Qoraqalpoğistonda içimlik suvi taʼminoti nazorati: qoidabuzarliklar va körilgan çoralar

Toza içimlik suvi taʼminoti aholi salomatligi hamda turmuş farovonligining eng muhim va ajralmas qismi hisoblanadi. Şu boisdan ham, mazkur sohadagi infratuzilma obʼektlarining barqaror işlaşini taʼminlaş va nazorat qiliş doimiy eʼtibor markazidadir. Qoraqalpoğiston Respublikasi quriliş va uy-joy kommunal xöjaligi sohasida nazorat qiliş inspektsiyasi tomonidan bu borada tizimli işlar olib borilmoqda. Xususan, aholini toza içimlik suvi bilan taʼminlaş, oqova suv tizimlaridan töğri foydalaniş va qonunbuziliş holatlarining oldini oliş maqsadida keng kölamli örganiş hamda nazorat tadbirlari ötkazilmoqda.

Joriy yilning yanvar-may oylari davmida ötkazilgan nazorat tadbirlari doirasida Qoraqalpoğiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi boşqarmasi mutaxassislari bilan hamkorlikda içimlik suvi sifati böyiça jami 608 ta tahlil namunalari olindi. Ötkazilgan laboratoriya tekşiruvlari natijasida 5 ta holatda salbiy körsatkiçlar aniqlanib, “Qoraqalpoq suv taʼminoti” aktsiyadorlik jamiyatiga kamçiliklarni bartaraf etiş yuzasidan qatʼiy körsatmalar kiritildi.

Şuningdek, inspektsiya hamda Özbekiston mahallalar uyuşmasi örtasida imzolangan özaro hamkorlik memorandumiga asosan, hududlardagi 99 ta mahalla fuqarolar yiğinida örganişlar olib borildi. Uşbu jarayonda 17 ta mahalla hududida içimlik suvi taʼminoti va oqova suv xizmatlarida turli muammo hamda kamçiliklar borligi maʼlum böldi. Mazkur holatlar yuzasidan ham jamiyatga tegişli körsatmalar berilib, muammolarning joyida hal etilişi taʼminlandi. Inspektsiya mutaxassislari Çimboy tumanida joylaşgan Paşenttaö mahallasi hududida ham örganişlar ötkazib, aholiga içimlik suvini uzluksiz va sifatli yetkazib beriş holati bilan yaqindan tanişdilar.

Suv işlab çiqariş va uni zararsizlantiriş obʼektlarining holati ham inspektsiyaning doimiy nazoratidadir. Xususan, joriy yilning dastlabki beş oyi davomida Qoraqalpoğiston Respublikasi böyiça ötkazilgan örganişlar davomida yer osti içimlik suv quduqlaridan foydalaniş hamda sanitariya muhofaza hududlarini saqlaş qoidalariga amal qilinişi yuzasidan “Qoraqalpoq suv taʼminoti” aktsiyadorlik jamiyati balansida bölgan 84 ta yer osti quduği çuqur inventarizatsiyadan ötkazildi. Örganiş natijalariga köra, 21 ta quduqda sanitariya va texnik talablarga zid bölgan kamçiliklar aniqlanib, ularni bartaraf etiş böyiça bajarilişi majburiy bölgan körsatmalar taqdim qilindi.

Bundan taşqari, içimlik suvi taʼminoti inşootlaridagi 40 ta zararsizlantiriş uskunasining texnik holati közdan keçirilganda, ularning 12 tasida nosozlik va qoidabuzarliklar borligi tasdiqlandi va tegişli çoralar körildi. Aholiga xizmat körsatiş sifatini oşiriş bilan bir qatorda, tarmoqlardagi avariyalarning oldini olişga ham jiddiy eʼtibor qaratilmoqda. Jumladan, yil boşidan buyon inspektsiya tomonidan jami 15 ta, yaʼni 14 ta içimlik suvi va 1 ta oqova suv tarmoqlaridagi avariya holati aniqlanib, ularni normativ talablar asosida öz vaqtida bartaraf etiş böyiça masʼullarga körsatmalar berildi va ijrosi nazoratga olindi.

Tarmoqqa noqonuniy ulaniş va resurslardan özboşimçalik bilan foydalaniş holatlariga qarşi kuraşiş inspektsiya faoliyatining muhim yönalişlaridan biri sanaladi. Joriy yil boşidan buyon tizimda jami 202 ta noqonuniy ulaniş holatlari foş etildi. Ularning 107 tasi bevosita içimlik suvi tarmoqlariga, 3 tasi oqova suv tarmoqlariga ulaniş va 92 tasi suv hisoblagiçlaridagi plombalarga şikast yetkaziş bilan boğliq. Uşbu qonunbuzilişlar oqibatida yetkazilgan zarar miqdori 172 million sömni taşkil qildi. Şuningdek, ruxsatnomasiz içimlik suvidan foydalaniş böyiça 2 ta holat aniqlanib, huquqbuzarlarga nisbatan 3,3 million söm jarima rasmiylaştirildi.

Umumiy hisobda, yil boşidan beri sohadagi turli qoidabuzarliklar uçun 222 ta maʼmuriy iş oçilib, salkam 900 million söm miqdorida maʼmuriy jarimalar belgilandi, huquqni muhofaza qiluvçi organlarga 9 ta jinoiy iş materiallari yuborildi. Mazkur işlar böyiça aniqlangan zarar summasi salkam 2 milliard sömni taşkil etmoqda va hozirgi kunda bu holatlar yuzasidan tergovga qadar tekşiruv hamda dastlabki tergov harakatlari davom ettirilmoqda.

Xulosa qilib aytganda, suv bu faqatgina tabiiy resurs emas, balki xalqning bebaho boyligidir. Qoraqalpoğiston Respublikasi quriliş va uy-joy kommunal xöjaligi sohasida nazorat qiliş inspektsiyasi tomonidan amalga oşirilayotgan bu kabi nazorat tadbirlari sohada qonun ustuvorligini taʼminlaşga, yöqotişlarni kamaytirişga va eng asosiysi, isteʼmolçilarning toza içimlik suvidan muntazam bahramand bölişiga xizmat qiladi. Kommunal sohadagi tartib va intizom esa farovon hayot va soğlom jamiyatning asosiy kafolati sanaladi.