Chorvachilik – oziq-ovqat xavfsizligi va iqtisodiy barqarorlik kafolati

Chorvachilik – Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligining eng muhim tarmoqlaridan biri boʻlib, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash, aholiga sifatli va arzon mahsulotlar yetkazib berish hamda ichki bozor narxlarini barqarorlashtirishda katta ahamiyatga ega. Shu sababli, chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirish masalasi davlat siyosatida ustuvor yoʻnalishlardan biri sifatida belgilangan.

2025-yil 17-mart kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida oʻtkazilgan kengaytirilgan yigʻilishda chorvachilik mahsulotlari – goʻsht, sut va tuxum ishlab chiqarish hajmini kamida 10 foizga oshirish boʻyicha muhim topshiriqlar berilgan edi. Bu chora-tadbirlar sohani izchil rivojlantirish, chorvachilik xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash va oziq-ovqat mahsulotlarining barqarorligini taʼminlash maqsadini koʻzda tutadi.

Amudaryo tumani hokimining 20-mart kungi tegishli qaroriga muvofiq, tumanda chorvachilikni yanada rivojlantirish maqsadida fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi korxonalarida goʻsht, sut va tuxum ishlab chiqarish boʻyicha prognoz koʻrsatkichlari belgilandi. Shuningdek, mahallalarda chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar tasdiqlandi.

Bu borada tuman Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi va boshqa masʼul tashkilotlar tomonidan sohani takomillashtirishga qaratilgan bir qator chora tadbirlar amalga oshirilishi belgilangan. Xususan, chorvachilik yoʻnalishidagi yangi loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishga alohida eʼtibor qaratilib, ularni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari joriy etiladi. Shu maqsadda tegishli tijorat banklari ishtirokida moliyalashtirish choralari koʻrilishi rejalashtirilgan. Shu bilan birga, chorvachilik subʼektlariga ajratilgan suvli yerlarni xatlovdan oʻtkazish va mavjud chorva mollariga mutanosib ravishda yer ajratish masalasi nazoratga olinadi.

Sohani rivojlantirishda ilmiy-tadqiqot ishlari va innovatsion texnologiyalarni keng joriy etish muhim vazifa sifatida belgilangan. Ozuqabop ekinlar urugʻchiligini rivojlantirish maqsadida kamida bitta ixtisoslashgan urugʻchilik xoʻjaligini tashkil etish rejalashtirilgan. Shuningdek, agrotexnika qoidalari asosida ekinlarni parvarishlash va oʻrim-yigʻim jarayonlarini ilmiy asosda tashkil etish nazarda tutilgan.

Chorva mollari va parrandalar uchun ozuqa yetishtirish hajmini oshirish maqsadida, hokimlik zaxirasidagi ekin yerlarining 10–20 foizini chorva ozuqa mahsulotlari uchun auktsion savdosiga chiqarish koʻzda tutilgan. Shuningdek, paxta va gʻalladan normativdan koʻp hosil olgan fermerlarga oʻz yer maydonining 25 foizida chorva uchun ozuqa ekishga ruxsat beriladi.

Chorva hayvonlarini identifikatsiya qilish, roʻyxatga olish va kuzatish tizimi yoʻlga qoʻyilib, ikki hafta ichida tumandagi barcha chorva hayvonlarini roʻyxatga olish ishlari boshlab yuboriladi va yil oxiriga qadar toʻliq yakunlanishi rejalashtirilgan.

Ushbu chora-tadbirlarning samarali amalga oshirilishi natijasida chorvachilik mahsulotlari hajmi kamida 10 foizga oshishi kutilmoqda. Bu esa ichki bozorda goʻsht, sut va tuxum taʼminotining koʻpayishi hamda narxlarning barqarorlashishiga xizmat qiladi. Shu bilan birga, fermerlar va tadbirkorlarning daromadi ortib, yangi ish oʻrinlari yaratiladi.

Chorvachilik sohasiga ilmiy innovatsiyalarni joriy etish mahsulot sifatini oshirishga imkon bersa, ozuqabop ekinlar yetishtirish hajmining kengayishi chorva mollari uchun barqaror ozuqa taʼminotini taʼminlaydi. Bu chora-tadbirlar orqali chorvachilik tarmogʻi izchil rivojlanib, mamlakat oziq-ovqat xavfsizligi va iqtisodiy barqarorligiga hissa qoʻshadi.

Shohzod Qurbonboyev.