Soğlom hayotga qadam taşla!

Özbekiston Pespublikasi Prezidentining 2018-yil 18-dekabrdagi “Yuqumli bölmagan kasalliklar profilaktikasi, soğlom turmuş tarzini qöllab-quvvatlaş va aholining jismoniy faolligi darajasini oşiriş çora tadbirlari töğrisida”gi 4063-sonli qarori xalqimiz orasida soğlom turmuş tarzini joriy etişga muhim asos böldi.

Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti maʼlumotlariga köra, keyingi 10 yillikda ortiqça tana vazni va semizlik muammosi butun dunyoda kuçayib bormoqda.

2015-yilda  yuqumli bölmagan kasalliklar 40 mln. aholining umriga zavol bölgan. Bu esa dunyo böyiça barça ölim holatlarining 70 foizini taşkil qiladi. Özbekiston Pespublikasida har yili barça ölim holatlarining 78 foizi yuqumli bölmagan kasalliklar tufayli yuz bermoqda.

2017-yil jinsi va yoşi böyiça standartlaştirilgan ölim sabablari umumiy tuzilmasida 1-örinni qon aylaniş tizimi kasalliklari, jumladan yurak işemik kasalligi, arterial gipertoniya va uning asoratlari, keyin esa xavfli ösmalar, qandli diabet, nafas oliş aʼzolarining surunkali kasalliklari joy oldi.

2014-2015-yillarda Özbekiston Pespublikasi Soğlikni saqlaş vazirligi, Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti bilan birgalikda Pespublikaning 18-64 yoşdagi aholisi orasida ötkazilgan tadqiqotlari natijasida, har kuni aholining uçdan ikki qismi sabzavot va mevalarni yetarli miqdorda isteʼmol qilmasligi, aholining yarmi ortiqça vaznga egaligi,  46 foizining qonida xolesterin miqdori köpligi, erkaklarning 42 foizi va ayollarning 1,5 foizi tamaki mahsulotlarini isteʼmol qilişi, aholining deyarli uçdan bir qismida arterial qon bosimi yuqoriligi, aholining bir kunda isteʼmol qilayotgan tuz miqdori Jahon soğlikni saqlaş taşkiloti tavsiya etgan körsatkiçdan 3 barobar ortiq ekanligi aniqlangan.

Yuqoridagi körsatkiçlarni inobatga olib, tuman Tibbiyot birlaşmasida aholining  Yuqumli bölmagan kasalliklardan vafot etiş körsatkiçlarini kamaytiriş, aholi orasida soğlom turmuş tarzini qöllab-quvvatlaş va jismoniy faolligini oşiriş maqsadida “Yuqumli bölmagan kasalliklar profilaktikasi, soğlom turmuş tarzini qöllab quvvatlaş va aholining jismoniy faolligi darajasini oşiriş markazi”ning tuman bölimi taşkil qilindi.

Hozirgi kunda bölim tomonidan bir qança işlar amalga oşirilmoqda. Jumladan: har seşanba va payşanba kunlari Manğit dehqon bozori hududida, muassasa va taşkilotlarda “Salomatlik maydonçalari”, MTM va maktablarda “Salomatlik darslari” taşkil qilinib, antropometrik ölçovlar, savolnoma va maxsus tekşiruvlar asosida noinfektsion kasalliklarni keltirib çiqaruvçi xavf omillari aniqlanib, tezkor maslahatlar, yöl-yöriqlar, çorşanba kuni “Biz tamakisiz hudud uçun ovoz beramiz” mavzusida zararli odatlarning oldini oliş, juma kuni umumiy talim maktablari, mahallalarda soğlom ovqatlaniş töğrisida suhbatlar va yarmarkalar, har şanba kuni birlaşma, QOP,QVP  maydonçalarida, Markaziy öyingohda xodimlar va uyuşmagan aholi iştirokida faol yuriş va gimnastrada, velosayr tadbirlari, sport musoboqalari ötkazilmoqda.

Barça tadbirlar tuman Jismoniy tarbiya va sport bölimi xodimlari bilan birgalikda ötkazilib, bu tadbirlarga uyuşmagan aholi jalb qilinmoqda.

Buningdek çora-tadbirlarimiz orqali har bir inson özining, oilasining va yaqinlarining salomatligi uçun maʼsul ekanligini aholiga çuqur singdiriş, soğlom turmuş keçirişiga erişişdir.

J.YaVKAŞEV,
tuman Salomatlik markazi şifokori.