ONA VA BOLA SALOMATLIGI EʼTIBORDA

Yurtimizda istiqlolning ilk kunlaridan boshlab oila, onalik va bolalikni muhofaza qilish masalasiga katta eʼtibor qaratila boshlandi. Bosh Qomusimizda alohida bobning oilaga bagʻishlangani ham buning isbotidir. 65-moddada aytilganidek, "Onalik va bolalik davlat tomonidan muhofaza qilinadi”.

Sogʻlom farzandlar dunyoga kelishi uchun faqat huquqiy asoslargina yetarli emas. Bu jarayonda ona salomatligi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Shundan kelib chiqib, homilador ayollarga baʼzi tavsiyalarni keltirib oʻtamiz.

Homiladorlik davrida ayol organizmida har xil funktsional oʻzgarishlar roʻy beradi. Shu sababli homilaning yaxshi rivojlanib borishi uchun qulay sharoitlar yaratish lozim.

Bunda shaxsiy gigiyena qoidalariga ahamiyat berish zarur.

Homilador ayol badanini har doim toza tutishi kerak. Badan kir boʻlsa, turli mikroorganizmlar koʻpayib, terida yiringli kasalliklar paydo boʻladi. Badan terisida yiringli yara-chaqalar boʻlishi esa, ayolning oʻzi uchun ham, qornidagi bolasi uchun ham xavflidir.

Har kuni ertalab qoʻl, yuz, boʻyinni yuvish bilan kifoyalanmay, badanni avval hoʻl sochiq bilan, keyin quruq sochiq bilan artish lozim. Kechqurun qoʻl, yuz, oyoqlarni yuvib yotish shart. Tirnoqni oʻstirib yurmay, vaqti - vaqti bilan olib turish kerak. Badanni har kuni shu zaylda tozalab, artib turishdan tashqari, kamida haftasiga bir marta, yoz oylarida har kuni choʻmilib turish lozim. Hammomga tushib, badanni bugʻda toblash oʻrinli emas. Bu davrda faqat dushga tushib turgan maʼqul.

Tashqi jinsiy aʼzolarni toza tutishga ayniqsa katta eʼtibor berish kerak.

Ertalab va kechqurun ayol iliq suv va sovun bilan tahorat olishi darkor. Tahoratdan soʻng artinadigan sochigʻini alohida saqlab, vaqti-vaqti bilan qaynatib yuvib turish, qurigandan keyin esa, dazmollash lozim. Ichki kiyim, choyshablar va yostiq jildlari ham kamida haftasiga bir marta almashtirib turiladi.

Kechasi yupqa va keng ich koʻylak kiyib yotish oʻrinlidir. Homilador ayolning yotadigan oʻrni alohida va qulay boʻlishi kerak. Ustki kiyim ham keng va oson kiyiladigan boʻlishi lozim. Homiladorlikning beshinchi oyidan boshlab maxsus bandaj bogʻlab yurish tavsiya etiladi. Poyafzal oyoqlarni siqmaydigan, poshnasi past boʻlishi shart. Homiladorlik davrida sut bezlariga qarab turilsa, ular yaxshi yetilib boradi va ayol mastit boʻlmaydi.

Homiladorlik normal oʻtayotgan boʻlsa, odatdagi turmush tarzini oʻzgartirish kerak emas, ayol oʻz yumushlarini ham bajarishi mumkin, faqat ogʻir narsa koʻtarmaslik, keskin harakatlar qilmasligi kerak.

Miriqib uxlashning katta ahamiyati bor, ayol kamida 8 soat uxlashi kerak. Kechqurun yotishdan oldin ochiq havoda biroz sayr qilish va xonani shamollatish tavsiya etiladi. Sogʻlom homiladorlarda shifokor tavsiyasiga koʻra havo quyosh vannalari qabul qilishga ruxsat etiladi. Homiladorlik normal oʻtayotgan boʻlsagina, ayol ochiq suv havzalarida choʻmilishi mumkin.

Homiladorlikning birinchi kunlaridan boshlaboq ochiq havoda imkoni boricha koʻproq boʻlishga harakat qilish lozim, chunki odam uy ichida oʻtiraversa, kislorod yetishmasligi natijasida turli xil asoratlar yuzaga kelishi mumkin.

Homiladorlikning eson-omon oʻtishi va homilaning yaxshi rivojlanib borishi uchun asosiy shartlardan biri yaxshi ovqatlanishdir.

Bolaning sogʻlom tugʻilishi ham, tugʻruq davrining asoratsiz oʻtishi ham, tugʻruqdan keyingi davr va chaqaloqning sogʻlom boʻlishi - bularning barchasi onaning salomatligiga, uning tozaligiga, orastaligiga bevosita bogʻliq. Shunday ekan, aziz onalar, dunyoga kelayotgan yangi farzandingizning sogʻlom boʻlib tugʻilishi uchun yuqoridagi tavsiyalarga amal qiling. Zero, sogʻ onadan sogʻlom farzand dunyoga keladi.

Muhabbat BOBOJONOVA,

tuman koʻp tarmoqli markaziy poliklinikasining mahalla pediatri.