“OʻZBEK ARSLONI” FILMI — QAHRAMONLIK VA JASORAT TARANNUMI

Tarix sahifalarida shunday qahramonlar borki, ularning jasorati va matonati yillar oʻtsa-da, avlodlar xotirasida mangu yashaydi. Yaqinda Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugining Maʼnaviyat va maʼrifat markazida aynan shunday mardlarning asl namunasi, fargʻonalik 2-jahon urushi qahramoni Mamadali Topivoldiyev hayotiga bagʻishlangan “Oʻzbek arsloni” filmining taqdimoti boʻlib oʻtdi.

Mazkur kartina tomoshabinlar tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Ushbu film xalqimizning mardlik, vatanparvarlik va jasorat kabi yuksak qadriyatlarini tarannum etuvchi, yosh avlodni milliy gʻurur va tarixiy xotiraga hurmat ruhida tarbiyalashga xizmat qiluvchi muhim ekran asari sifatida eʼtirof etilmoqda.

Mamadali Topivoldiyev 1919-yil 20-sentyabrda Rishton tumanidagi Pandigon qishlogʻida, mehnatkash dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mamadali oʻzining ilk mehnat faoliyatini Rishton aloqa boʻlimida pochtalonlik vazifasidan boshlaydi. Biroq keyinchalik traktorchilik kasbiga mehr qoʻyib, maxsus kursda oʻqiydi. Uning tinch va mazmunli hayoti 1939-yilda harbiy xizmatga safarbar etilishi bilan butunlay oʻzgarib ketdi.

2-jahon urushi yillarida Mamadali Topivoldiyev oʻzining chinakam jasoratini namoyon etdi. Uning frontdagi harakatlari dushman uchun haqiqiy dahshatga aylandi. Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, u dushmanning jami 19 ta eshelonini portlatib yuborgan. Qoʻl jangida 76 nafar nemis askarini yer tishlatib, 1 nafar nemis generalini asirga olgan. Asosiy quroli pulemyot boʻlgan bu qahramonning qayd varaqasida 150 dan ortiq nemis askari va ofitserlarini qirib tashlagani, 180 nafarini asirga olgani, shuningdek 20 dan ortiq avtomashinani yoʻq qilgani tarixiy fakt sifatida keltirib oʻtilgan. Bunday ulkan talafotlardan gʻazablangan Gitler Topivoldiyevni tutgan nemis askarlariga 50 ming, ayrim manbalarga koʻra esa 25 ming reyxsmarka miqdorida pul mukofoti vaʼda qilgani ham uning fashistlar uchun naqadar katta xavf tugʻdirganini isbotlaydi.

Urush yakunlangach, 1945-yil 8-mayda xizmatdan ozod etilgan Mamadali maʼlum muddat Minsk shahrida Belorussiya Qishloq xoʻjaligi xalq komissarligida haydovchi boʻlib ishlaydi va soʻng oʻz qishlogʻiga qaytadi. Tinchlik davrida ham u tinim bilmadi. 1947-yil 16-fevralda Oʻzbekiston Oliy Sovetining 1-chaqiriq deputati etib saylandi. Faoliyati davomida 1946-yilda kolxoz raisi, keyinchalik tuman isteʼmolchilar uyushmasi boʻlimi rahbari, Rishton gidroelektr stantsiyasi rahbari, kolxoz raisi kabi lavozimlarda samarali faoliyat yuritadi.

Afsuski, 1969-yil 6-may kuni Mamadali Topivoldiyev oʻz ishxonasida nomaʼlum shaxslar tomonidan pichoqlanib, fojiali tarzda halok boʻladi. Biroq qahramonning yorqin xotirasi xalq qalbidan oʻchgani yoʻq. Koʻplab shahar va qishloqlarda uning haykallari oʻrnatilgan, koʻchalarga, maktablarga uning nomi berilgan. Shubhasiz, bu mard oʻzbek oʻgʻlonining jasorati kelajak avlodlar uchun vatanparvarlikning oliy namunasi boʻlib xizmat qiladi.

"Oʻzbek arsloni" filmining taqdimoti shunchaki madaniy tadbir boʻlib qolmasdan, balki tarixiy haqiqat va oʻlmas jasoratning katta ekranlardagi yorqin aksiga aylandi. Ushbu kinoasar orqali tomoshabinlar faqatgina oʻtmish voqealarini kuzatib qolmay, balki yurt ozodligi yoʻlida jonini fido qilishga tayyor boʻlgan botirlarimizning ichki kechinmalari, qatʼiyati va cheksiz vatanparvarligini oʻz yuraklaridan oʻtkazish imkoniga ega boʻldilar. Ekranda gavdalangan Mamadali Topivoldiyev obrazi har bir insonni bugungi musaffo osmon va tinchlikning qadriga yetishga, bu yoʻlda toʻlangan buyuk badallarni hech qachon unutmaslikka undaydigan kuchli maʼnaviy omil vazifasini oʻtaydi.

Mazkur film, ayniqsa, bugungi kunda safda turgan askarlar va harbiy xizmatchilar uchun tengsiz tarbiyaviy ahamiyatga egadir. Harbiy libos kiyib, Vatan sarhadlarini qoʻriqlayotgan yosh oʻgʻlonlar ekrandagi "Osiyo arsloni"ning shijoati, sadoqati va yuksak irodasini koʻrar ekan, tomirlarida aynan shunday yengilmas qahramonlarning qoni oqayotganini teran his qiladilar. Film harbiy xizmatchilarda jangovar ruhni shakllantirish, kasbga boʻlgan sadoqatni mustahkamlash va Vatan himoyasidek muqaddas burchni sharaf bilan bajarishga undovchi beqiyos motivatsiya manbai boʻlib xizmat qiladi.