча тиббиёт муассасаларида бугунги кунда энг долзарб вазифа бўлиб турибди.

Шу мақсадда 19 январь куни Қиличбой овулидаги 7-қишлоқ оилавий поликлиникада ультратовуш ташхиси аппарати мутахассис шифокори Динора Абдураимова, гинеколог шифокор Замира Ўрозимбетовалар ҳудуддаги бир гуруҳ туғиш ёшидаги аёлларни текширувдан ўтказиб, соғлом фарзанд дунёга келтириш учун аввало она соғлом бўлиши, ҳомиладорлик даврида нималарга эътибор бериши лозимлиги хусусида кенг тушунчалар берди.

Дарҳақиқат, туман кўп тармоқли марказий поликлиникаси, қишлоқ оилавий поликлиникалари, қишлоқ врачлик пунктлари ҳамда врачлар ва ўрта тиббиёт ходимларининг асосий вазифаларидан бири фертил ёшидаги аёллар, ҳомиладор ва туққан аёлларга касалликлар профилактикаси бўйича кўрсатилаётган тиббий ёрдам сифати ва самарадорлигини ошириш, болалар орасида касалликлар профилактикаси бўйича тушунтириш-тарғибот ишларини олиб боришдан иборат.

Соғлом бола туғилишида пренатал, яъни туғриқдан олдинги скрининг кўригининг аҳамияти катта. Бу аввало аёлларда ҳомиладор бўлиш эҳтимолини олдиндан аниқлаш, қолаверса, туғилажак болада ирсий ва бошқа нуқсонлар бор-йўқлигини аниқлаш имконини беради.

Айниқса, 35 ёшдан катталар, болаларида туғма нуқсон бўлган ҳомиладорлар, илгари кетма-кет икки ҳомиласи нобуд бўлган оналар, ҳомила ривожланишининг дастлабки босқичларида юқумли касалликларга чалинган ҳомиладорларлар, қариндошлари билан никоҳ қурган, шунингдек, ота ва она авлодида ирсий касалликлар бор тоифадаги аёллар учун скрининг зарур ва ўта муҳимлиги кўрсатилган.

Шу сабабли ҳам Амударё тумани Тиббиёт бирлашмаси, туман кўп тармоқли марказий поликлиникаси, қишлоқ оилавий поликлиникалари, қишлоқ врачлик пунктлари масъуллари овул ва маҳаллаларда бўлиб, тиббий кўрикларни ташкил қилмоқда ва тушунтириш-тарғибот ишларини олиб бормоқда.

Худди шундай тадбирлар туман Тиббиёт бирлашмасига қарашли кўптармоқли марказий поликлиника аёллар масалаҳатхонасида ҳам мунтазам равишда ўтказилмоқда.

Булардан кўзланган мақсад эса чақалоқларнинг соғлом бўлиб дунёга келиши, оиласига ғам эмас, олам-олам қувонч олиб келишига эришишдир.

О.РАЖАБОВА.