Shaxsiy kuzatuv: Zararli odatlarning hayotimizga taʼsiri

Hozirgi kunda ichkilik koʻpchilik insonlarda uchramoqda. Ichkilikka ruju qoʻyganligi sababli koʻplab oilalar oʻrtasida ajralishlar kelib chiqmoqda. Oilalar oʻrtasidagi ziddiyatlar, bola tarbiyasining buzilishi ham otaning ichkilikka berilishi oqibatida kelib chiqmoqda.

Men Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat universitetida oʻqiyman. Oʻqishdan chiqib yoʻlda ketayotsam, koʻp ichib, oʻzini bilmay oʻtgan-ketgandan sadaqa soʻrab oʻtirgan insonlarni uchrataman. Bu insonlar nafaqat oʻzini, balki  oʻzligini ham yoʻqotgan.

Bir kuni men sadaqa soʻrab oʻtirgan kishilardan biriga pul berdim. Onam bunga norozilik bildirdi. Bilsam, ular bu pulni uyiga emas, oʻziga spirt sotib olishga sarflashar ekan. Ular ichkilikka shunchalik ruju qoʻyganki, hayoti uchun xavfli boʻlgan spirt ichishgayam borgan. Spirt isteʼmol qilish hayot uchun xavfli, u oshqozonni kuydirib yuboradi. Ular na kelajak haqida, na oila haqida oʻylashadi.                                                                                                               

Oilada esa otaning tarbiyasi muhim. Bola otaga qarab ulgʻayadi, saboq oladi. Agar ota uyiga mast holda kelsa, bolaning ruhiyatiga katta taʼsir koʻrsatadi. Ota-ona oʻrtasidagi janjallar koʻpincha ichkilikdan kelib chiqadi. Bola bunda oilaga mehrsiz boʻlib ulgʻayadi. Xalq maqollarimizda "Qush uyasida koʻrganini qiladi", deyishadi-ku, bu bejiz emas.

Ichish-chekish nafaqat kelajagimizga va sogʻligimizga juda katta taʼsir koʻrsatadi. Koʻpchilik insonlar aynan ichish-chekishdan oʻpka zararlanishi oqibatida vafot etishadi. Chekishni faqat katta yoshli insonlarda emas, balki hali voyaga yetmagan bolalarda ham uchratishimiz mumkin.

14-15 yoshli bolalarni koʻrib qolaman gohida. Menimcha, bu holat ham oiladagi nosogʻlom muhit  oqibatida kelib chiqadi. Otaning chekkanini koʻrgan bola kelajakda bunga jiddiy qaramaydi. Unga bu odatiy holat boʻlib tuyuladi.                                                                                                      

Tarbiya oiladan boshlanadi. Demak, barkamol inson tarbiyasini oilada sogʻlom maʼnaviy muhit yaratishdan boshlashimiz kerak.

Sabohat Xoʻjaboyeva,QDU talabasi, tahririyat amaliyotchisi.