ЭКСПОРТБОП АНОР ВА УЗУМ МАҲСУЛОТЛАРИНИ ЕТИШТИРИШГА БАҒИШЛАНГАН КЎРГАЗМАЛИ СЕМИНАР ЎТКАЗИЛДИ

Президентимизнинг 2021 йил 15 июлдаги Қарори билан тасдиқланган 2021-2024 йилларда ўсимликлар карантини ва ҳимояси соҳасини ривожлантириш бўйича “Йўл-харитаси”нинг 25-банди ижросини таъминлаш мақсадида Қорақалпоғистон  Республикаси Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги томонидан жорий йилнинг 20 сентябридан 5 октябрига қадар “Долзарб ўн беш кунлик” деб белгиланди.
Бундан республика ҳудудларида етиштирилган анор ва хурмо мевалари тез кунларда пишиб етилишини ҳамда экспорт жараёнлари бошланишини инобатга олиб, уруғ ҳамда данакли мева боғларига жиддий зарар етказадиган, экспорт ҳажмининг камайишига сабаб бўлиши мумкин бўлган “комсток  қурти”  ва “анор мевахўри” зараркунандаларига қарши уйғунлашган тарзда курашни ташкиллаштириш, шунингдек, бу ҳақда кенг жамоатчилик орасида тарғибот-ташвиқот ишларини олиб бориш каби мақсадлар кўзланган.
Қорақалпоғистон Республикаси Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги Амударё  туман бўлими томонидан мазкур “Долзарб ўн беш кунлик” доирасида фермер ва деҳқон хўжаликлари раҳбарлари ҳамда боғбонлар иштирокида семинар ташкил этилди. Унда сўзга чиққанлар, “комсток қурти”, “анор мевахўри” ҳамда қишловга кетадиган бошқа зараркунандалар ва касалликлар манбаларини йўқотишга қарши ўтказиладиган кураш тадбирлари бўйича таклиф ва тавсияларини беришди. Шунингдек, семинар давомида мевали дарахтларга тутқич белбоғларини боғлаш усули кўрсатилди ҳамда унинг зараркунандаларни аниқлашдаги афзаллиги тушунтирилди.
Хусусан, маҳаллий шароитда тутқич белбоғларнинг фойдаси катталиги таъкидланди. Тутқич белбоғлар дарахтлардан  ерга тухум қўйиш ва кейин дарахтларга чиқиш учун ҳараркатланаётган зараркунандаларни тутиш ҳамда уларни йўқ қилиш мақсадида ўрнатилади. “Комсток қурти” тут дарахтидан ташқари, шафтоли, беҳи, нок, олма, ток меваларида оз бўлса ҳам учраб туради. У ўсимликларнинг танаси, поялари, шохлари, барглари, куртаклари, шона, ғунча, гуллари, меваларига ва 5-6 сантиметр чуқурликда тупроқдаги илдизларининг юқори қисмига зарар етказади. “Комсток қурти” Ўзбекистонга 1939 йилда Япониядан келтирилган тут кўчатлари билан кириб келган.
        Семинарда бу зараркунандага қарши кураш чораларининг энг афзали биологик усулдир. “Комсток қурти”нинг кушандаси бўлган псевдафикусни кўпайтириб, зарарланган ҳудудларга тарқатиш лозим бўлади. Агротехника тадбирларини ўз вақтида ўтказиш,  бегона ўтлар, кузда хазонларни ва қуриган шох-шаббаларни йиғиштириб, ёқиб ташлаш, экиладиган янги кўчатларни махсус хоналарда дезинфекция қилиш шартлиги тушунтирилди.
Ҳозирги кунда бутун Ўзбекистон Республикасида етиштирилаётган анор мевалари хавфли зараркунанда ҳисобланган “анор мевахўри”дан кучли зарарланмоқда. Бу эса мамлакатимизда, шунингдек, республикамизнинг барча туманларида етиштирилаётган анор меваларининг экспортбоплигини пасайтирмоқда.
 “Анор мевахўри” дарахтдаги гул, шона ва меваларни бутун вегетация мавсуми давомида зарарлайди.  Баъзан анор дарахтларининг пўстлоқларига ҳам зарар етказиб, уларни қувватдан кетказиб қўяди.
Шу  боис  ушбу зараркунандага қарши кураш усулларини дарҳол қўллаш тавсия этилади. Агротехник кураш чораларида  кузда хазон баргларини тўплаб, кўмиш,  дарахт атрофлари ва тагларини чопиқ қилиш,  тўкилган меваларни мунтазам териб олиш, дарахт тагларини оқлаш яхши самара беради.
Айни пайтда туманимизда 815 гектар мевали боғлар мавжуд. Ушбу мевазор боғларнинг 290 гектари токзорлардан иборат 2021 йил баҳорида туманимизда янгидан 500 гектар майдонда янги боғлар барпо этилиб, барча мевазор боғларда мавсумий агротехник тадбирлар ўз вақтида амалга оширилди.
“Аму анорлари” масъулияти чекланган жамияти ҳамда “Манғит Омад савдо” масъулияти чекланган жамиятига қарашли анорзор ва токзорларда ўтказилган кўргазмали семинарда туманимиздаги деҳқон ва фермер хўжаликлари раҳбарлари ҳамда боғбонларига кузги зараркунанда ҳашаротларга қарши курашиш, бу зараркунандаларни қишловга кетишдан олдин йўқ қилиш чоралари ҳамда қўлланиладиган инъекция, бу инъекциялар билан боғларга ишлов бериш усуллари ҳамда муддатлари амалда кўрсатилиб берилди.
Ўз навбатида боғдорчилик бўйича фермер ва деҳқон хўжаликлари раҳбарлари ҳамда мевазор боғларга масъул боғбонлар ўзларини қизиқтирган саволлар билан мурожаат қилдилар. Иштирокчиларнинг саволларига Қорақалпоғистон Республикаси ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлигининг туман бўлими мутахассислари батафсил жавоб бердилар.
“Долзарб ўн беш кунлик” доирасида бўлиб ўтган мазкур кўргазмали семинар туманимизда боғдорчиликни ривожлантириш, айниқса, сифатли, экспортбоп ва узум маҳсулотларини янада кўпайтиришга йўналтирилгани билан муҳим аҳамият касб этди.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.