Çaqaloqlar ölimi ortmoqda. Buning oldini oliş uçun qanday çoralar körilayapti?

Oila – Vatan içra kiçik bir Vatan, har kimning öz daxlsiz hududi, tölaqonli baxtiyor yaşaydigan, avlodlari davomiyligini taʼminlaydigan muqaddas qörğonidir. Oilada yangi avlod – çaqaloq dunyoga kelişi esa nafaqat oiladagilar, barça qarindoşlar, yaqinlar uçun ham quvonçli voqea sanaladi.

Yangi tuğilgan çaqaloqqa yoşi uluğlar bilan bamaslahat ism tanlaş, ona-bolaga alohida ğamxörlik körsatiş azaliy qadriyatlarimizdan hisoblanadi.

Ayniqsa, bugungi kunda oilalarga, ona va bolaga eʼtibor davlatimiz siyosatining asosiy yönalişlaridan hisoblanadi. Şu boisdan ham tuğiş yoşidagi ayollar muntazam tibbiy köriklarga jalb etilib, soğligi nazorat qilib boriladi. Homilador ayollar har oyda ayollar maslahatxonalarida ginekolog şifokorlar körigidan ötkazilib, onaga, homilaga zarur hollarda muolajalar buyuriladi. Har bir çaqaloqlarning soğlom, meʼyoriy vaznda, nuqsonlarsiz tuğilişi uçun barça zarur saʼy-harakatlar olib boriladi.

• Soğlom farzand dunyoga kelişida nikohlanuvçilarni nikoholdi tibbiy körikdan ötkaziş ham muhim ahamiyat kasb etadi. 2021-yil davomida tuman böyiça 4 ming 5 juft nikohlanuvçi şaxslar nikoholdi tibbiy körigidan ötkazildi. Ularning 3 nafarida ruhiy, 37 nafarida somatik kasalliklar, 1 nafarida esa odamning immunitet tanqisligi virusi aniqlandi. Uşbu raqamlarning öziyoq nikoholdi tibbiy körikning naqadar muhim ekanligini tasdiqlaydi.

Afsuski olib borilayotgan çoralarga, tarğibot işlariga qaramasdan, öz soğligiga beparvolik bilan qaraydigan, şifokorlar tavsiyalariga amal qilmaydigan ayollar ham bor. Ular homiladorlik davrida amal qilişi lozim bölgan körsatmalarga bepisand qaraşi oqibatida salbiy holatlar kelib çiqmoqda. Fikrimiz isboti sifatida raqamlarga murojaat etamiz:

Joriy yilning 17-yanvarigaça tumanimiz miqyosida 201 nafar çaqaloq dunyoga kelgan bölsa, ularning 11 nafari vafot etdi. Vafot etgan çaqaloqlarning 1 nafari 1500 gramm, 3 nafari 1600-2500 gramm, 4 nafari 2600-3500 gramm atrofida, 2 nafari 25-32 haftalik, 2 nafari 33-36 haftalik, 3 nafari 37-39 haftaligida, 6 nafari kesarça qirqiş yöli, 5 nafari tabiiy yöl bilan dunyoga kelgan. Bir nafar ikki yillik interval bilan törtinçi farzandini dunyoga keltirayotgan ona vafot etgan.

Tan oliş kerak, heç bir ayol bolasining nobud bölişini, yoki nuqsonli bölib tuğilişini istamaydi. Biroq xohiş boşqa, şunga intiliş boşqa. Yaşab ketişga tayyor bölmay tuğilgan, tuğilgaç, kasalliklarga çalinib, tuman Tibbiyot birlaşmasining bolalar reanimatsiyasi bölimida muolaja qilinayotgan gödaklarning salomatligi uçun ham birinçi navbatda ularni dunyoga keltirgan ota-onalari hamda oila aʼzolari javobgar aslida. Şu bois ham soğlom bola tuğilişi uçun ota-onalarning masʼuliyatini oşiriş muhim masala sanaladi.

Töğri, tuman Tibbiyot birlaşmasining bolalar reanimatsiyasi bölimida gödaklarga tibbiy yordam berişga doir eng zamonaviy, ilğor texnologiyalar mavjud. Biroq bu har qanday holatdagi çaqaloqlarning ham hayotini saqlab qoliş imkoni bor, degani emas.

Onalar va bolalar ölimining oldini oliş, tuğiş yoşidagi, farzand köriş istagidagi ayollar örtasida tarğibot işlarini olib boriş barça tibbiyot muassasalarida bugungi kunda eng dolzarb vazifa bölib turibdi.

Şu maqsadda 19-yanvar kuni Qiliçboy ovulidagi 7-qişloq oilaviy poliklinikada ultratovuş taşxisi apparati mutaxassis şifokori Dinora Abduraimova, ginekolog şifokor Zamira Örozimbetovalar hududdagi bir guruh tuğiş yoşidagi ayollarni tekşiruvdan ötkazib, soğlom farzand dunyoga keltiriş uçun avvalo ona soğlom bölişi, homiladorlik davrida nimalarga eʼtibor berişi lozimligi xususida keng tuşunçalar berdi.

Darhaqiqat, tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasi, qişloq oilaviy poliklinikalari, qişloq vraçlik punktlari hamda vraçlar va örta tibbiyot xodimlarining asosiy vazifalaridan biri fertil yoşidagi ayollar, homilador va tuqqan ayollarga kasalliklar profilaktikasi böyiça körsatilayotgan tibbiy yordam sifati va samaradorligini oşiriş, bolalar orasida kasalliklar profilaktikasi böyiça tuşuntiriş-tarğibot işlarini olib borişdan iborat.

Soğlom bola tuğilişida prenatal, yaʼni tuğriqdan oldingi skrining körigining ahamiyati katta. Bu avvalo ayollarda homilador böliş ehtimolini oldindan aniqlaş, qolaversa, tuğilajak bolada irsiy va boşqa nuqsonlar bor-yöqligini aniqlaş imkonini beradi.

Ayniqsa, 35 yoşdan kattalar, bolalarida tuğma nuqson bölgan homiladorlar, ilgari ketma-ket ikki homilasi nobud bölgan onalar, homila rivojlanişining dastlabki bosqiçlarida yuqumli kasalliklarga çalingan homiladorlarlar, qarindoşlari bilan nikoh qurgan, şuningdek, ota va ona avlodida irsiy kasalliklar bor toifadagi ayollar uçun skrining zarur va öta muhimligi körsatilgan.

Şu sababli ham Amudaryo tumani Tibbiyot birlaşmasi, tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasi, qişloq oilaviy poliklinikalari, qişloq vraçlik punktlari masʼullari ovul va mahallalarda bölib, tibbiy köriklarni taşkil qilmoqda va tuşuntiriş-tarğibot işlarini olib bormoqda.

Xuddi şunday tadbirlar tuman Tibbiyot birlaşmasiga qaraşli köptarmoqli markaziy poliklinika ayollar masalahatxonasida ham muntazam ravişda ötkazilmoqda.

Bulardan közlangan maqsad esa çaqaloqlarning soğlom bölib dunyoga kelişi, oilasiga ğam emas, olam-olam quvonç olib kelişiga erişişdir.

O.RAJABOVA.