SURUNKALI GEPATITDAN ÖZINGIZNI HIMOYa QILING

Virusli gepatit V, S va D - yuqumli kasalliklar bölib, bunda viruslar aynan jigar hujayralarini jarohatlaydi. Bu viruslar  odam organizmiga qon va jinsiy yöllar orqali ötadi.

Kasallik asosan gepatitga çalingan  bemorlardan yuqadi. Viruslar köplab miqdorda ularning axlati, peşobi, sölagi, nafas yöllarining şilimşiq moddalari, qoni, şahvati, jinsiy aʼzo ajralmalarida  saqlanadi. Virusli gepatitning V, S va D turlari giyohvandlar igna va şpritslardan umumiy foydalanganda, qözğatuvçilari - viruslarni  taşib yuruvçi şaxslar bilan jinsiy aloqada bölganda, organizmga virus bilan zararlangan qon va qon mahsulotlari quyilgan-da, tiş çötkasi, soqol oliş, tirnoq oliş va tozalaş anjomlaridan umumiy foydalanilganda, yetarli darajada zararsizlantirilmagan tibbiy asboblar orqali turli xil tibbiy (stomatologik, ginekologik, jarrohlik va boşqa) muolajalar olganda yuqişi mumkin. Bu kasallik onadan bolaga homiladorlik davrida va tuğiş paytda yuqişi mumkin.

Organizmga virus tuşişi bilan kasallik birdaniga boşlanmaydi, dastlab virus organizmda köpaya boşlaydi. Bu jarayon klinik belgilarsiz keçadi va kasallikning yaşirin davri deyiladi. Gepatitning V, S, D, turlarida yaşirin davr 6 oygaça davom etişi mumkin.

Kasallikning boşlanğiç davrida darmon qurişi, iştahaning yöqolişi, köngil aynişi, ovqatlangandan keyin qayt qiliş kabi holatlar kuzatiladi.  Baʼzida kasallik oyoq böğimlarining oğrişi va gripp körinişida ham namoyon bölişi mumkin. Şuningdek, bemorning peşobi qizaradi (meʼyorda peşob töq sariq rangda böladi).

Kasallikning sarğayiş davri 1-2 hafta davom etadi. Bu davrda avval közning şilliq pardasi, tirnoq va teri sarğayadi. Virusli gepatitning V, S turlarida köpinça yaqqol sariqlik belgilari kuzatilmaydi.

Kasallik köp xollarda yaşirin keçadi. Kasallikning vaqtida aniqlanmasligi va davolanmasligi jigar faoliyatining yetişmovçiligi, jigar tsirrozi kabi oğir asoratlarni  yuzaga keltirişi mumkin. Şuni unutmaslik kerakki, kasallikning yaşirin va boşlanğiç davrlarida va yaqqol belgilarsiz keçadigan turlarida bemor atrofdagilar uçun öta xavfli böladi. U özi bilmagan holda oila aʼzolariga va yaqinlariga kasallikni yuqtirib qöyişi mumkin.

Virusli gepatit V kasalligining oldini olişda eng samarali vosita bu – emlaşdir. Hozirgi vaqtda bolalar emlaş kalendariga muvofiq gepatit V ga qarşi emlanadi. Gepatit S ga qarşi vaktsina hali işlab çiqilmagan. Agar özingizga, oila aʼzolaringizga, eng muhimi, farzandingizga kasallik yuqmasin, desangiz şaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qiling. Yaʼni tiş çötkasi, soqol oliş, tirnoq tozalaş asboblaridan faqat şaxsiy tarzda foydalaning, har gal ukol  olayotganingizda bir martalik şpritslardan foydalanişni unutmang.

Tibbiy muolaja olayotganingizda zararsizlantirilgan asboblarning işlatilişiga qatʼiy eʼtibor bering, giyohvand moddalarni hattoki taʼtib ham körmang. Içkilikbozlik, kaşandalik kabi yaramas illatlardan yiroq böling va özingizni, farzandlaringizni gepatit V ga qarşi emlating.

Soğligingiz öz qölingizda. Uni doimo avaylab-asraşga harakat qiling. Inson baxti, saodati va kamoli  uning salomatligiga boğliqdir.

Davronbek Gulmirzayev, tuman DSENM sanitariya şifokori.

(Foto - http://oboleznjah.ru)