Yer va suv resurslaridan oqilona foydalaniş fermer xöjaligida yuksak natijalar bermoqda

Mamlakatimizda agrar sohani isloh qiliş, yer va suv resurslaridan tejamkor foydalaniş hamda dehqon mehnatini rağbatlantiriş böyiça keng kölamli işlar amalga oşirilmoqda. Ayniqsa, şörlaniş darajasi yuqori bölgan hududlarda meliorativ holatni yaxşilaş orqali hosildorlikni oşiriş vazifasi ustuvor yönalişlardan biriga aylangan.

Bu boradagi saʼy-harakatlarning amaliy natijasini Amudaryo tumanidagi “Dösimbetova Qizlargul” fermer xöjaligi misolida ham köriş mumkin. Xöjalikga 2002-yildan buyon Qizlargul Dösimbetova rahbarlik qilib kelmoqda. Umumiy mehnat staji 49-yilni taşkil etgan fermerning boy tajribasi bugun sohaga yangi kirib kelayotgan köplab yoşlarga örnak bölmoqda.

Xöjalikning umumiy yer maydoni 60,3 gektarni taşkil etadi. Şundan ekin maydonlari 54,3 gektar, ekişga yaroqsiz yerlar, ariq va zovurlar esa 6 gektarga töğri keladi. Ekinlarning töğri joylaştirilişi natijasida 35 gektarga paxta, 19,3 gektarga boşqa qişloq xöjaligi ekinlari ekilib, yuqori hosildorlikka erişilmoqda.

Paxtaçilik yönalişidagi körsatkiçlar ham izçil ösib bormoqda. Sönggi 5-yil içida hosildorlik 36–40 tsentnerga yetkazilib, umumiy hisobda qariyb 700 tonna sifatli paxta yetiştirilgan va kontraktatsiya şartnomalari rejalari 150–170 foiz darajasida bajarilgan. Bunday natija dalalarga öz vaqtida agrotexnik işlov beriş va ekinlarni maromiga yetkazib parvarişlaş evaziga qölga kiritilgan.

Ğallaçilikda ham barqaror körsatkiçlar qayd etilgan. Hududning şörlaniş şaroitiga qaramasdan, sönggi tört yilda xöjalikning 11 gektar yer maydoniga buğdoy ekilib, hosildorlik 57 tsentnerdan 60 tsentnergaça kötarilgan, davlatga esa 60 tonnadan ziyod buğdoy topşirilgan.

Natijada fermer xöjaligi tomonidan qişloq xöjaligi mahsulotlarini sotişdan 600 million söm sof foyda olişga erişilgan. Rentabellik darajasi esa 20 foizdan 24 foizga yetkazilib, bu körsatkiç xöjalikning moliyaviy barqarorligini taʼminlagan asosiy omillardan biri bölib xizmat qilmoqda.

Qayd etiş joizki, xöjalikda yerlarning unumdorligini oşirişga alohida eʼtibor qaratiladi. Har yili 20–25 million söm mablağ ajratilib, irrigatsiya va melioratsiya işlari amalga oşiriladi va 2,5 kilometr uzunlikdagi “Nazarxon-arna” kanali hamda 1,7 kilometr uzunlikdagi zovur muntazam tozalanib, taʼmirlanadi.

Xöjalikning moddiy-texnik bazasi ham mustahkamlangan. Uning hisobida jami 1 ta haydov traktori, 3 ta çopiq traktorlari, 2 ta tirkama va boşqa texnika hamda agregatlar mavjud. Texnikalarni öz vaqtida körikdan ötkaziş, yonilği-moylaş materiallari bilan öz vaqtida taʼminlaş orqali texniklardan samarali foydalanilmoqda.

Xöjalikda bugungi kunda 25 nafar fuqaro doimiy iş bilan taʼminlangan. Daromad manbalarini kengaytiriş maqsadida xöjalik hududida 10 sotix maydonda baliqçilik havzasi barpo etilgan, parrandalar boş soni esa 400 donaga yetkazilgan. Ekologik holatni yaxşilaş va yaşil hududlarni kengaytiriş maqsadida birgina joriy yilda xöjalikka qaraşli va unga tutaş yerlarga 1000 tupdan ortiq manzarali, 300 tupdan ortiq mevali köçatlar, 2000 tupdan ortiq terak va tut köçatlari ötqazilgan.

Fermerning samarali mehnati munosib baholanib, 2020-yilda Özbekiston Respublikasining “Qişloq xöjaligi fidoyisi”, 2022-yilda esa Özbekiston fermerlar kengaşining “Ilğor fermer” kökrak nişonlari bilan taqdirlangan. Qizlargul Dösimbetova kabi qişloq işbilarmonlari va u rahbarlik qilayotgan fermer xöjaligi singari önlab ilğor xöjaliklarining tajribasi tumanda agrar sohani rivojlantirişning işonçli poydevori bölib xizmat qilmoqda va yangi avlod fermerlari uçun amaliy maktab vazifasini ötamoqda.