“MANGʻIT ARNA” KANALINING QUYI QISMIDAGI AMIR TEMUR NOMLI OVULGA OQAR SUV YeTKAZIB BERILMOQDA

Global iqlim oʻzgarishi oqibatida dunyoning koʻplab davlatlarida kuzatilayotgan suv tanqisligi taʼsiri mintaqamizda yaqqol sezilmoqda. Ayniqsa, bu yil mamlakatimizda qish nisbatan quruq kelgani, yogʻingarchilik kam boʻlgani vaziyatni tobora murakkablashtirmoqda. Bu esa sugʻorma dehqonchilik qilinadigan ekin maydonlarida moʻljaldagi hosilni yetishtirish, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash uchun mavjud suv manbalaridan tejab-tergab foydalanishni taqozo etmoqda.

Respublikamizning barcha tumanlarida boʻlgani kabi Amudaryo tumanida ham suv tanqisligi aholi, ayniqsa, suv yetkazib beruvchi kanallarning quyi qismida joylashgan ovul va mahallalardagi sugʻoriladigan ekin maydonlariga sezilarli darajada salbiy taʼsirini koʻrsatdi.

Jumladan, Amudaryo tumanidagi Boʻz yop, Xitoy, Kuyuk koʻpir, Bobur, Oʻrta qalʼa, Amir Temur nomli ovullari hududagi aholi va yer maydonlarini suv bilan taʼminlovchi “Mangʻit arna” kanalida ham bu yil suv tanqis boʻldi. Suvni navbatma-navbat yetkazib jadvali asosida 11-sentyabr kuni Amir Temur ovuliga ham oqar suv yetib keldi. Ovul hudididagi ekin maydonlarini sugʻorish hamda aholini suv bilan taʼminlash uchun “Mangʻit arna” kanaliga bir hafta mobaynida sekundiga 1,5 metr kub miqdorida suv beriladi.

Aytish kerakki, tumanlararo suv taqsimoti rejasiga asosan Mangʻit arna kanaliga sekundiga 3,5 metr kub hajmida suv limiti ajratilgan. Hozirgi kunda esa sekundiga 1-1,5 metr kub suv olinmoqda. Shu sababli kunlik suv miqdori isteʼmolchilarga navbatma-navbat yetkazib berilmoqda.

Shuningdek, suv tanqisligining salbiy taʼsirlarini yumshatish maqsadida suv yetkazib beruvchi kanallarning quyi qismida joylashgan ovul va mahallalar hududidagi isteʼmolchilarga qoʻshimcha suv yetkazib berish uchun “Chap Mangʻit” kollektoriga uch nuqtada jami 5 ta elektrlashtirilgan nasos agregatlari oʻrnatilib, ular yordamida ekinlarni sugʻorish ishlari olib borilmoqda. Qoraqalpogʻiston nasos stantsiyalari va energetika boshqarmasi tomonidan hududdagi fermer xoʻjaliklariga 15 ta kichik koʻchma dizel nasos agregatlari ajratilib, sugʻorish ishlarida foydalanilmoqda.

Qolavesa, hududdagi aholi tomonidan tomorqa yer maydonlarini sugʻorish uchun kichik nasos agregatlari yordamida yer osti suvlaridan foydalanish ham yoʻlga qoʻyilgan. Bundan tashqari, hududdagi 70% ga yaqin  aholi oʻz tomorqasini sugʻorish hamda dehqonchilikdan moʻl hosil olish maqsadida bosma quduq orqali tomorqa yerlaridagi ekinlarni sugʻorish ilojlarini qoʻrmoqda.

Amudaryo tumanida ekin yerlarini sugʻorishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanishga ham katta eʼtibor qaratilmoqda. Jumladan, joriy yilda tuman hududidagi 72 gektar yer maydoni tomchilatib sugʻorilgan boʻlsa, 2021-yilda jami 667 gektar ekin maydonlarini tomchilatib sugʻorish boʻyicha manzilli roʻyxat tuzilgan.

Shu bilan birga tumandagi suv taʼminoti ogʻir hududlarda aholi tomorqalari va qishloq xoʻjaligi yer maydonlarini sugʻorishni taʼminlash maqsadida Amir Temur nomli ovul hududida ikkita, Chordara mahallasida bitta artezian quduqlarini qazish rejalashtirilgan boʻlib, bu orqali ushbu hududlardagi jami 95 ta xonadonlarning 13,8 gektar yer maydonlarini suv bilan taʼminlash koʻzda tutilgan.

Tuman hokimligining Axborot xizmati.