TIBBIY KÖRIK - OILA BAXTI

Davlatimizda oilaga jamiyatning asosi, muhim böğini sifatida qaraladi, oila faqat şaxsiy masala emas, ijtimoiy muhim masala ham hisoblanadi. Çunki komil inson har tomonlama farovon, bekam-u köst, soğlom oilada tarbiya topadi, ulğayadi. Soğlom avlodni voyaga yetkaziş, soğlom oilaviy muhitni şakllantiriş davlat siyosatining ustuvor masalasi sifatida qaraladi. Prezidentimiz aytganidek: "Soğlom oila vujudga kelişi uçun eng avvalo jamiyat va davlat qayğurişi, soğlom oila vujudga kelişi uçun zamin yaratib berişi lozim. Soğlom oiladangina mustahkam oila vujudga keladi. Oila soğlom bölsa, jamiyat soğlom böladi, mamlakat qudratli, yurt esa tinç-osoyişta böladi”.

Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida oilaning huquqiy asoslari belgilangan. Bu Qonunga muvofiq oila jamiyatning asosiy böğini hisoblanadi va oila jamiyat va davlat muhofazasidadir.

Bular Özbekiston Respublikasi Oila kodeksida, Fuqarolik va Mehnat kodekslarida, "Aholini iş bilan taʼminlaş töğrisida”gi, "Fuqarolar soğligini saqlaş töğrisida”gi, "Xotin-qizlarga qöşimça imtiyozlar töğrisida”gi qonunlarda belgilab qöyilgan. Demak, oilaning muqaddasligi va mustahkam bölişi, oilaga hartomonlama ğamxörlik körsatilişi huquqiy jihatdan kafolatlangan. Yuqoridagi qonunlar orasida 1998-yilda qabul qilingan, bevosita Oilaviy munosabatlarni tartibga soluvçi hujjat - Oila kodeksi hisoblanadi.

Oila kodeksiga yangi meʼyor sifatida tibbiy körikdan ötiş töğrisidagi 17-modda kiritildi. Mazkur moddada nikohlanuvçi şaxslar tegişli soğlikni saqlaş tizimi muassasalarida tibbiy körikdan ötadilar.

Bu borada Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 25-avgustdagi 365-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizom qabul qilingan. Bu Nizom barça nikohlarga joriy etiladi. Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 25-avgustdagi 365-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomga köra, nikohlanuvçi şaxslar belgilangan tartibda öz salomatliklarini tekşirtirib körişlari şart.

Soğlom oilani şakllantiriş uçun şart-şaroitlar yaratiş, irsiyat bilan boğliq va tuğma kasalliklarga çalingan bolalar tuğilişining oldini oliş nikohlanuvçi şaxslarni tibbiy körikdan ötkazişning maqsadi hisoblanadi.

Tibbiy körikdan ötkazişga FHDYo organlari tomonidan berilgan yöllanma asos hisoblanadi. Tekşiriluvçilarga alohida tibbiyot kartasi yuritiladi, bu kartada pasport maʼlumotlari hamda tekşiriş natijalari töliq hajmda aks ettiriladi. Agar tekşiriluvçilarda biror kasallik aniqlansa, bu kasallik maʼlumotnomaga yozib qöyiladi va bu kasallikni aniqlagan şifokor tuzilayotgan nikohning ehtimol tutilgan tibbiy-ijtimoiy oqibatlari töğrisida tuşuntiriş beradi.

Nikohlanuvçi şaxslar nikoh qayd etilgunga kadar ikkinçi tomonni tibbiy tekşiriş natijalaridan xabardor qilişi şart. Tekşiriş natijasida darhol davolaş kursidan ötişni talab etuvçi kasalliklar aniqlangan taqdirda, bu şaxslar belgilangan tartibda tegişli davolaş muassasalariga yönaltiriladi.

Hozirgi paytda mutaxassislar 20 yoşdan söng nikohga kirişni tavsiya etadilar, çunki 20 yoşdan söng yigit-qizlar oila qurişga har tomonlama tayyor böladilar, er-xotin majburiyatlarini belgilaydigan huquqiy meʼyorlar mazmunini özlaştirib oladilar. Şu tuşunçalar şakllangandan sönggina oila mustahkam va barqaror böladi.

Kuzatişlar va amaliyot şuni körsatmoqdaki, nikohdan oldingi tibbiy körikdan ongli ravişda ötiş salomatlikni asraşning aynan özimizga, oilamizga boğliq jihatlarini biliş, oilada soğlom turmuş tarzi könikmalarini şakllantiriş, naslni poklovçi, davlatimizni kuçli qiluvçi omil sifatida baholanmoqda.

Hakimboy SOBIROV,

tuman köp tarmoqli poliklinikasi şifokori.

Barno Yangiboyeva,

tuman köp tarmoqli poliklinikasi ginekolog şifokori.

(Foto - http://uz24.uz)