ИНЖИҚ ҚАЙНОНА ВА МЕҲРИБОН ЎҒИЛЛАР

Бўлган воқеа

Навбатдаги туғруқ таътилига чиқиб, уйига ҳорғин кириб келган Шоҳида дарвозахонада тўхтаб қолди. Афтидан қайнонаси ким биландир баланд овозда суҳбатлашиб ўтирар, унинг овози дарвозахонагача эшитилиб турарди.

– Уч қиз-а, уч қиз! Зариф ўғлимнинг боғи кўкармайди бу хотиннинг қизларини кўпайтиришидан.

– Ундай дема, Салима, қиз фарзандми, ўғилми, Аллоҳнинг мукофоти, биргина тирноққа зорлар қанча?!

– Агар бу гал ҳам қиз туғса, – қайнонаси бир зум гапиришдан тўхтаб қолди ва:

– Онасиникига ковушини тўғрилаб қўяман, – деди жеркиб.

– Тавба де, Салима, ўзингнинг қизларинг ҳам...

– Мен сизни дардимни тушунади, деб гап айтсам, қизларимни тилга олаяпсизми? Қизларимнинг тўртталаси ҳам аввал ўғил туғиб, қайнонасини қувонтирган, қизлари кейин туғилган. Бизнинг келинжон бўлса, қиздан бошқасини билмайди.

Қўшни Гулбиби момо бошқа гапиргиси келмадими, авзойи ўзгарганча уйдан чиқди. Чиқди-ю, дарвозахонада Шоҳидага тўқнаш келиб, таққа тўхтади. Ҳомиладорлигидан-ми ёки юриб келганиданми, икки бети қип-қизариб кетган Шоҳидага қараб ич-ичидан меҳри товланди:

– Яхшимисан, жоним болам, эсон-омон қутулиб олгин, Аллоҳ ёр бўлсин сенга, – дея бағрига босди. Сўнг: “Ҳамма гапни эшитганга ўхшайди-я, Салиманинг ғийбатига шерик бўлдим-а”, деган ўй кечди хаёлидан.

– Бир пас ўтиринг момо, сутли қора чой дамлайман, – деди Шоҳида момога.

Гулбиби момо уйда неваралари ёлғиз қолганини  айтиб, шошилиб чиқиб кетди. Шоҳида ҳеч нарса бўлмагандай қайнонасига салом бериб, ўз хонасига кирди-да, негадир тушкун кайфиятда ўтириб қолди. Келинининг ҳадеганда чиқавермаганидан унинг ортидан кирган Салима эна Шоҳиданинг ўтиришидан ғаши келганини яширмади:

– Бизлар ёш пайтимизда тўғри даладан туғруқхонага кетардик, чарчадик, деб айтишга, ҳозирги келинларга ўхшаб ялпайиб ўтиришга уялардик. Уч ўғил, тўрт қизни иш қилиб юриб туғганман-а, ё тавба, ҳозиргилар ичига тушга-ниданоқ ётоқчилайди. Туғадигани фақат қиз...

Шу куни Шоҳидага кечки овқат татимади. Негадир иштаҳаси бўғилиб, боши қаттиқ оғриганидан дастурхон атрофида ҳам бемалол ўтиролмади.

Бундан хавотир олган Зариф ҳовлига чиқиб, болаликдаги синфдош дўсти Зулхуморга қўнғироқ қилди. Зулхумор гинеколог-шифокор, туманда обрўси баланд. Унга вазиятни тушунтирган эди, бобиллаб уришиб берди:

– Ҳай, Зариф, сен ўзи қанақа  отасан? Кеча Шоҳида кўрикка келганида яхшилаб тушунтирган эдим. Қорнидаги боласи эгиз. УЗИ аппаратида сурати ҳалиям турибди. Шоҳида эса сурункали чарчоқда юрибди, қон босими  паст. Унга меҳр, эътибор керак, рецепт берганман, дориларини ичсин, яхшилаб дам олсин, оғир юк кўтармасин!

Зариф шошиб ичкарига кирди, нега Шоҳида бу ҳақда унга гапирмабди, дориларини олдимикан ўзи?

– Нега  менга айтмадинг, ич-этингни еб юраверасанми, менга сенинг соғлигинг ҳамма нарсадан муҳим!

– Мен-чи, менинг соғлигим муҳим эмасми? – жаҳл билан деди Салима эна.

Зариф нима дейишини билмай қолди. Чунки ҳозир айтган гаплари онасига оғир ботган, унинг кўнглида “хотинини мендан устун қўяркан", деган фикр ғалаён кўтариб бўлганди.

Ҳомиласи эгиз эканлигини айтиш, қувончини қайнонаси билан бўлишмоқчи бўлганида нохуш ғийбатнинг устидан чиққани  етмагандай, она-бола ўртасига араз аралашганидан Шоҳиданинг дили хира бўлди. Нима қилсин, қайнонаси ҳам ёмонлик тиламайди, ўғил набирали бўлишни хоҳлайди. Бири-биридан  ширин қизалоқларини бир кун кўрмаса, дарди-дунёси қоронғи бўлиб кетадиган қайнонаси бир неча кундан бери тўнини тескари кийиб олганидан Шоҳида ҳам, Зариф ҳам ҳайрон.

Шоҳида вақти-соати етиб, эгизакларни дунёга келтирди. Туғруқ қийин кечганиданми, чақалоқлардан бири – ўғил фарзанди нимжон туғилди. То бола бир ярим ёшга етгунича тез-тез шифохонада даволатишга тўғри келди.

– Боласидан ортмай қолди, мен жуда чарчадим, рўзғорингни бўлакла, – деди бир куни Салима эна ўғлига.

– Ҳайҳотдай ҳовлида бир ўзингиз...

– Мени қайғурмай қўяқол, ана, Ориф акангни олиб келаман, – ўғлининг гапини шартта бўлди онаси.

Салима эна айтганини қилди. Ўғиллари ҳам онасининг раъйини қайтаришмади. Зариф бола-чақаси билан ижарага уй олиб, рўзғорини бўлаклади. Бир-икки йил аввал янги иморат қуриб, кўчиб чиққан Орифжон оиласи билан онасининг кўнгли учун ота уйига қайтиб келди. Аммо Орифжоннинг аёлига бу тахлит ишлар ёқмадими, қайнонаси билан чиқишмай, кун ора аразлашадиган, баъзан икки ўғлини  етаклаб, ўзларининг уйига кетиб қоладиган одат чиқарди. Шундай кунларнинг бирида Салима эна ётиб қолди. Уни кўргани кирган Гулбиби момо:

– Сенинг шукринг йўқ Салима, – деди иссиғи баландлигидан юзлари бўғриқиб кетган Салима энага. – Келинларинг бири-биридан ақлли, саранжом-саришта, невараларинг меҳрибон, уялмайсанми, феълинг торайиб кетибди сенинг.

Салима эна қўшни момонинг гапларига ҳеч нима дея олмади. Чунки момо ҳақ эди. Ноилож ич-ичидан ўзининг инжиқлигини, ноҳақлигини тан олди.

Губиби момо кетгач, Салима эна енгил тортди. Кечқурун битта кастрюлкада овқат кўтариб келган Орифжонга:

– Болам, ўз уйингга боравер, – деди астойдил меҳр билан. – Ҳозироқ бориб Зариф укангни, Шоҳида билан невараларимни қайтариб олиб кел. Ижара уйда сарсон бўлиб юрмасин, ҳозироқ қайтариб олиб кел!

Ориф онасининг шундай қилишини биларди. Шунинг учун ҳам то бир йилдан бери  сабр-тоқат билан ўз уйини қўйиб, ота уйида яшаб келар, аёли билан икки ўғлини ҳам шунга кўндирганди. Ҳатто баъзи оғзи бўш таниш-билишларининг пичинг ва кесатиқларини ҳам писанд қилмай, онасининг кўнглидаги ишни қилган ўғиллари шу куниёқ Зарифнинг оиласини ота маконга қайтариб олиб келишди.

Салима эна Зарифнинг ширин-шакар уч қизи, эгиз  Ҳасан-Зуҳраларни бағрига босиб, шукроналар айтди, тавбалар қилди, ҳатто бетоблигиям эсидан чиқиб кетди.

– Шоҳида,  қизим, – деди мулойимлик билан, – эртага маҳаллага бир эҳсон қилайлик, невараларим, болаларим омон бўлишсин, кўпдан бери кўнглимга тугиб қўйган шукрона оши қилиш ниятим бор эди.

Қайнонасининг ўзгариб қолганидан қувонган Шоҳида шу ондаёқ тараддудни бошлаб юборди.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.