TURAR JOYDAN FOYDALANIŞ HUQUQI VA UNI ÇEKLAŞ TARTIBINI BILASIZMI?

Turar joydan foydalaniş huquqi Özbekiston Respublikasida bir neça qonun va normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi. Bu huquq asossiz çeklovlardan himoya qilinadi, ammo ayrim holatlarda qonunlar asosida çeklanişi mumkin.

HUQUQIY KAFOLATLAR

Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi:

56-moddaga muvofiq, har bir fuqaro özining turar joyidan foydalaniş huquqiga ega. Uşbu huquq himoya qilinadi va uning noqonuniy tarzda çeklanişi yoki özgartirilişiga yöl qöyilmaydi.

Özbekiston Respublikasining "Turar joylar töğrisida"gi Qonuni:

Uşbu Qonun turar joydan foydalanişning töliq huquqiy mexanizmlarini belgilaydi.

3-moddaga köra, turar joylar şaxsning mustahkam mulk huquqi yoki ijara huquqi asosida foydalaniladi. Turar joyni boşqa şaxslarga foydalanişga berişda, şaxsning huquqlari va manfaatlari himoya qilinadi.

ÇEKLAŞ ASOSLARI VA HOLATLARI

Turar joydan foydalaniş huquqi quyidagi qonunlar va holatlar asosida çeklanişi mumkin:

"Turar joylar töğrisida"gi Qonunning 17-moddasiga muvofiq:

Turar joydan foydalanişning çeklanişi holatlari, ayniqsa, davlat manfaatlari uçun, jinoyat işlari, quriliş işlari, rekonstruktsiya va boşqa turli holatlarda amalga oşiriladi.

Bu hollarda şaxsga muallimlik yoki ijara huquqi doirasida maʼlum bir vaqtgaça çeklovlar qöyilişi mumkin.

Özbekiston Respublikasining "Ijara şartnomasi töğrisida"gi Qonuni:

Bu Qonun asosida har qanday turar joyni foydalanişni taşkil etiş tartibga solinadi.

9-moddaga muvofiq, agar ijaraçi şartnomaga zid harakatlar qilsa yoki ijara haqini tölamasa, turar joydan foydalaniş huquqi çeklanişi mumkin. Bu holda, ijaraçiga tasdiqlangan vaqtgaça joydan foydalaniş huquqi ötkaziladi yoki şartnoma bekor qilinadi.

Özbekiston Respublikasining "Jamoat va ijtimoiy manfaatlar uçun mulkni musodara qiliş töğrisida"gi Qonuni:

Bu Qonun davlat manfaatlarini himoya qiliş maqsadida amalga oşiriladi va turli holatlarda turar joydan foydalaniş huquqi çeklanişi mumkin.

Masalan, davlat uçun muhim infratuzilma loyihalari yoki boşqa jamoat manfaatlari böyiça mulk musodara qilinişi mumkin.

XULOSA

Turar joydan foydalaniş huquqi Özbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari asosida kafolatlanadi, ammo bir qator vaziyatlarda bu huquq çeklanişi yoki özgarişi mumkin. Har qanday çeklovlar qonunga asoslangan va inson huquqlari va manfaatlariga hurmat bilan yondaşiş printsipida amalga oşiriladi.

Qonunlar, ijara şartnomalari, jamoat manfaatlari va favqulodda holatlar turli vaziyatlarda turar joydan foydalaniş huquqini çeklaydi.

M. B. Kaypova, Fuqarolik işlari böyiça Amudaryo tuman sudi sudyasi.