ФЕРМЕРНИНГ УЛУF ИМКОНЛАРИ

Мамлакатимизда фермерлик ҳаракати бошланганида бу агротузилманинг келажагига ишонмаганлар, иккиланганлар кўп бўлди. Лекин фермерлик ҳаракати билан жамоа ва давлат хўжаликлари фаолиятини ўзича, мустақил равишда иқтисодий таҳлил қилиб кўрган (Аллоҳ раҳмат қилсин!) Нурулла Яхшимуродов қишлоқ хўжалиги соҳасига жорий этилаётган бу янгиликни дадиллик билан қабул қилди.

Нурулла оға Амударё туманининг йирик мулкдори – тадбиркор ва уддабурон фермерига айланди. Узоқ йиллар ўзи  ташкил этган “Юсуфхўжа” фермер хўжалигини моҳирлик билан бошқарди. Қисқа  вақт ичида “Юсуфхўжа” фермер хўжалигини Амударё туманининг машъал хўжаликларидан бирига  айлантирди.

Ҳаёт инсонга, наинки яхши яшаш учун курашиш майдони, балки ўзининг эзгу амалларидан завқ олиб, ҳузур-ҳаловатли умр кечириш учун берилган имкон. Н.Яхшимуродов ҳалол ва фидойи меҳнати завқини сурадиган пайтда бу ҳаётдан кетди. Унинг ортида иқтисодий жиҳатдан бақувват, пахтачилик ва ғаллачиликда ўзига хос улкан тажриба  мактабига эга “Юсуфхўжа” фермер хўжалиги, гуркираган боғ-роғлар, обод ва равон кўчалар, ўтаётган ҳар бир кунидан рози халқ қолди.

Бугунги кунда бу маконда Н.Яхшимуродов тарбиясини олган, ҳаёт тажрибаларини чуқур ўзлаштирган “Юсуфхўжа” фермер хўжалигининг иккинчи, учинчи авлод вакиллари яшаб, меҳнат қилишади. Фермер хўжалигига эса машҳур фермернинг ўғли Шавкатжон Яхшимуродов раҳбарлик қилади. Отаси ҳаётлигидаёқ, 1995 йилдан буён қишлоқ хўжалигининг турли соҳаларида самарали меҳнат қилиб келаётган Шавкатжон учун “Юсуфхўжа” фермер хўжалигини  юритиш қийинчилик туғдирмади. Қолаверса, отасидан ўрганган тажрибалари, хўжалик ҳудудидаги ҳар бир қарич ернинг табиати, мелиоратив ҳолати тўғрисида яхши билиши унинг ишни тўғри ташкил этишида муҳим омил бўлди.

Айни пайтда фермер хўжалиги тасарруфидаги умумий ер майдон 143,1 гектар бўлиб, шундан экин майдонлари 135,6 гектарни ташкил этади.

Хўжаликнинг 6,9 гектар ердаги боғдорчилик тармоғи, 0,6 гектарлик кўп йиллик дарахтзорлари ҳам фермер хўжалигининг иқтисодий барқарорлигини  таъминлаш имконини беради.

Шавкатжон экин-тикин ишларига  ўта масъулият билан ёндашади. Аввало энг сара уруғ танлайди, сеялка агрегатини шахсан  ўзи назорат қилгач, далага олиб чиқади, тажрибали механизаторлар, тажрибали сеялкачиларни  экишга жалб этади. Натижада баҳорги юмушлар кўнгилдагидай адо этилади. Кузда, ғалвир сувдан кўтарилганда эса “Юсуфхўжа”ликлар яна фермер хўжаликлари орасида машъал, биринчи бўлишади!

У отаси вафотидан сўнг, 2015 йилда фермер хўжалигини қабул қилиб олган бўлса, ўшандан буён ўтган 7 йил давомида барча йўналишлар  бўйича йиллик шартномавий режаларини ортиғи билан адо этиб келмоқда.

Хусусан, сўнгги уч йил давомида Амударё туманида “Юсуфхўжа” фермер хўжалигининг олдига тушадиган хўжалик бўлмади ҳисоб. Хўжалик деҳқонлари 2020-2021-2022 йилларда ҳар йили 77 гектар майдонга чигит экишди. Уч йил давомида ҳосилдорлик 40-45 центнерга етказилиб, йиллик ҳосил хирмони ҳар гал 309-325 тоннани, бу борадаги режа эса камида 110-140 фоизни ташкил этди.

Бундан ташқари, хўжаликда қаторасига уч йил давомида, ҳар йили 26 гектар ерга буғдой экилиб, ҳосилдорлик ҳар гектар ҳисобига  44,8 центнерга, 2022 йилда эса 80 центнерга етказилиб, Амударё туманининг иқлим шароитида ҳам ғалладан юқори ҳосил олиш мумкинлигини амалда кўрсатиб берди.

Бугунги кунда фермер хўжалигининг қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштириш ва сотишдан оладиган соф фойдаси 2,1 млрд. сўмни ташкил этиб, рентабеллик даражаси  19 фоизга етказилди.

Айни пайтда хўжаликнинг яна бир қўшимча тармоғи – асаларичилик ҳам жадал ривожланмоқда. Шунингдек, 250 бош парранда парвариш қилиниб, қўшимча даромад манбаига айлангани хўжалик ишчиларини зарур пайтда арзон паррандачилик маҳсулотлари билан таъминлаш имконини бермоқда.

Ўз фаолиятида тежамкорликка қатъий амал қилгани боис, хўжаликни технологик жиҳатдан мустаҳкамлаш имкони яратилиб, барча техника воситалари юқори самарадорлик қувватига эга ҳолатга келтирилди ва сўнгги уч йилда 45,4 млн. сўм маблағ иқтисод қилинди. Иқтисод қилинган маблағ ҳисобига хўжалик ҳудудидаги ички ирригация тармоқлари реконструкция қилиниб, ерларнинг мелиоратив ҳолати тубдан яхшиланди. Деҳқончиликдан олинган соф фойда, албатта, фермер хўжалигининг техникаларини қайтадан янгилаш имконини берди.

Шавкатжон қишда ҳам меҳнат майдонидан бери келмайди. У хўжалик ҳудудида яшовчи ёшларни, ёш оилаларни қўллаб-қувватлаш мақсадида устоз-шогирд анъанаси асосида 6 нафар ишсиз ёшга фермерликнинг нозик сирларини ўргатмоқда. Ёшлар Шавкатжондан фермер хўжалигини ташкил этиш ва уни юритиш бўйича сабоқ олиш билан бирга улар моддий жиҳатдан манфаатдор ҳам. Чунки Шавкатжон уларнинг ҳар бирига ўртача 1 млн. сўмдан ойлик маош ҳам тайинлаган.

Шавкатжон отаси амал қилган бир эзгу амални бажаришга ҳамиша ўзини бурчли деб билади. У пандемия даврида ҳам, кейин ҳам ҳудуддаги  47 та кам таъминланган оилалардан хайр-саховатини, меҳрини асло дариғ тутмайди. Айнан ана шу мақсадда  салкам 40 млн. сўмлик хайр-эҳсон қилиб, 40-сонли мактаб таъмири ҳамда мактабда таҳсил олувчи кам таъминланган оилалар фарзандларига ҳомийлик учун жами 2 млн. сўм ажратди.

Шавкатжон ибратли оила соҳиби сифатида ҳамқишлоқлари орасида ҳурмат ва эътиборга сазовор. Маҳалладошларининг яхши-ёмон кунларида ҳамиша елкадош. Ёшларни тадбиркорликка  жалб этиш, уларнинг бўш вақтларини мазмунли ўтказишларига доимий кўмакдош, яқин маслаҳатгўй.

Айни шундай кунларда эса Шавкатжон Яхшимуродов янги 2023 йилнинг режаларини тузади. Ана шу эзгу режалар рўёби йўлида меҳнат қилишдан асло чарчамайди

Робия ЙЎЛДОШЕВА.