ISTIQLOLDAN NURAFŞON QORAQALPOĞISTON

Mustaqillik yillarida Qoraqalpoğiston zamini çinakam bunyodkorliklar maydoniga aylandi. Aholini toza içimlik suvi bilan taʼminlaş maqsadida 243 kilometruzunlikdagi Tuyamöyin-Nukus-Çimboy-Taxtaköpir suv tarmoği işga tuşirildi. 1991-2010-yillar oraliğida hududda gaz va gaz kondensati, soda, vermikulit kontsentrati, Talkomagnezit, glitserrizin işlab çiqariş yölga qöyildi.

2000-yilda Nukus şahri bilan Xöjayli şahri örtasida Amudaryo ustiga ulkan temir-beton köprik, 2001-yilda 345 km. masofada Nukus-Sulton Uvaystoğ-Miskin-Uçquduq-Tinçlik-Navoiy temir yöli qurilib, işga tuşirildi va 4 ming 160 km. masofadagi avtomobil yöllari xalqaro talablar darajasida rekonstruktsiya qilindi.

Qoraqalpoğiston – bebaho yer osti va yer usti boyliklariga kon diyor. Bu boyliklarni izlab topiş, işlab çiqarişga yönaltiriş maqsadida keng qamrovli işlar amalga oşirilmoqda. Xorijlik investorlar bilan hamkorlikda "Jel”, "Ğarbiy Orol” istiqbolli konlari oçildi, "Özbekgeofizika” AJning "Ustyurt geofizika ekspeditsiyasi” filiali jamoasi bilan hamkorligi tufayli kuniga 45 ming kubometr gaz işlab çiqarayotgan "Tillali”, "Sayxun”, "Inʼom”, "Arslon” singari yangi konlar Qoraqalpoğiston geofizik olimlarining bilim va salohiyatlari mahsulidir.

Özbekistonning Birinçi Prezidenti, muhtaram I.A.Karimov taşabbusi bilan barpo etilgan "Ustyurt – gaz-kimyo” majmuasi bugungi kunda butun dunyo xalqlarining eʼtiborida, havasli, hayratli nigohlarida. Çunki mazkur korxona jahonning eng nufuzli naşrlari tomonidan 2012-yilning eng yaxşi loyihasi deb tan olindi. 2014-yilda nufuzli "Infrastructure journal” xalqaro naşri mazkur loyiha qurilişini "2014-yilning neft-gaz sohasidagi eng yirik bitimi” deb eʼlon qildi. umumiy qiymati 4 mlrd. AQŞ dollarini taşkil etgan uşbu loyiha amalga oşirilişi nafaqat Qoraqalpoğiston, balki Özbekiston Respublikasi sanoatini yanada yuksaltirişi tabiiy. Mazkur majmuada 3,7 mlrd. kub metr gaz, 387 ming tonna polietilen, 83 ming tonna polipropilen, 102 ming tonna piromez distilmati va boşqa  qimmatbaho mahsulotlar işlab çiqarilmoqda.

Bundan taşqari yengil sanoat  tez rivojlanib bormoqda.faqat 2016-yilning özida momiq işlab çiqarişga ixtisoslaştirilgan "Bunyodbek-Xöjayli” oilaviy korxonasi işga tuşirildi. "Yoqubova Gavhar” fermer xöjaligida esa kalava ip işlab çiqariş yölga qöyildi. Ellikqalʼa tumanida "Global nationaltex” şöʼba korxonasida jinsi mato işlab çiqariş yölga qöyiliş arafasida. Amudaryo tumanidagi "Kameks-KK” korxonasida momiq, Kegayli tumanidagi "Avto-Qayip-mayşi” masʼuliyati çeklangan jamiyatida oyiga 50 ming juft paypoq işlab çiqariş yölga qöyildi.

Fermer xöjaliklarining salohiyati yanada oşib, aholi daromadlari köpaydi, va bu Respublikada har yili yuzlab oilalar yangi zamonaviy uslubda qurilgan namunali uylarga köçib ötayotganida yaqqol namoyon.

Qoraqalpoğiston Respublikasi markazi – Nukus şahri sönggi ikki yil içida tanib bölmas darajada özgardi. Dunyo yoşlari havas qilgulik "Baxt uyi”, temir  yöl vokzali, I.Savitskiy nomidagi sanʼat muzeyi beqiyos gözal qiyofa kasb etdi. Şahar markazidan oqib ötuvçi, kiçik daryoni eslatuvçi "Döstlik” kanali böylab 2,5 km. masofada bunyod etilgan köngiloçar obʼektlar nafaqat şaharliklar, balki şahar mehmonlari va xorijlik sayyohlar eʼtibori va eʼtirofiga munosib.

Qoraqalpoğistonda ekologik barqarorlikni taʼminlaş dolzarb vazifaga aylangani butun dunyo afgor ommasiga maʼlum. Ayni paytda Özbekiston respublikasi Vazirlar Mahkamasining Atrof-muhitni muhofaza qiliş böyiça 2013-2017-yillarga möljallangan Dasturiga muvofiq Orolböyini soğlomlaştirişga qaratilgan keng qamrovli işlar olib borilmoqda. Orol dengizining qurigan hududlarida, Möynoq tumanida, dengizning "Axantay” qismida 1500, "Oqqum” qismida esa 34 gektarlik sunʼiy örmonlar barpo  etildi. Yuqoridagi Dasturga muvofiq Orol böyini soğlomlaştiriş, sunʼiy örmonlar barpo etiş maqsadlari uçun 89,39 mlrd. söm, 1635,55 mln. AQŞ dollari va 57,63 mln. yevro mablağ yönaltiriş közda tutilgan. Bundan taşqari, xalqaro taşkilotlar bilan hamkorlikda 90 mln. AQŞ dollari miqdoridagi loyiha asosida Orol dengizining qurigan qismida kiçik örmonzorlar barpo etiş işlari davom etmoqda.

Qoraqalpoğiston sanoatining yirik işlab çiqariş obʼektlaridan biri hisoblangan Qönğirot soda zavodi öz mahsulotlarining asosiy qismini jksportga yönaltirmoqda. Yiliga xorijiy buyurtmaçilarga 34-35 ming tonna mahsulot yetkazib berayotgan zavod mahsulotlari içki bozor  talablarini ham töla qondiriş imkoniyatiga ega.

Tobora rivojlanib, gullab-yaşnayotgan Qoraqalpoğiston Respublikasi xalqi uçun namunali tibbiy xizmat körsatiş maskanlarida yaratilgan zamonaviy şaroitlar tahsinga loyiq. Yoşlarning malakali bilim olişlari uçun Toşkent Davlat Pediatriya instituti, Toşkent Davlat Agrar Universiteti, Toşkent Axborot texnologiyalari Universiteti, Toşkent Davlat madaniyat istitutlarining Nukus filiallari, Berdaq nomidagi Qoraqalpoq Davlat  Universiteti, Ajiniyoz nomidagi Qoraqalpoq davlat Pedgogika institutida eng zamonaviy şart-şaroitlar yaratilgan. Barça taʼlim-tarbiya maskanlari Qoraqalpoğiston yoşlari öz qobiliyatlarini, iqtidorlarini namoyon etişlari uçun eng zamonaviy axborot texnologiyalari bilan jihozlangan.

Xulosa qilib aytganda, köpmillatli Qoraqalpoğiston Respublikasi xalqi Özbekiston deb atalmiş jannatmakon, kelajagi porloq Vatanning vorislari va bunyodkorlari sifatida ölkaning yanada taraqqiy etişi uçun fidoyilik bilan mehnat qilib, mustaqillik ğoyalarini mustahkamlaşdek şarafli vazifani oğişmay amalga oşiraveradilar. Zero, ozod va hur Vatanda erkin va baxtiyor yaşayotgan qoraqalpoğistonliklar uçun ona Vatan baxt-saodati, kelajagi yölida xizmat qiliş şarafdir.

Robiya YÖLDOŞEVA,