2019-yilning 1-yarmida tuman Iqtisodiy sudi tomonidan daʼvogarlar foydasiga 25,02 mlrd. soʻm mablagʻni undirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilindi

Sud – fuqarolarning huquq va erkinligini ishonchli himoya qiluvchi, jamiyatda qonun ustuvorligini va adolatni taʼminlovchi, odil sudlovni amalga oshiruvchi mustaqil hokimiyat tarmogʻi hisoblanadi.

Bugungi kunda mamlakatimizda sud-huquq tizimini tubdan isloh qilish, sud hokimiyatga tom maʼnoda mustaqillik berish, sudlar faoliyatining ochiqligini va shaffofligini, fuqarolarning huquq va erkinliklarining ishonchli himoyasini taʼminlash, xalqning odil sudlovga boʻlgan ishonchini oshirish boʻyicha keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda.

Tuman iqtisodiy sudi ushbu islohotlarning mazmun-mohiyatidan kelib chiqib, oʻz faoliyatida qonunchilikni mustahkamlashga, odil sudlovni amalga oshirishga. Tadbirkorlik subʼektlarining qonuniy manfaatlarini himoya qilishga, huquqbuzarliklarning oldini olishga hamda sud majlislarining  tarbiyaviy oʻrni va ahamiyatini oshirishga qaratilgan ishlarni sayyor sud majlislariga jamoatchilikni jalb qilgan holda oʻtkazishga alohida eʼtibor qaratmoqda.

Tuman iqtisodiy sudi tomonidan 2019-yil 6 oyi davomida jami  koʻrilgan ishlar soni 463 tani tashkil qildi. Shundan jami 164 tasi Amudaryo tumanimiz iqtisodiy hayotiga oid ishlardir.

Sud majlisining tarbiyaviy va profilaktik ahamiyatini oshirish maqsadida sud tomonidan 335 ish, yaʼni jami koʻrilgan ishlarning 72,3 foizi sayyor sud majlislarida koʻrib chiqildi. Shundan 101 ta ish, yaʼni koʻrilgan ishlarning 61,6 foizi tumanimiz iqtisodiy hayotiga doirdir.

Sud tomonidan daʼvogarlar foydasiga 25,02 mlrd. soʻm  miqdoridagi mablagʻni undirish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilindi. Shuningdek, respublika byudjetiga davlat boji hisobidan 460,9 mln. soʻm undirish toʻgʻrisida ham qarorlar qabul qilindi.  Ixtiyoriy toʻlangan davlat boji pul miqdori birinchi instantsiyada 10,5 mln. boʻlib, bu tumanimiz boʻyicha 7,9 mln. soʻmni tashkil etdi.

Soliq va boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha qarzlarini oʻz vaqtida toʻlamagan 272 xoʻjalik yurituvchi subʼektlarning 17,1 mlrd. soʻmlik boqimanda qarzlarini ularning mol-mulki hisobidan undirish toʻgʻrisida sud qarorlari qabul qilindi. Shundan tuman boʻyicha 98 ta xoʻjalik yurituvchi subʼektlarning 10,03 mlrd. soʻmlik boqimanda qarzlari undirildi.

Shuningdek, kichik biznes subʼektlari va yakka tartibdagi tadbirkorlar ishtirokida jami 2 ta ish koʻrib chiqilib, ular foydasiga 109,0 mln. soʻm undirish, shuningdek, dehqon va fermer xoʻjaliklar ishtirokida koʻrilgan ishlar boʻyicha ular foydasiga 4,6 mln. soʻm undirish toʻgʻrisida hal qiluv qarorlari qabul qilindi.

Oʻzbekiston Pespublikasi Prezidentining 2005-yil 14-iyun kungi “Tadbirkorlik subʼektlarini huquqiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-36-19-sonli Farmoniga muvofiq, tadbirkorlik subʼektlariga moliyaviy jarimalar qoʻllash boʻyicha koʻrilgan 1 ta ariza daʼvogar foydasiga qanoatlantirildi.

Aniqlangan qonunbuzarlik holatlari boʻyicha mansabdor shaxslardan 2 nafariga maʼmuriy, 4 shaxsga moddiy, 3 shaxsga intizomiy javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi taʼsir choralari qoʻllanildi.

2019-yil 6 oyi davomida Qoraqalpogʻiston Pespublikasi iqtisodiy sudi apellyatsiya instantsiyasida 2 ta ish koʻrilib, qabul qilingan qarorlarning 1 ta oʻzgartirilib, 1 tasi oʻzgarishsiz qoldirildi.

Kassatsiya instantsiyasida esa 6 ish koʻrilib, bitta qaror bekor qilindi, 1 tasi oʻzgarishsiz qoldirildi.

Tuman iqtisodiy sudiga jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan kelib tushgan 7 ogʻzaki murojaatlarning barchasiga tegishli tartibda tushuntirishlar va huquqiy maslahatlar berildi.

Sudyalar tomonidan odil sudlovni amalga oshirish hamda huquqbuzarlik holatlari tahlilidan kelib chiqib, joylarda targʻibot ishlari amalga oshirilmoqda. Bu targʻibot tadbirlarida keng aholi qatlami, isteʼmolchilar tadbirkorlar faol ishtirok etishmoqda.

Shuningdek, Qoraqalpogʻiston Pespublikasi sudlari va Yoshlar ittifoqi Qoraqalpogʻiston Pespublikasi Kengashi oʻrtasida yoshlar masalalari sohasida oʻzaro birga ishlashish toʻgʻrisida Memorandum tasdiqlanib, ushbu Memorandum asosida Amudaryo tuman iqtisodiy sudi tomonidan bir qator amaliy ishlar amalga oshirildi.

Odil sudlovni amalga oshirish, sudni “Adolat qoʻrgʻoni”ga aylantirish, xalq bilan toʻgʻridan-toʻgʻri, yuzma-yuz ochiq suhbatlarni kengaytirib, ularning muammolarini hal qilishda yaqindan yordam berish orqali buzilgan huquqlarini tiklash boʻyicha tegishli chora-tadbirlar belgilab olinib, bu boradagi ishlar davom ettirilmoqda.

Oʻ.SOBIPOV, tuman iqtisodiy sudi raisi.