Yer – oltin xazinamiz

Yer, yer osti boyliklari, suv, oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy zahiralar umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasidadir.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining

55-moddasi.

Mamlakatimiz mustaqillikka erishgach, yer munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar tizimi ishlab chiqildi va ularni takomillashtirish borasida muhim ishlar amalga oshirildi. Bu boradagi munosabatlarni tartibga solishda Oʻzbekiston Respublikasining "Yer Kodeksi” asosiy meʼyoriy hujjat boʻlib xizmat qiladi.

Shuni alohida taʼkidlash joizki, yer resurslaridan foydalanishda yuridik va jismoniy shaxslarning barcha haq-huquqlari Konstitutsiyamiz bilan kafolatlangan. Umummilliy boyligimiz boʻlgan tabiiy zahiralar – yer, yer osti va yer usti boyliklari, suv va oʻsimlik dunyosidan oqilona foydalanish hamda ehtiyotkorona munosabatda boʻlish har birimizning fuqarolik burchimizdir. Ayniqsa, yer resurslarining talon-taroj qilinishiga yoʻl qoʻymaslik, tuproq ekologiyasi buzilishining oldini olish, ekishlik maydonlari, yaylovlar, tomorqa yerlaridan yil mavsumlarida maqsadli foydalanishni taʼminlash – aholining oziq-ovqat mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini qondirishda muhim omil hisoblanadi. Tuman yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi xodimlari tomonidan yerga oid munosabatlarni tartibga solish borasida ibratliishlar amalga oshirilmoqda.

Tumanimiz hududi 102.119 gektarni tashkil etadi. Shundan 32.482 gektari sugʻoriladigan yerlar hisoblanadi. Bogʻlar, uzumzor va tutzorlar esa 1533 gektarni tashkil etadi. Chorvachilik uchun moʻl-koʻl ozuqa zahirasi hisoblangan 1.251 gektar pichanzor va 8.579 gektar tabiiy yaylovlar xalqimizning goʻsht va sut mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojlarini qondirish, chorvachilikni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. 43.845 gektar maydonda turli xil qishloq xoʻjalik ekinlari yetishtiriladi, 6.191 gektar yer maydoni esa aholiga tomorqa uchun ajratilgan.

Tumanimizda faoliyat yuritayotgan 277 ta fermer xoʻjaliklarining 254 tasi paxtachilik va gʻallachilikka ixtisoslashgan. 5 tasi bogʻdorchilik, 6 tasi parrandachilik va 12 ta fermer xoʻjaligi chorvachilik yoʻnalishi boʻyicha faoliyat olib borishadi. Ular qaysi yoʻnalishda ish olib borishlaridan qatʼiy nazar, barchasi uchun umumiy maʼnoda foyda keltiruvchi manba – Yerdir. Sababi, u chorvadormi, paxtakormi, gʻallakoru sohibkormi, yerga sepgan bir hovuch urugʻi minglab tonna paxta, gʻalla, meva-cheva, goʻsht-sut mahsulotlari boʻlib omborlarni toʻldiradi. El-yurtga rizq-nasiba boʻlib dasturxonlarni bezaydi. Xonadonlarimizga koʻrk bagʻishlab, hayotimizga farovonlik, turmushimizga obodlik olib keladi. Bularning barchasi umummilliy boyligimiz – Yerga, tabiiy zahiralarga oqilona munosabatimizning hayotiy ifodasidir.

Ota-bobolarimiz: "Oyogʻimiz ostidagi Yer emas – oltin xazina”, - deb taʼlim berishlari ham shundan. Shu bois, mamlakatimizda yerga boʻlgan munosabat mustaqillik yillarida davlat siyosatining eng ustuvor yoʻnalishlaridan biriga aylandi. Demak, ona zaminimizni avaylasak, shu oddiy tuproq bizning qadr-qimmatimizni yanada baland koʻtaradi, rizq-u nasibamizni ulugʻ qiladi.

Oʻktam YOʻLDOShEV,

tuman Yer resurslari va kadastri boʻlimi boshligʻi.