KONSTITUTsIYaMIZ – YaNGI QORAQALPOGʻISTONNI QURIShDA MUHIM AHAMIYaT KASB ETADI

Bu yil Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganiga 30-yil toʻladi. Ushbu Konstitutsiya yurtimizda amalga oshirilayotgan demokratik islohotlarning huquqiy asosi, inson huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilishning kafolati boʻlib kelmoqda.

Qoraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasi 1993-yili 9-aprel kuni qabul qilingan. Bugungi kunga qadar unga bir necha marta oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, takomillashtirildi. Jumladan, 2021-yil 12-fevral kuni oʻtkazilgan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining oʻn beshinchi sessiyasida “Qoraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasiga oʻzgarishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qonuni qabul qilinib, mazkur qonun asosida Konstitutsiyaga bir qator oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilgan edi. Konstitutsiyaning 2-moddasidagi, 15-moddaning ikkinchi boʻlimidagi hamda 36-moddasi matnidagi «odamlar» degan soʻz «shaxslar» degan soʻz bilan almashtirildi. 70-moddaning 11-bandi, shuningdek, 103 va 104-moddalar olib tashlandi.

Oʻzbekistonning yangilanayotgan Konstitutsiyaviy loyihasida ham Qoraqalpogʻiston Respublikasi aholisi koʻtargan barcha takliflar har tomonlama inobatga olindi. Hududning oʻziga xos etnik, madaniy xususiyatlari, milliy urf-odat va qadriyatlari, alohida huquqiy maqomini eʼtiborga olib yangilanayotgan Konstitutsiyada Qoraqalpogʻistonning davlat tuzilishi va siyosiy tizimi bilan bogʻliq birorta modda oʻzgarmadi. Konstitutsiyaning butun matni yangilanayotganligi inobatga olinib, faqat moddalarning tartib raqami oʻzgartirildi. Konstitutsiyaning moddalari 27 taga koʻpaygani, hozirda 155 tani tashkil qilayotgani sababli oldingi 70-75-moddalar loyihada tegishinchi 85-90-moddalar sifatida keltirilmoqda.

Yangilanayotgan Asosiy Qomusimiz loyihasida Orolboʻyi masalasi Konstitutsiya darajasiga olib chiqilgani nafaqat shu hududda yashovchi fuqarolar, balki butun Oʻzbekiston aholisi uchun muhim ahamiyatga ega. Yangilanayotgan Konstitutsiyaga koʻra endilikda Orolboʻyi mintaqasining ekologik tizimini muhofaza qilish hamda tiklash, mintaqani ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan rivojlantirish yuzasidan choralar koʻrish davlat ahamiyatidagi yanada muhim masala sifatida mustahkamlanadi.

Qisqacha aytiladigan boʻlsa, Yangi Oʻzbekiston va Yangi Qoraqalpogʻistonni birgalikda qurishda, shu yurt hududi har jihatdan rivoj topishida, aholisi farvon  hayot kechirishida Yangilanayotgan Konstitutsiya va Qoraqalpogʻiston Konstitutsiyasi muhim ahamiyat kasb etadi.

Q.Atamuradov, Fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo sudi raisi.