ONA VA BOLA SALOMATLIGI EʼTIBORDA

Yurtimizda istiqlolning ilk kunlaridan boşlab oila, onalik va bolalikni muhofaza qiliş masalasiga katta eʼtibor qaratila boşlandi. Boş Qomusimizda alohida bobning oilaga bağişlangani ham buning isbotidir. 65-moddada aytilganidek, "Onalik va bolalik davlat tomonidan muhofaza qilinadi”.

Soğlom farzandlar dunyoga kelişi uçun faqat huquqiy asoslargina yetarli emas. Bu jarayonda ona salomatligi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Şundan kelib çiqib, homilador ayollarga baʼzi tavsiyalarni keltirib ötamiz.

Homiladorlik davrida ayol organizmida har xil funktsional özgarişlar röy beradi. Şu sababli homilaning yaxşi rivojlanib borişi uçun qulay şaroitlar yaratiş lozim.

Bunda şaxsiy gigiyena qoidalariga ahamiyat beriş zarur.

Homilador ayol badanini har doim toza tutişi kerak. Badan kir bölsa, turli mikroorganizmlar köpayib, terida yiringli kasalliklar paydo böladi. Badan terisida yiringli yara-çaqalar bölişi esa, ayolning özi uçun ham, qornidagi bolasi uçun ham xavflidir.

Har kuni ertalab qöl, yuz, böyinni yuviş bilan kifoyalanmay, badanni avval höl soçiq bilan, keyin quruq soçiq bilan artiş lozim. Keçqurun qöl, yuz, oyoqlarni yuvib yotiş şart. Tirnoqni östirib yurmay, vaqti - vaqti bilan olib turiş kerak. Badanni har kuni şu zaylda tozalab, artib turişdan taşqari, kamida haftasiga bir marta, yoz oylarida har kuni çömilib turiş lozim. Hammomga tuşib, badanni buğda toblaş örinli emas. Bu davrda faqat duşga tuşib turgan maʼqul.

Taşqi jinsiy aʼzolarni toza tutişga ayniqsa katta eʼtibor beriş kerak.

Ertalab va keçqurun ayol iliq suv va sovun bilan tahorat olişi darkor. Tahoratdan söng artinadigan soçiğini alohida saqlab, vaqti-vaqti bilan qaynatib yuvib turiş, qurigandan keyin esa, dazmollaş lozim. Içki kiyim, çoyşablar va yostiq jildlari ham kamida haftasiga bir marta almaştirib turiladi.

Keçasi yupqa va keng iç köylak kiyib yotiş örinlidir. Homilador ayolning yotadigan örni alohida va qulay bölişi kerak. Ustki kiyim ham keng va oson kiyiladigan bölişi lozim. Homiladorlikning beşinçi oyidan boşlab maxsus bandaj boğlab yuriş tavsiya etiladi. Poyafzal oyoqlarni siqmaydigan, poşnasi past bölişi şart. Homiladorlik davrida sut bezlariga qarab turilsa, ular yaxşi yetilib boradi va ayol mastit bölmaydi.

Homiladorlik normal ötayotgan bölsa, odatdagi turmuş tarzini özgartiriş kerak emas, ayol öz yumuşlarini ham bajarişi mumkin, faqat oğir narsa kötarmaslik, keskin harakatlar qilmasligi kerak.

Miriqib uxlaşning katta ahamiyati bor, ayol kamida 8 soat uxlaşi kerak. Keçqurun yotişdan oldin oçiq havoda biroz sayr qiliş va xonani şamollatiş tavsiya etiladi. Soğlom homiladorlarda şifokor tavsiyasiga köra havo quyoş vannalari qabul qilişga ruxsat etiladi. Homiladorlik normal ötayotgan bölsagina, ayol oçiq suv havzalarida çömilişi mumkin.

Homiladorlikning birinçi kunlaridan boşlaboq oçiq havoda imkoni boriça köproq bölişga harakat qiliş lozim, çunki odam uy içida ötiraversa, kislorod yetişmasligi natijasida turli xil asoratlar yuzaga kelişi mumkin.

Homiladorlikning eson-omon ötişi va homilaning yaxşi rivojlanib borişi uçun asosiy şartlardan biri yaxşi ovqatlanişdir.

Bolaning soğlom tuğilişi ham, tuğruq davrining asoratsiz ötişi ham, tuğruqdan keyingi davr va çaqaloqning soğlom bölişi - bularning barçasi onaning salomatligiga, uning tozaligiga, orastaligiga bevosita boğliq. Şunday ekan, aziz onalar, dunyoga kelayotgan yangi farzandingizning soğlom bölib tuğilişi uçun yuqoridagi tavsiyalarga amal qiling. Zero, soğ onadan soğlom farzand dunyoga keladi.

Muhabbat BOBOJONOVA,

tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasining mahalla pediatri.