“ÖZBEK ARSLONI” FILMI — QAHRAMONLIK VA JASORAT TARANNUMI

Tarix sahifalarida şunday qahramonlar borki, ularning jasorati va matonati yillar ötsa-da, avlodlar xotirasida mangu yaşaydi. Yaqinda Şimoli-ğarbiy harbiy okrugining Maʼnaviyat va maʼrifat markazida aynan şunday mardlarning asl namunasi, farğonalik 2-jahon uruşi qahramoni Mamadali Topivoldiyev hayotiga bağişlangan “Özbek arsloni” filmining taqdimoti bölib ötdi.

Mazkur kartina tomoşabinlar tomonidan katta qiziqiş bilan kutib olindi. Uşbu film xalqimizning mardlik, vatanparvarlik va jasorat kabi yuksak qadriyatlarini tarannum etuvçi, yoş avlodni milliy ğurur va tarixiy xotiraga hurmat ruhida tarbiyalaşga xizmat qiluvçi muhim ekran asari sifatida eʼtirof etilmoqda.

Mamadali Topivoldiyev 1919-yil 20-sentyabrda Rişton tumanidagi Pandigon qişloğida, mehnatkaş dehqon oilasida dunyoga kelgan. Mamadali özining ilk mehnat faoliyatini Rişton aloqa bölimida poçtalonlik vazifasidan boşlaydi. Biroq keyinçalik traktorçilik kasbiga mehr qöyib, maxsus kursda öqiydi. Uning tinç va mazmunli hayoti 1939-yilda harbiy xizmatga safarbar etilişi bilan butunlay özgarib ketdi.

2-jahon uruşi yillarida Mamadali Topivoldiyev özining çinakam jasoratini namoyon etdi. Uning frontdagi harakatlari duşman uçun haqiqiy dahşatga aylandi. Tarixiy maʼlumotlarga köra, u duşmanning jami 19 ta eşelonini portlatib yuborgan. Qöl jangida 76 nafar nemis askarini yer tişlatib, 1 nafar nemis generalini asirga olgan. Asosiy quroli pulemyot bölgan bu qahramonning qayd varaqasida 150 dan ortiq nemis askari va ofitserlarini qirib taşlagani, 180 nafarini asirga olgani, şuningdek 20 dan ortiq avtomaşinani yöq qilgani tarixiy fakt sifatida keltirib ötilgan. Bunday ulkan talafotlardan ğazablangan Gitler Topivoldiyevni tutgan nemis askarlariga 50 ming, ayrim manbalarga köra esa 25 ming reyxsmarka miqdorida pul mukofoti vaʼda qilgani ham uning faşistlar uçun naqadar katta xavf tuğdirganini isbotlaydi.

Uruş yakunlangaç, 1945-yil 8-mayda xizmatdan ozod etilgan Mamadali maʼlum muddat Minsk şahrida Belorussiya Qişloq xöjaligi xalq komissarligida haydovçi bölib işlaydi va söng öz qişloğiga qaytadi. Tinçlik davrida ham u tinim bilmadi. 1947-yil 16-fevralda Özbekiston Oliy Sovetining 1-çaqiriq deputati etib saylandi. Faoliyati davomida 1946-yilda kolxoz raisi, keyinçalik tuman isteʼmolçilar uyuşmasi bölimi rahbari, Rişton gidroelektr stantsiyasi rahbari, kolxoz raisi kabi lavozimlarda samarali faoliyat yuritadi.

Afsuski, 1969-yil 6-may kuni Mamadali Topivoldiyev öz işxonasida nomaʼlum şaxslar tomonidan piçoqlanib, fojiali tarzda halok böladi. Biroq qahramonning yorqin xotirasi xalq qalbidan öçgani yöq. Köplab şahar va qişloqlarda uning haykallari örnatilgan, köçalarga, maktablarga uning nomi berilgan. Şubhasiz, bu mard özbek öğlonining jasorati kelajak avlodlar uçun vatanparvarlikning oliy namunasi bölib xizmat qiladi.

"Özbek arsloni" filmining taqdimoti şunçaki madaniy tadbir bölib qolmasdan, balki tarixiy haqiqat va ölmas jasoratning katta ekranlardagi yorqin aksiga aylandi. Uşbu kinoasar orqali tomoşabinlar faqatgina ötmiş voqealarini kuzatib qolmay, balki yurt ozodligi yölida jonini fido qilişga tayyor bölgan botirlarimizning içki keçinmalari, qatʼiyati va çeksiz vatanparvarligini öz yuraklaridan ötkaziş imkoniga ega böldilar. Ekranda gavdalangan Mamadali Topivoldiyev obrazi har bir insonni bugungi musaffo osmon va tinçlikning qadriga yetişga, bu yölda tölangan buyuk badallarni heç qaçon unutmaslikka undaydigan kuçli maʼnaviy omil vazifasini ötaydi.

Mazkur film, ayniqsa, bugungi kunda safda turgan askarlar va harbiy xizmatçilar uçun tengsiz tarbiyaviy ahamiyatga egadir. Harbiy libos kiyib, Vatan sarhadlarini qöriqlayotgan yoş öğlonlar ekrandagi "Osiyo arsloni"ning şijoati, sadoqati va yuksak irodasini körar ekan, tomirlarida aynan şunday yengilmas qahramonlarning qoni oqayotganini teran his qiladilar. Film harbiy xizmatçilarda jangovar ruhni şakllantiriş, kasbga bölgan sadoqatni mustahkamlaş va Vatan himoyasidek muqaddas burçni şaraf bilan bajarişga undovçi beqiyos motivatsiya manbai bölib xizmat qiladi.