АМУДАРЁ ТУМАНИ АХБОРОТ-КУТУБХОНА МАРКАЗИ – ҲАҚИҚИЙ МАЪНАВИЯТ ТАРҒИБОТЧИСИ

Китоб – маънавият сарчашмаси, Китоб – зулматларни ёритгувчи нур, музлаган қалбларни ўз оташ тафти ила иситиб, соғлом ҳаёт бахш этгувчи қудратли куч. У – адашганга йўлчи, мискин кўнгилларга суянч, ҳаёт сирларини очгувчи олтин калит. Шунинг учун ҳам аҳли донишлар ўз умрларини китобдан олган илм-у заковатлари ила чароғон қилиб, юксак ибрат ва намуна мактаби даражасига айлантирганлар. Шунинг учун ҳам Президентимиз китоб мутолаасини, айниқса, ёшлар китобхонлигини ёшларга оид давлат сиёсати даражасига олиб чиқдилар. “Энг китобхон оила”, “Китобхон ёшлар”, “Фарзандимга китоб совға қиламан”, “Энг яхши совға - китоб” каби кўрик-танловлар, маънавий-маърифий тадбирлардан кўзланган мақсад ҳам ёшлар китобхонлигини ривожлантириш, улар онгида маънавий иммунитетни шакллантириш, оилаларда барқарор миллий-маънавий ҳаёт тарзини мустаҳкамлашдан иборатдир.

Мамлакатимиз бўйлаб амалга оширилаётган бу каби тадбирларнинг ёшлар ҳаётида тутган ўрни қандай? Жойлардаги Ахборот-кутубхона марказларида китобхонлар учун яратилган шарт-шароитлар қониқарлими? Бугунги ёшлар асосан қандай китобларни ўқишаётир? Шу каби саволларга жавоб топиш мақсадида www.amunews.uz веб-сайтининг Олий Мажлис ҳузуридаги ННТлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фонди томонидан молиялаштирилган “Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” грант лойиҳаси иш режасига кўра, Амударё туман  Ахборот-кутубхона марказида бўлиб марказ фаолияти билан яқиндан танишдик.

Президентимизнинг “Ўзбекистон Республикаси аҳолисига ахборот-кутубхона хизматини кўрсатишни янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Қарори ижросини таъминлаш мақсадида 2019 йилда Амударё туманида ҳам Ахборот кутубхона маркази фаолияти йўлга қўйилди. Туман Маданият бўлими биносида жойлашган кутубхонанинг ўз биноси йўқ эди. Амударё тумани ҳокимининг 2022 йил 16 декабрь кунги қарори асосида Манғит шаҳрининг Ойбек номли маҳалласи ҳудудида янги, замонавий бино барпо этилиб, Ахборот-кутубхона маркази мазкур ҳудудга кўчирилди. Янги бино, аввало кенг ва ёруғлиги, гузар йўлга яқин ҳудудда жойлашганлиги, мавжуд шарт-шароитлари билан барча ёш тоифадаги  китобхонлар учун қулайлик яратди ва Ахборот-кутубхона маркази аъзолари сафи ошишини таъминлади.

Ахборот-кутубхона маркази учун фақат 2023 йил давомида 5 026 минг сўмлик газета ва журналлар, 1 920 минг сўмлик адабий-бадиий, сиёсий-иқтисодий мазмундаги ва болалар адабиётлари сотиб олинди.

Шунингдек, А.Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси томонидан 425 нусхада туркий халқлар ва жаҳон адабиётининг дурдона асарлари жам бўлган китоблар совға сифатида тақдим этилди.

Шуниси эътиборлики, марказ ходимлари томонидан ҳар ҳафта давомида ижтимоий тармоқлар орқали имконияти чекланганлар учун аудио китоблар тақдим этилмоқда.

Шунингдек, “Миллий ўқиш ҳафталиги”, “Йўл-йўлаккай китоб ўқиймиз”, “Меҳр кутубхонаси” лойиҳалари доирасида ижтимоий тармоқларда лавҳалар бериб борилмоқда. 2024 йилнинг январь ойидан шу кунга қадар “Амударё тумани хорижий адабиётлар кутубхонаси” номли 138 саҳифа, “Меҳр кутубхонаси” лойиҳаси доирасида 20 та, имконияти чекланган фойдаланувчилар учун 20та аудиокитоблар ижтимоий тармоқларга жойлаштирилди.

Ахборот-кутубхона маркази ходимлари томонидан аҳолига кўрсатилаётган ахборот-коммуникация ва рақамлаштириш хизмати сифати ҳам яхшиланаётгани ва бу хизмат туридан фойдаланувчилар сафининг ошиб бораётгани ҳам қувонарли. Хусусан, Ахборот-кутубхона марказининг ўз телеграм канали очилганидан бери каналга pdf форматида 2540та, apk форматида 4та, аудио форматида 1141та маълумотлар жойлаштирилди. Китобхонлик тарғиботига бағишланган 420та видеоролик, 3761та суратлар, онлайн мутолаа учун 3401та ҳавола, 35та онлайн газета, 24та мақола ва маълумотлар, 30 та муҳим саналарга оид маълумотлар жойлаштирилди. Айни пайтда ахборот-кутубхонанинг телеграм канали аъзолари сафи бир неча минг нафардан зиёд.

Ёшлар ўртасидаги китобхонлик муҳитини яхшилаш, уларни адабиёт оламига кенг жалб этиш мақсадида турли саналар муносабати билан ўтказилаётган маънавий-маърифий тадбирларга энг чекка қишлоқлардаги ёшлар ҳам қамраб олинмоқда. Бунда “Кўчма кутубхона”, “Китоблар карвони”, “Китоб сайли” тадбирлари, “Китобсевар миллат” шиори остида ўтказилаётган китобхонлик тарғиботига бағишланган давра суҳбатлари, таниқли шоир ва ёзувчилар билан учрашувлар қизғин баҳс-мунозараларга ёрқин таассуротларга бой тарзда ўтказилаётгани Ахборот-кутубхона маркази аъзоларининг сафи янада ошишини таъминламоқда.

Айниқса, “Танишинг, янги адабиётлар” китоблар кўргазмаси, жажжи болажонлар иштирокидаги, “Мақолни давом эттиринг”, “Мен топишмоқ биламан”, “Мен яхши чизаман” мавзуларидаги заковатни чархловчи интеллектуал ўйинлар, А.Навоий, Бобур, Бердақ, Ажиниёз, Зулфия, А.Орипов, Э.Воҳидов, М.Юсуф, Ибройим Юсупов каби адабиётимизнинг буюк намояндалари таваллуд кунлари муносабати билан ўтказиладиган тадбирларда тумандаги умумтаълим мактабларининг китобсевар ёшлари ниҳоятда  фаоллик билан иштирок этишади. Улар нафақат мазкур тадбирлар иштирокчилари, балки Ахборот-кутубхона марказининг доимий аъзоларидирлар. Айниқса, тумандаги 3-сонли, 76-, 47-, 84-, 55-, 40-, 82-сонли мактабларнинг китобхон-ёшлари, шунингдек “Истеъдодли болажон” номли мактабгача таълим ташкилотининг 5-6 ёшли болажонлари Ахборот-кутубхона марказининг энг фаол ва доимий аъзоларидирлар.

Кези келганида яна шуни ҳам алоҳида қайд этишни истардикки, китобхон аъзолари тобора ошиб бораётган мазкур марказ ходимларини ҳам, китобхонларни ҳам бир муаммо қийнаб келади: бу – компьютер технологияларининг етишмаслиги масаласидир. Ушбу камчилик сабаб, марказ ўз мижозларига замонавий талаблар даражасида хизмат кўрсатиш имконияти кам. Бу Ахборот-коммуникация технологиялари ва рақамлаштириш хизмати кўрсатишда жиддий қийинчилик туғдиради. Марказ ходимлари ҳам, китобхонлар ҳам библиографик тизимга кириш, зарур адабиётларни излашда анча овора бўлишларига тўғри келади. Натижада вақт беҳуда сарфланади. Бу айниқса, аудио ва электрон китобларни излашда яққол сезилади.

Бугунги китобхон ёшлар замон талаблари даражасидаги хизматлардан фойдаланишни ва шу орқали ва шу орқали вақтдан ютишни исташади. Марказда компьютер технологияларинниг етишмаслиги уларнинг ана шу истак-хоҳишларини амалга ошириш йўлидаги тўсиқдир. Истардикки, Амударё туманининг китобсевар халқи, айниқса, ёшлар учун юксак маънавий муҳит яратишга ҳисса қўшишга қодир бўлган Ахборот-кутубхона марказидаги ушбу оддийгина камчиликка масъуллар томонидан алоҳида эътибор қаратилади ва албатта китобхонлар учун замонавий АКТ мажмуаси етказиб берилади. Биз шунга қаттиқ ишонамиз. Чунки Амударё туманининг ҳақиқий маънавият тарғиботчиси бўлган Ахборот-кутубхона маркази аъзолари – китобсевар халқимизнинг истак-хоҳиши ҳам шудир!

Робия ЙЎЛДОШЕВА.