Yashirin iqtisodiyotga qarshi kurashish masalasida yigʻilish oʻtkazildi

Amudaryo tumani Soliq inspektsiyasi binosida prokuratura organlarining soliqchilar va tadbirkorlar bilan uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston Respublikalari Prokuraturalari masʼullari ishtirokida oʻtkazilgan uchrashuvda tuman Soliq inspektsiyasi xodimlari, tumandagi tadbirkorlik subʼektlari egalari va biznes vakillari ishtirok etdi.

Qayd etish kerakki, mamlakatimizda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish masalasiga alohida eʼtibor berilmoqda. Bu jarayonda davlatning asosiy maqsadi ishlab chiqarishni oshirish, yangi ish oʻrinlarini yaratish va iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini taʼminlashdir. Sohadagi islohotlar natijasida oʻziga xos ijobiy oʻzgarishlar kuzatilmoqda, bunda davlatning tadbirkorlar bilan munosabatlari yangi yoʻnalishda rivojlanmoqda. Bundan tashqari, Oʻzbekistonda tadbirkorlikni rivojlantirish uchun muhim mexanizmlardan biri — soliq organlarida amalga oshirilayotgan islohotlardir.

“Soliqchi – tadbirkorga koʻmakchi” tamoyili asosida soliq organlarining biznes vakillari bilan ishlash tartibi tubdan oʻzgardi. Agar avval soliq organlari tadbirkorlarga nisbatan nazoratchi va jazolovchi rolini oʻynagan boʻlsa, endilikda ularning asosiy vazifasi — tadbirkorlarga koʻmak berish va ularning faoliyatini qoʻllab-quvvatlashdir. Buning natijasida tadbirkorlar uchun soliq toʻlash, hisobotlarni topshirish va soliq organlari mutasaddilari bilan munosabat oʻrnatish ishlari ancha osonlashdi. Buning ortidan kichik va oʻrta biznes sohasidagi shaxslar uchun huquqiy va iqtisodiy xavfsizlik yuzaga keldi. Pirovardida esa tadbirkorlarning mamlakat iqtisodiyotidagi ulushi yil sayin ortib bormoqda.

Biroq, Oʻzbekistonda yashirin iqtisodiyotning mavjudligi mamlakatning rivojiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda. Uchrashuvda tadbirkorlarga yashirin iqtisodiyotning avvalo oʻzi uchun, qolaversa mamlakat iqtisodiyoti va xalq farovonligi uchun salbiy taʼsiri hayotiy misollar orqali tushuntirib berildi.

Yashirin iqtisodiyot byudjet tushumi rejalarining bajarilishiga, shu orqali davlatni iqtisodiy rivojlantirishga toʻsqinlik qiladi. Noqonuniy faoliyat koʻlamining kengayishi qonuniy faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarga ham zarar keltirib, raqobatning susayishiga, oqibatda esa barqaror iqtisodiy oʻsishga salbiy taʼsir koʻrsatadi, mamlakatning investitsion jozibadorligini kamaytiradi.

Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va tadbirkorlarning qonunga boʻysunishini taʼminlash maqsadida hukumat tomonidan bir qator imtiyozlar berilmoqda. Berilayotgan soliq imtiyozlari, ayniqsa, kichik biznes va tadbirkorlik subʼektlarini tashkil qilish, ularda ish oʻrinlarini koʻpaytirish, faoliyatini yanada kengaytirishga yordam bermoqda.

Uchrashuvda Qoraqalpogʻiston Respublika Prokuraturasining yashirin iqtisodiyotga qarshi kurashish sohasida nazorat boʻlim boshligʻi, adliya katta maslahatchisi M.Ye.Babatayev tadbirkorlarga bu kabi choralar haqida batafsil maʼlumotlar berib, ular toʻlayotgan soliqlardan byudjet shakllanishi, yaratayotgan yangi ish oʻrinlari sababli esa ishsizlik qisqarib, oilalarning daromadlari koʻpayishi, pirovardida esa mamlakat taraqqiyoti va xalq farovonligi yanada yuksalishini tushuntirdi.

Chindan ham, yashirin iqtisodiyot yoʻq joyda sogʻlom raqobat boʻladi. Raqobat bor joyda esa ishlab chiqarilayotgan mahsulot yoki koʻrsatilayotgan xizmatlar narxi arzonlashib, sifati yaxshilanadi. Bundan esa nafaqat isteʼmolchilar, balki tadbirkorlarning oʻzlari ham faqat yutadi. Zero, raqobatbardosh biznesning umri uzoq boʻladi.