UZLUKSIZ ELEKTR TAʼMINOTI – TARAQQIYoT GAROVI
2017-2021 yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasiga muvofiq iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini kamaytirish, ishlab chiqarishga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish, iqtisodiyot tarmoqlarida mehnat unumdorligini oshirish rejalashtirilgan.
Ushbu vazifani bajarish uchun yangi elektr energiya ishlab chiqarish quvvatlarini qurish va mavjudlarini modernizatsiya qilish, past kuchlanishli elektr tarmoqlari va transformator punktlarini yangilash asosida aholini elektr energiyasi hamda boshqa yoqilgʻi-energiya resurslari bilan taʼminlashni yaxshilash, shuningdek, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish ustuvor vazifalardan biri deb belgilandi.
Bugungi kunda mamlakatimizdagi mavjud elektr stantsiyalarining jami quvvati 14,1 GVt boʻlib, elektr energiyasining 96 foizi "Oʻzbek-energo” AJga qarashli boʻlgan 10 ta issiqlik elektr va 29 ta gidroelektr stantsiyalarida ishlab chiqarilmoqda.
"Oʻzbekenergo” AJ ga qarashli quvvatlar asosan oʻtgan asrning 60- va 80-yillarida ishga tushirilgan boʻlib, maʼnan va jismonan eskirgan. Tarmoqda ishlatilayotgan uskunalarning 60 foizidan ortiq qismi oʻz ishlash muddatini toʻliq oʻtab boʻlganligi sababli elektr energiyasining 12,1 foiz qismi isrof boʻlmoqda.
Mamlakatda energetik resurslarga ehtiyoj tobora ortib borayotgani elektr energiyasi hosil qilishda qoʻllaniladigan birlamchi energoresurslar, xususan tabiiy gaz sarfining ortishiga olib kelmoqda. Xolbuki, elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun sarflanuvchi birlamchi resursning 84 foiz qismi tabiiy gaz, 1 foiz qismi neft mahsulotlari, 10 foiz qismi gidro resurslar va 5 foiz qismi koʻmir hisobiga toʻgʻri kelmoqda.
Mavjud energiya resurslaridan oqilona foydalanish va qayta tiklanadigan energiya manbalarini amaliyotga keng joriy etishga mutaxassislar hisobiga koʻra 11,0 mlrd. AQSh dollari talab etiladi. Buning natijasida tabiiy gazning tejalishi hisobiga xarajatlar 7-8-yilda oʻzini toʻliq qoplaydi.
Ushbu ishlarni amalga oshirishda sohaga oid qonunchilikni takomillashtirish muhim axamiyatga ega.
Maʼlumki, 2015 yilda iqtisodiyot tarmoqlarida energiya nobudgarchiligini kamaytirish va tejamkorligini taʼminlash maqsadida "Energiyadan oqilona foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunga oʻzgartirishlar kiritildi.
Ayni vaqtda 2017-2021-yillarda iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada energiya sarfi hajmini qisqartirish, energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etish chora-tadbirlari dasturi amalga oshirilmoqda. Hujjatda sotilayotgan maishiy elektr uskunalari, yangidan qurilayotgan bino va inshootlarni energetik markalash va sertifikatlash, sanoat va ijtimoiy obʼektlarni texnologik jarayonlarni ratsionalizatsiyalash bazasida modernizatsiya qilish, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini faqatgina energetik samarador va energiyatejamkor texnologiyalar asosida barpo etish, yangi turar joy va maʼmuriy binolarni qurish va rekonstruktsiya qilishda energiya samaradorligini taʼminlash, qayta tiklanuvchan energiya manbalarini bosqichma-bosqich joriy etish, shuningdek, energiyatejamkor qurilmalar, uskunalar va materiallar ishlab chiqarilishini kengaytirish, ularni iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sektorda keng qoʻllash koʻzda tutilgan.
Bu ishlarning amalga oshirilishi xalqimiz turmush farovonligining yanada yuksalishiga, iqtisodiyotimiz rivoji va malakatimiz taraqqiyotiga xizmat qiladi.
Qutlimurat BABAShEV,
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi
Qonunchilik palatasi deputati.
(Foto - http://pressnews.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
