TABIIY GAZDAN NOQONUNIY FOYDALANISh JAVOBGARLIKKA SABAB BOʻLADI

Quvurdan beminnat kelib turgan “zangori olov” nafaqat xonadonimizni isitadi, balki oshxonamizni saranjom-sarishta saqlash, ekologiyaga zarar yetkazmasdan ovqat pishirish imkonini beradi. Ana shu imkoniyatdan samarali foydalanish, isrofgarchiliklarning oldini olish esa har bir xonadon egasining zimmasidagi fuqarolik burchi, qolaversa, yaratib berilgan qulay sharoitlarga nisbatan insoniy munosabati hamdir.

Avvalo shuni alohida taʼkidlash kerakki, tabiiy gazdan foydalanuvchilar bu borada isteʼmolchi sifatidagi oʻz haq-huquqlaridan tashqari, tabiiy gaz taʼminoti idoralari tomonidan qoʻyiladigan qonuniy talablarni ham yaxshi bilishlari talab etiladi. Chunki aynan ana shunday qonuniy talablar haqida zarur tushunchalarga ega boʻlmay turib, tabiiy gazdan foydalanishda jiddiy xatolarga yoʻl qoʻyish ehtimoli yuqori boʻladi va bunday huquqbuzarliklar oilalar byudjetiga moddiy jihatdan zarar keltiradi.

Amudaryo tuman gaz taʼminoti idorasi xodimlari tomonidan Oʻzenergoinspektsiya mutaxassislari bilan hamkorlikda amalga oshirilayotgan targʻibot-tashviqot tadbirlari va tushuntirish ishlariga qaramasdan isteʼmolchilar orasida tabiiy gazdan foydalanish talablariga rioya qilmaslik holatlari sodir etilayotgani achinarli. Vaholanki, huquqbuzarlik holatini sodir etgan isteʼmolchi tegishli qonun hujjatlariga muvofiq albatta jazolanadi, shu bilan birga tabiiy gaz tarmogʻiga noqonuniy ulanish maqsadida ishlatgan barcha asbob-uskunalari musodara qilinadi. Albatta, bu kabi holatlar isteʼmolchining oilasi uchun anchagina moddiy zarar keltiradi.

Aholi xonadonlarida oʻtkazilayotgan reyd tadbirlari va uchrashuvlarda vakolatli tashkilotlardan ruxsat olmasdan va tegishli tartibda shartnoma rasmiylashtirmasdan tabiiy gaz tarmogʻiga ulanish, hisoblagichga va masofadan turib oʻchirib-yoqish klapaniga, gazdan foydalanish uskunalariga oʻrnatilgan plombalarga shikast yetkazish, gaz hisobini yuritmay, hisoblagichdan foydalanmasdan tabiiy gazni ishlatish, gaz quvurlari yoki gaz taqsimlash shoxobchalarida gaz taqsimlash tarmoqlarining texnologik rejimini buzishga olib keladigan qurilmalarni oʻrnatish huquqbuzarlik sanalishi va tegishli qonun hujjatlariga muvofiq aybdorlarga albatta qonuniy choralar koʻrilishi taʼkidlanmoqda.

Bundan tashqari, tabiiy gaz sarfini hisobga olishni notoʻgʻri koʻrsatish maqsadida hisoblagichning ichki qismlarini, konfiguratsiyasi va sozligini qasddan oʻzgartirish, ruxsat etilmagan boshqa aloqa vositalarini oʻrnatish, isteʼmolchining aybi bilan hisoblagichning xotirasidagi maʼlumotlar yoʻq qilinishi, hisoblagichdan tashqari, yashirin yoʻllar bilan tabiiy gaz tarmogʻiga ulanishi, tabiiy gaz tarmogʻiga boshqa texnik vositalarni oʻzboshimchalik bilan payvandlash holatlari kuzatilganda ham isteʼmolchiga nisbatan qonun hujjatlariga koʻra huquqiy choralar belgilanishi haqida barcha isteʼmolchilar ogohlantirilmoqda.

Shuningdek, xonadon egalariga gaz hisoblagichning qiyoslovdan oʻtkazish muddati oʻtib ketganda, isteʼmolchi tomonidan hisoblagich plombasi buzilganida va plomba tegishli vakolatli organlar tomonidan yaroqsiz deb topilganida isteʼmolchi plombani ruxsatsiz buzgani uchun belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortilishi ham tushuntirilmoqda.

Oʻtgan 2024-yil davomida Amudaryo tumanining Oybek nomli mahallasi hududida oʻtkazilgan tekshiruvlar natijasida bir nechta xonadonlarda tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holatlari aniqlanib, sodir etilgan huquqbuzarliklari uchun xonadon egalariga nisbatan tegishli hujjatlar rasmiylashtirilib, maʼmuriy choralar koʻrilgan edi. Xususan, mahalla hududida oʻtkazilgan qoʻshma reydlar natijasida 4ta holatda jami 14 ming 820 kub metr noqonuniy gaz sarfi aniqlanib, aybdorlar davlatga 23 million 120 ming soʻm moddiy zarar yetkazgani boʻyicha dalolatnoma rasmiylashtirildi.

Shuningdek, joriy yilning 10-yanvar kuni yana bir fuqaro xonadonida tabiiy gazdan foydalanish boʻyicha nazorat oʻtkazilganida, uning tabiiy gaz tarmogʻiga oʻzboshimchalik bilan ulanib olganligi aniqlandi va 5 ming 313 kub metr gaz sarfi hisoblanib, fuqaro tomonidan davlatga 13 million 815 ming soʻm miqdorida moddiy zarar yetkazilganligi toʻgʻrisida dalolatnoma rasmiylashtirildi.

Bu kabi holatlar nafaqat davlatga, balki jamiki tabiiy gaz isteʼmolchilariga nisbatan xiyonatdir. Chunki huquqbuzarlik qilgan isteʼmolchi oʻz xatti-harakati bilan yon qoʻshnisining, mahalladoshlarining xonadonlarida tabiiy gaz bosimining pasayib ketishiga, shuningdek, baʼzi hollarda taqiqlangan usullar bilan tabiiy gaz tarmogʻiga noqonuniy ulanish orqali baxtsiz hodisa – yongʻin kelib chiqishiga sababchi boʻladi. Shu bois, isteʼmolchilar tabiiy gazdan foydalanish borasidagi tartib-qoidalarga doimiy ravishda amal qilishlari joiz.

Robiya Yoʻldosheva.