Иссиқхоналар – қишда ҳам дастурхонимиз тўкинлиги гарови

Ўзбекистон иқтисодиётини барқарор ривожлантиришнинг асосий шартларидан бири қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, қишлоқ мулкдорлари сафини кўпайтириш орқали оилалар даромадини оширишдан иборатдир. Қишлоқ хўжалиги – халқни боқадиган, тўкинчиликни таъминлайдиган, пировардида эса мамлакат экспорт салоҳиятига залворли таъсирини кўрсатишга қодир тармоқдир. Миллионлаб оилаларнинг томорқа ерларидан йилига 2-3 марта ҳосил олиш, ҳаттоки қиш фаслида ҳам иссиқхоналар ташкил қилиб, йил давомида ердан унумли фойдаланиш имконияти мавжуд. Республикамиз аҳолисининг озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган талабини қондириш ва дунёда юз бераётган озиқ-овқат муаммосининг олдини олишда бу имконият ниҳоятда аҳамиятлидир.

Таъкидлаш лозимки, бугунги кунда нафақат қишлоқларда балки, шаҳар ҳудудларида ҳам деҳқончилик қилиш оммалашди. Бугун ҳар бир қарич ердан унумли фойдаланган ҳолда мўмай даромад олаётган юртдошларимиз сафи кенгайиб бормоқда. Улар орасида ўз томорқасида иссиқхона қуриб, қаҳратон қишда ҳам ҳар хил маҳсулотлар етиштираётган ва оиласига қўшимча даромад олиб келаётган томорқачилардан ташқари иссиқхона хўжалиги соҳасида йирик бизнес субъектлари ташкил қилиб, ҳудудларнинг экспорт салоҳияти ошишига сезиларли таъсир кўрсатаётган ишбилармонлар ҳам бор. Бундай йирик иссиқхоналарда мавсумдан ташқари ноқулай иқлим шароитида ҳам экинларга сунъий муҳит, ҳарорат, ёруғлик ва намлик меъёрида яратилиб, мўл ҳосил етиштирилмоқда.

Шундай иссиқхоналардан бири Амударё туманининг Тош ёп овулида жойлашган “Mang‘it Invest Plyus” масъулияти чекланган жамияти шаклидаги қўшма корхонага тегишли бўлиб, бу ерда йил бўйи помидор ва бошқа экинлар экилиб, мўл ҳосил олинмоқда.

Мазкур иссиқхона 2018 йилда тадбиркор Жалғас Боймуратовнинг ташаббуси билан ташкил қилинган. Жалғас Боймуратов Жаҳон тикланиш ва тараққиёт банкидан кредит маблағи олиб, ўз тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйган. 1 гектар майдондаги иссиқхонада помидор етиштирилиб, аҳолини арзон ва сифатли маҳсулот билан таъминлаб келинмоқда. Замонавий иссиқхона ўнлаб овул ёшларининг бандлигини таъминлашда муҳим восита бўлди. Ҳозирда ҳам бу ерда 12 нафар ишчилар фаолият юритмоқда.

Замонавий технологиялар асосида ишлайдиган иссиқхонада барча жараёнлар автоматлаштирилган тарзда бошқарилади. Томчилатиб суғориш тизими орқали озуқа эритмалари ўсимлик илдизига тўғридан-тўғри етказиб берилади. Тупроқдаги касаллик ва зараркунандаларга қарши курашиш, тупроқни экишга тайёрлаш, ерни органик ўғитлар билан бойитиш, унга ишлов бериш, суғориш учун эгатлар очиш, минерал ўғитлар сепиш, бегона ўтларга қарши курашиш тадбирлари иссиқхонада анча кам меҳнат талаб қилади. Минерал ўғитларнинг самарадорлиги юқори бўлиб, сув 60-70 фоиз тежалади. Энг асосийси, бундай иссиқхоналар ҳосилдорлиги оддийларига нисбатан анча юқори.

Бугунги кунда иссиқхонада асосан “Юлдузча” навли хитой помидори етиштирилади ва ички бозорга, Қорақалпоғистон Республикасидаги туманлар, қўшни вилоятлар бозорларига етказиб берилиб, Қозоғистон Республикасига экспорт қилинади. Экинлардан ҳар йили 2 марта мавсумий 80 тоннагача ва мавсумдан ташқари 40 тоннадан ортиқ ҳосил олинади. Албатта, бу меҳнат ва ҳаракатчанлик самарасидир.

Бу каби иссиқхоналар кўпайиши ва шундай ташаббускор ишбилармонлар сафининг ортиши халқимизни сифатли ва арзон нархлардаги озиқ-овқат маҳсулотлари билан йил давомида узлуксиз таъминлаш ва аҳоли бандлигини таъминлаш, оилалар даромадини оширишда муҳим аҳамият касб этмоқда.

Ирода Эрдошева, ҚДУнинг журналистика факультети талабаси