ОНА СУТИНИНГ МОҲИЯТИ

Она сути янги туғилган чақалоқ учун идеал озиқ-овқат ҳисобланади. Она сутининг оқсиллари, ёғлари ва углеводларининг таркиби ва нисбати боланинг танаси эҳтиёжларига ва унинг овқат ҳазм қилиш тизимининг функционаллигига жуда мос келади. Она сути экологик тоза ва у доимий ҳароратга эга.

Эмизишнинг фойдалари

Она сути боланинг танаси томонидан осон ҳазм қилинади ва чақалоқнинг гормонал ривожланишида муҳим аҳамиятга эга. Шунингдек, она сути чақалоқни турли инфекциялардан, аллергик реакциялардан ва касалликлардан ҳимоя қилади ва унинг иммунитетини шакллантиришга ёрдам беради. Чунки она сутидаги биологик фаол моддалар мажмуасининг мавжудлиги туфайли бола ҳар томонлама соғлом вояга етади.

Эмизиш она билан болани ҳиссий тарафдан яқинлаштиради, боланинг оилада ва жамиятда тўғри психологик хатти-ҳаракати учун асос яратади, унинг ижтимоий, интеллектуал ва когнитив ривожланишига ёрдам беради. Шунингдек, эмизиш режадан ташқари, яъни, ёш онани бевақт ҳомиладорликдан сақлашда ёрдам беради ҳамда она соғлигини ҳимоя қилади ва туғишни меъёрлаштиради. Аёлни туғруқдан кейинги мастопатия, кўкрак, бачадон ва тухумдонларда ўсма касаллиги пайдо бўлишидан сақлайди.

Оғиз сути

Она сути таркиби ўзгарувчан. Бола туғилгандан кейинги дастлабки 2-3 кун ичида аёлнинг кўкрагидан оғиз сути ажралади. Кейин ўтиш даври сути ва 2 ҳафтадан сўнг етук сут ажралади.

Оғиз сути--ҳомиладорликнинг охирги кунларида ва туғруқдан кейинги биринчи кунларда ишлаб чиқариладиган сут безининг секрецияси. Юқори протеинли қалин, ёпишқоқ, сариқ суюқлик, асосан сарум альбумин билан ифодаланади. Туғруқдан кейинги дастлабки 3-7 кун ичида оғиз сути таркибида нисбатан камроқ ёғ, лактоза ва сув мавжуд бўлади. Оғиз сутида янги туғилган чақалоқни ҳимоя қилувчи иммуноглобулинлар ва антитоксинлар мавжуд. Оғиз сути миқдори кам, кунига ўртача 30 мл, лекин унинг энергия қиймати шунчалик юқорики, у янги туғилган чақалоқнинг озуқавий эҳтиёжларини тўлиқ қондиради.

Эмизишнинг она учун фойдалари

Она боласини эмизиш жараёнида организмида муваффақиятли тарзда сут ишлаб чиқариш имкони яратилади ва бола билан она ўртасида психологик алоқа ўрнатилади. Эмизиш оксототсин гормони чиқарилишини рағбатлантириши туфайли бачадон ҳажми тез қисқаради, бачадондан қон кетишини тўхтатиш, туғруқдан кейинги стресс оқибатларини бартараф этишга эришилади.

Бола учун эмизишнинг фойдалари

Қидирув ва сўриш рефлексларини кучайтириш, оғиз бўшлиғи ва овқат-ҳазм қилиш тракти шиллиқ қаватининг терисини онадан овқат ҳазм қилиш қилиш бактериялари билан колонизация қилиш, оғиз сутининг биринчи қултуми билан нафақат тўлиқ овқат, балки ичак ва бошқа юқумли касалликларга қарши ҳимоя қилувчи антителалар концентратини ҳам қабул қилиш учун шароит яратади.

Хулоса қилиб айтганда, она сути бола учун мустаҳкам иммунитетга асос солади ва янги туғилган чақалоқнинг келажакдаги тишлари ҳолатини яхшилайди, болаларда семириб кетиш эҳтимолини камайтиради.

Шунингдек, лейкемияга қарши эмизиш жуда фойдали. Она сути билан парвариш қилинган болаларда астма ва аллергик касалликларга, ёшликда қандли диабетга чалиниш хавфини камайтиради, она сутини эмиб улғайган болалар юрак-қон томир касалликларига чалинувчан бўлишмайди.

Луиза Янгибоева, Туман тиббиёт бирлашмасининг бош ҳамшираси