INJIQ QAYNONA VA MEHRIBON ÖĞILLAR

Bölgan voqea

Navbatdagi tuğruq taʼtiliga çiqib, uyiga horğin kirib kelgan Şohida darvozaxonada töxtab qoldi. Aftidan qaynonasi kim bilandir baland ovozda suhbatlaşib ötirar, uning ovozi darvozaxonagaça eşitilib turardi.

– Uç qiz-a, uç qiz! Zarif öğlimning boği kökarmaydi bu xotinning qizlarini köpaytirişidan.

– Unday dema, Salima, qiz farzandmi, öğilmi, Allohning mukofoti, birgina tirnoqqa zorlar qança?!

– Agar bu gal ham qiz tuğsa, – qaynonasi bir zum gapirişdan töxtab qoldi va:

– Onasinikiga kovuşini töğrilab qöyaman, – dedi jerkib.

– Tavba de, Salima, özingning qizlaring ham...

– Men sizni dardimni tuşunadi, deb gap aytsam, qizlarimni tilga olayapsizmi? Qizlarimning törttalasi ham avval öğil tuğib, qaynonasini quvontirgan, qizlari keyin tuğilgan. Bizning kelinjon bölsa, qizdan boşqasini bilmaydi.

Qöşni Gulbibi momo boşqa gapirgisi kelmadimi, avzoyi özgargança uydan çiqdi. Çiqdi-yu, darvozaxonada Şohidaga töqnaş kelib, taqqa töxtadi. Homiladorligidan-mi yoki yurib kelganidanmi, ikki beti qip-qizarib ketgan Şohidaga qarab iç-içidan mehri tovlandi:

– Yaxşimisan, jonim bolam, eson-omon qutulib olgin, Alloh yor bölsin senga, – deya bağriga bosdi. Söng: “Hamma gapni eşitganga öxşaydi-ya, Salimaning ğiybatiga şerik böldim-a”, degan öy keçdi xayolidan.

– Bir pas ötiring momo, sutli qora çoy damlayman, – dedi Şohida momoga.

Gulbibi momo uyda nevaralari yolğiz qolganini  aytib, şoşilib çiqib ketdi. Şohida heç narsa bölmaganday qaynonasiga salom berib, öz xonasiga kirdi-da, negadir tuşkun kayfiyatda ötirib qoldi. Kelinining hadeganda çiqavermaganidan uning ortidan kirgan Salima ena Şohidaning ötirişidan ğaşi kelganini yaşirmadi:

– Bizlar yoş paytimizda töğri daladan tuğruqxonaga ketardik, çarçadik, deb aytişga, hozirgi kelinlarga öxşab yalpayib ötirişga uyalardik. Uç öğil, tört qizni iş qilib yurib tuğganman-a, yo tavba, hozirgilar içiga tuşga-nidanoq yotoqçilaydi. Tuğadigani faqat qiz...

Şu kuni Şohidaga keçki ovqat tatimadi. Negadir iştahasi böğilib, boşi qattiq oğriganidan dasturxon atrofida ham bemalol ötirolmadi.

Bundan xavotir olgan Zarif hovliga çiqib, bolalikdagi sinfdoş dösti Zulxumorga qönğiroq qildi. Zulxumor ginekolog-şifokor, tumanda obrösi baland. Unga vaziyatni tuşuntirgan edi, bobillab urişib berdi:

– Hay, Zarif, sen özi qanaqa  otasan? Keça Şohida körikka kelganida yaxşilab tuşuntirgan edim. Qornidagi bolasi egiz. UZI apparatida surati haliyam turibdi. Şohida esa surunkali çarçoqda yuribdi, qon bosimi  past. Unga mehr, eʼtibor kerak, retsept berganman, dorilarini içsin, yaxşilab dam olsin, oğir yuk kötarmasin!

Zarif şoşib içkariga kirdi, nega Şohida bu haqda unga gapirmabdi, dorilarini oldimikan özi?

– Nega  menga aytmading, iç-etingni yeb yuraverasanmi, menga sening soğliging hamma narsadan muhim!

– Men-çi, mening soğligim muhim emasmi? – jahl bilan dedi Salima ena.

Zarif nima deyişini bilmay qoldi. Çunki hozir aytgan gaplari onasiga oğir botgan, uning könglida “xotinini mendan ustun qöyarkan", degan fikr ğalayon kötarib bölgandi.

Homilasi egiz ekanligini aytiş, quvonçini qaynonasi bilan bölişmoqçi bölganida noxuş ğiybatning ustidan çiqqani  yetmaganday, ona-bola örtasiga araz aralaşganidan Şohidaning dili xira böldi. Nima qilsin, qaynonasi ham yomonlik tilamaydi, öğil nabirali bölişni xohlaydi. Biri-biridan  şirin qizaloqlarini bir kun körmasa, dardi-dunyosi qoronği bölib ketadigan qaynonasi bir neça kundan beri tönini teskari kiyib olganidan Şohida ham, Zarif ham hayron.

Şohida vaqti-soati yetib, egizaklarni dunyoga keltirdi. Tuğruq qiyin keçganidanmi, çaqaloqlardan biri – öğil farzandi nimjon tuğildi. To bola bir yarim yoşga yetguniça tez-tez şifoxonada davolatişga töğri keldi.

– Bolasidan ortmay qoldi, men juda çarçadim, rözğoringni bölakla, – dedi bir kuni Salima ena öğliga.

– Hayhotday hovlida bir özingiz...

– Meni qayğurmay qöyaqol, ana, Orif akangni olib kelaman, – öğlining gapini şartta böldi onasi.

Salima ena aytganini qildi. Öğillari ham onasining raʼyini qaytarişmadi. Zarif bola-çaqasi bilan ijaraga uy olib, rözğorini bölakladi. Bir-ikki yil avval yangi imorat qurib, köçib çiqqan Orifjon oilasi bilan onasining köngli uçun ota uyiga qaytib keldi. Ammo Orifjonning ayoliga bu taxlit işlar yoqmadimi, qaynonasi bilan çiqişmay, kun ora arazlaşadigan, baʼzan ikki öğlini  yetaklab, özlarining uyiga ketib qoladigan odat çiqardi. Şunday kunlarning birida Salima ena yotib qoldi. Uni körgani kirgan Gulbibi momo:

– Sening şukring yöq Salima, – dedi issiği balandligidan yuzlari böğriqib ketgan Salima enaga. – Kelinlaring biri-biridan aqlli, saranjom-sarişta, nevaralaring mehribon, uyalmaysanmi, feʼling torayib ketibdi sening.

Salima ena qöşni momoning gaplariga heç nima deya olmadi. Çunki momo haq edi. Noiloj iç-içidan özining injiqligini, nohaqligini tan oldi.

Gubibi momo ketgaç, Salima ena yengil tortdi. Keçqurun bitta kastryulkada ovqat kötarib kelgan Orifjonga:

– Bolam, öz uyingga boraver, – dedi astoydil mehr bilan. – Hoziroq borib Zarif ukangni, Şohida bilan nevaralarimni qaytarib olib kel. Ijara uyda sarson bölib yurmasin, hoziroq qaytarib olib kel!

Orif onasining şunday qilişini bilardi. Şuning uçun ham to bir yildan beri  sabr-toqat bilan öz uyini qöyib, ota uyida yaşab kelar, ayoli bilan ikki öğlini ham şunga köndirgandi. Hatto baʼzi oğzi böş taniş-bilişlarining piçing va kesatiqlarini ham pisand qilmay, onasining könglidagi işni qilgan öğillari şu kuniyoq Zarifning oilasini ota makonga qaytarib olib kelişdi.

Salima ena Zarifning şirin-şakar uç qizi, egiz  Hasan-Zuhralarni bağriga bosib, şukronalar aytdi, tavbalar qildi, hatto betobligiyam esidan çiqib ketdi.

– Şohida,  qizim, – dedi muloyimlik bilan, – ertaga mahallaga bir ehson qilaylik, nevaralarim, bolalarim omon bölişsin, köpdan beri könglimga tugib qöygan şukrona oşi qiliş niyatim bor edi.

Qaynonasining özgarib qolganidan quvongan Şohida şu ondayoq taraddudni boşlab yubordi.

Robiya YÖLDOŞEVA.