АМУДАРЁ ТУМАНИДА МАКТАБ ВА БОЛАЛАР БОҒЧАЛАРИДА ЙОД БИЛАН ТАЪМИНЛАШ ДАСТУРИ БОШЛАНДИ
Йод танқислиги бўлган болаларда интеллектуал ривожланиш кўрсаткичлари пасаяди ва янги билим-кўникмаларни ўрганиши қийинлашади. Агарда боланинг танасида етарли миқдорда йод бўлса, унда мактабда, фан ва спортда яхши натижаларга эришиш имкони юқорироқ бўлади. Шуни эътиборга олган ҳолда юртимизда давлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларида ҳафтанинг ҳар чоршанба куни болаларга йод препаратини умумий ичириш куни деб белгиланди.
20 сентябрь кунидан мамлакатимизнинг барча ҳудудларида бўлгани каби Амударё туманида ҳам мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларида туман Тиббиёт бирлашмаси ходимлари томонидан болаларга бепул йод препаратларини умумий ичириш дастури асосидаги тадбирлар бошланди. Бу жараёнларда таълим масканларида болаларнинг препаратни ичишлари учун сув ва бошқа зарур шароитлар яратиб берилди. Шунингдек, тиббиёт ходимлари мазкур препаратларни қабул қилиш қоидаларини тушунтириб, педагог-ходимлар, ўқувчи ва тарбияланувчилар, ота-оналарга бу борада батафсил маълумотлар беришди.
Таъкидланганидек, мактабгача ва мактаб таълими ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2023 йил 28 августдаги қўшма қарорига асосан Ўзбекистонда 3-15 ёшдаги болаларни йод ва 2-10 ёшли болаларни гельминтозга қарши препаратлар билан бепул таъминлаш тартиби тўғрисидаги Йўриқнома тасдиқланган. Эндиликда мазкур йўриқномага кўра, йод препарати давлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларига бириктирилган ҳамшира ёки педагог-ходимлар орқали, нодавлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларига оилавий поликлиника ҳамда оилавий шифокорлик пунктлари патронаж ҳамширалари томонидан тарқатилади.
Ҳужжатда жорий йилнинг 20 сентябридан бошлаб, давлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотларида ҳафтанинг ҳар чоршанба куни болаларга йод препаратини умумий ичириш куни, деб белгиланган. Бунда йод препарати ҳафтада бир маротаба мактабгача таълим ташкилотлари тарбияланувчилари, яъни 3-6 ёшли болаларга 500 мкг, мактаб ўқувчилари, яъни 7 ёшдан 15 ёшгача бўлган болаларга 1000 мкг ичирилиши тавсия этилган. Шунингдек, йод препаратларини сақлаш ва ҳисоботини юритиш давлат мактабгача ва мактаб таълими ташкилотлари ҳамшираси ёки масъул ходими томонидан юритилиши белгилаб қўйилган.
Амударё туманида ўтган давр мобайнида ҳам Президентимизнинг 2020 йил 10 ноябрдаги “Аҳолини соғлом овқатланишини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги ва 2021 йил 26 июлдаги “Аҳолига кўрсатилаётган тиббий ёрдам сифатини янада яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарорларига мувофиқ, 3-15 ёшдаги болалар йод препаратлари билан таъминланиб келинган. Йил бошидан сентябрь ойига қадар туман бўйича 3-15 ёшли 50 минг 650 нафар болаларга 171 минг 300 та антиструмин таблеткалари берилган. Шунингдек, 3-6 ёшли 15 минг 650 нафар болаларга ҳар ҳафтада ярим таблеткадан қабул қилиш учун 31 минг 300 таблетка, 7-15 ёшли 35 минг 000 нафар болаларга ҳар ҳафтада 1 таблеткадан қабул қилиш учун 140 мингта таблетка тарқатилган.
Ўзбекистонда болаларни йод билан таъминлаш ишлари “Ёрқин миллат” дастури бўйича амалга оширилади. Йод препаратлари Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳамда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги орқали 3 ёшдан 15 ёшгача бўлган барча болалар учун бепул тақдим этилади. Препарат ва доза Ўзбекистон соғлиқни сақлаш вазирлигининг республика ихтисослаштирилган эндокринология илмий-амалий тиббиёт маркази томонидан танланган. 2025 йилда болалар танасида йод миқдорини аниқлаш орқали бутун дастурнинг таъсирини баҳолаш режалаштирилган.
Дастурни самарали амалга ошириш учун дори тарқатилаётган муассасадагиларнинг ота-оналари ва маъмуриятнинг мунтазам онлайн сўровлари орқали мониторинг амалга оширилади.
О.Худойберганова
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
