UZLUKSIZ ELEKTR TAʼMINOTI – TARAQQIYoT GAROVI
2017-2021 yillarda Özbekiston Respublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça Harakatlar strategiyasiga muvofiq iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini kamaytiriş, işlab çiqarişga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etiş, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanişni kengaytiriş, iqtisodiyot tarmoqlarida mehnat unumdorligini oşiriş rejalaştirilgan.
Uşbu vazifani bajariş uçun yangi elektr energiya işlab çiqariş quvvatlarini quriş va mavjudlarini modernizatsiya qiliş, past kuçlanişli elektr tarmoqlari va transformator punktlarini yangilaş asosida aholini elektr energiyasi hamda boşqa yoqilği-energiya resurslari bilan taʼminlaşni yaxşilaş, şuningdek, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanişni kengaytiriş böyiça çora-tadbirlarni amalga oşiriş ustuvor vazifalardan biri deb belgilandi.
Bugungi kunda mamlakatimizdagi mavjud elektr stantsiyalarining jami quvvati 14,1 GVt bölib, elektr energiyasining 96 foizi "Özbek-energo” AJga qaraşli bölgan 10 ta issiqlik elektr va 29 ta gidroelektr stantsiyalarida işlab çiqarilmoqda.
"Özbekenergo” AJ ga qaraşli quvvatlar asosan ötgan asrning 60- va 80-yillarida işga tuşirilgan bölib, maʼnan va jismonan eskirgan. Tarmoqda işlatilayotgan uskunalarning 60 foizidan ortiq qismi öz işlaş muddatini töliq ötab bölganligi sababli elektr energiyasining 12,1 foiz qismi isrof bölmoqda.
Mamlakatda energetik resurslarga ehtiyoj tobora ortib borayotgani elektr energiyasi hosil qilişda qöllaniladigan birlamçi energoresurslar, xususan tabiiy gaz sarfining ortişiga olib kelmoqda. Xolbuki, elektr energiyasi işlab çiqariş uçun sarflanuvçi birlamçi resursning 84 foiz qismi tabiiy gaz, 1 foiz qismi neft mahsulotlari, 10 foiz qismi gidro resurslar va 5 foiz qismi kömir hisobiga töğri kelmoqda.
Mavjud energiya resurslaridan oqilona foydalaniş va qayta tiklanadigan energiya manbalarini amaliyotga keng joriy etişga mutaxassislar hisobiga köra 11,0 mlrd. AQŞ dollari talab etiladi. Buning natijasida tabiiy gazning tejalişi hisobiga xarajatlar 7-8-yilda özini töliq qoplaydi.
Uşbu işlarni amalga oşirişda sohaga oid qonunçilikni takomillaştiriş muhim axamiyatga ega.
Maʼlumki, 2015 yilda iqtisodiyot tarmoqlarida energiya nobudgarçiligini kamaytiriş va tejamkorligini taʼminlaş maqsadida "Energiyadan oqilona foydalaniş töğrisida”gi Qonunga özgartirişlar kiritildi.
Ayni vaqtda 2017-2021-yillarda iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada energiya sarfi hajmini qisqartiriş, energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etiş çora-tadbirlari dasturi amalga oşirilmoqda. Hujjatda sotilayotgan maişiy elektr uskunalari, yangidan qurilayotgan bino va inşootlarni energetik markalaş va sertifikatlaş, sanoat va ijtimoiy obʼektlarni texnologik jarayonlarni ratsionalizatsiyalaş bazasida modernizatsiya qiliş, yangi işlab çiqariş quvvatlarini faqatgina energetik samarador va energiyatejamkor texnologiyalar asosida barpo etiş, yangi turar joy va maʼmuriy binolarni quriş va rekonstruktsiya qilişda energiya samaradorligini taʼminlaş, qayta tiklanuvçan energiya manbalarini bosqiçma-bosqiç joriy etiş, şuningdek, energiyatejamkor qurilmalar, uskunalar va materiallar işlab çiqarilişini kengaytiriş, ularni iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sektorda keng qöllaş közda tutilgan.
Bu işlarning amalga oşirilişi xalqimiz turmuş farovonligining yanada yuksalişiga, iqtisodiyotimiz rivoji va malakatimiz taraqqiyotiga xizmat qiladi.
Qutlimurat BABAŞEV,
Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi
Qonunçilik palatasi deputati.
(Foto - http://pressnews.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
