Suv hisobida aniqlik — farovonlik garovi

Bugungi kunda suv – shunchaki tabiiy resurs emas, balki kelajak avlodlar hayotini belgilab beruvchi strategik neʼmatga aylanib ulgurdi. Ayniqsa, iqlim oʻzgarishining salbiy oqibatlari yaqqol sezilayotgan, suv taqchilligi dolzarb muammoga aylangan Orolboʻyi mintaqasida har bir tomchi suvning hisobini yuritish va undan oqilona foydalanish hayotiy zaruratdir.

Ana shunday muhim vazifalarni amalga oshirish, suv xoʻjaligi sohasiga zamonaviy texnologiyalarni izchil tatbiq etish maqsadida joriy yilning 6-aprel kuni Amudaryo tumanida "Ochiq kanallarda suvni oʻlchashning zamonaviy usul va vositalari, ularni graduirovkalash hamda qiyoslash" mavzusiga bagʻishlangan mazkur seminar-trening oʻtkazildi. Mazkur tadbir soha mutaxassislari uchun nafaqat bilim almashish, balki yangi davr talablariga moslashish yoʻlidagi navbatdagi muhim qadam boʻldi.

Ushbu tadbir shunchaki ilmiy anjuman emas, balki Orolboʻyi hududlarida amalga oshirilayotgan nufuzli "Aral Sea Wetlands" loyihasi doirasidagi tizimli ishlarning uzviy davomidir. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi hamda Global ekologik fond hamkorligida tashkil etilgan ushbu seminar-treningda suv xoʻjaligi sohasining yetakchi mutaxassislari, aholi va fermer xoʻjaliklarining suv taʼminoti uchun bevosita masʼul boʻlgan tashkilotlar va xizmatlar vakillari ishtirok etdilar.

Seminarning nazariy qismi ishtirokchilar uchun boy axborot manbaiga aylandi. Unda ochiq suv obʼektlarida suv sarfini aniq oʻlchashning eng soʻnggi yondashuvlari, jahon tajribasida qoʻllanilayotgan zamonaviy oʻlchov asboblarining ishlash tamoyillari va ulardan foydalanish samaradorligi atroflicha muhokama qilindi. Ayniqsa, oʻlchov asboblarini graduirovkalash va qiyoslash tartiblari boʻyicha berilgan maʼlumotlar mutaxassislar uchun juda foydali boʻldi. Zero, suv hisobini yuritishda kichik bir xatolik ham yakuniy natijada katta yoʻqotishlarga yoki notoʻgʻri taqsimotga olib kelishi mumkin. Shu bois, sohaga inson omilini kamaytirishga qaratilgan raqamli texnologiyalarni joriy etish, avtomatik boshqaruv tizimlari orqali aniqlikni taʼminlash masalalari maʼruzalar markazida boʻldi. Ishtirokchilar suv hisobini yuritishda nafaqat miqdor, balki sifat va adolatli taqsimot mezonlari haqida ham yangi tushunchalarga ega boʻldilar.

Seminar-trening faqatgina ishtirokchilarga bilim berish bilan cheklanib qolmay, Orolboʻyi mintaqasida suv resurslarini boshqarishning yangi strategiyasini shakllantirishda muhim poydevor boʻlib xizmat qiladi. Suv resurslari cheklangan sharoitda suv taqsimotida shaffoflikni oshirish, korruptsiogen omillarni bartaraf etish va suvdan foydalanuvchilar oʻrtasida ishonch muhitini yaratish – bugungi kunning eng ustuvor vazifasidir. Zero, mutaxassislarning kasbiy salohiyatini oshirish orqali nafaqat suv xoʻjaligini modernizatsiya qilish, balki tabiatni muhofaza qilish va mintaqaviy ekologik barqarorlikni taʼminlashga ham hissa qoʻshish mumkin.

Tadbirning amaliy qismi Amudaryo tumanidagi "Mangʻit arna" kanalida davom etdi. Nazariy bilimlarni amaliyot bilan bogʻlash maqsadida tashkil etilgan bu jarayon ishtirokchilarda katta qiziqish uygʻotdi. Bevosita dala sharoitida, suv boʻyida mutaxassislar zamonaviy maxsus uskunalar yordamida suv sarfini oʻlchash jarayonlarida shaxsan qatnashdilar.

Tajribali ekspertlar boshchiligida oʻlchash ishlarini toʻgʻri tashkil etish, olingan natijalarni matematik va statistik hisoblash hamda ularni chuqur tahlil qilish boʻyicha koʻrgazmali mashgʻulotlar oʻtkazildi. Bu jarayonda har bir ishtirokchi zamonaviy asbob-uskunalar bilan ishlash koʻnikmasini mustahkamlash imkoniyatiga ega boʻldi. Amaliy mashgʻulotlar davomida "Mangʻit arna" kanalining oʻziga xos gidrologik xususiyatlari inobatga olingan holda, suv tejash texnologiyalarini qoʻllashning real imkoniyatlari koʻrib chiqildi.

Mahalliy mutaxassislarning xalqaro tashkilotlar koʻmagida egallayotgan zamonaviy bilimlari kelgusida hududda suv taqchilligini yumshatish va qishloq xoʻjaligi samaradorligini oshirishda asosiy omil boʻlib xizmat qiladi. Zero, aniq oʻlchov va oqilona boshqaruv bor joyda, albatta, baraka va rivojlanish boʻladi.

Orolboʻyining har bir qarich yeriga yetib borayotgan suvning qadrini anglash, uni zamonaviy usullar bilan asrab-avaylash, iqtisod qilish – bugungi kun mutaxassislari oldida turgan asosiy vazifadir. Bu kabi amaliy treninglar ushbu ezgu maqsadga erishish yoʻlidagi muhim vosita boʻlib xizmat qiladi.