Maʼno yaşiringan xatti-harakatlar

Darsda öquvçilardan tabassumingizni, oçiq çehrangizni qizğanmang, axir ular sizdan faqat bilim emas, balki insoniy munosabatlarni ham kutadi.

Dunyoda şunday bir kasb egasi borki, doim u kuzatuvda böladi. Yana uning faoliyatida uçraydigan ayrim körinişlar namuna böladi yoki unga taqlid qilinadi. Uning yuz qiyofasi, imo-işoralari, xatti-harakatlari, nutqi, notiqligi, kiyinişi, umuman barçasini har birimiz kuzatamiz va baholaymiz.

Demak, bu faoliyat turi bilan şuğullanadigan insonlar hammaga örnak bölarkan, agarki ular maʼnaviy-axloqiy tomondan şunga loyiq bölsalar.

Biz tilga olgan insonlar nima uçun bunçalik eʼzozlanadi, hurmat qilinadi, qadrlanadi, sababi tez özgaruvçan holatlarda turli xil körinişdagi xatti-harakatlar ösib kelayotgan avlodga öz taʼsirini ötkazmasdan qolmaydi. Ha, tarbiyalanayotgan yoş avlod bunday holatlarga uçraganda kimga murojaat qiladi, kimdan tuşuntirişni söraydi, albatta, bu muallim. Negaki, aynan Siz, aziz muallim, ibrat namunasi bölib, bolaning ham içki dunyosini, ham madaniyatini, ham ularni namoyon etiş usullarini tarbiyalaysiz.

Bunday ibrat böliş öqituvçi imijiga boğliq. Imijni yaratiş har bir insonning öziga munosabatidan boşlanadi. Imijga bölgan munosabat qandayligidan qatʼiy nazar u har bir pedagogda mavjud.

Öz imiji ustida işlaş, avvalo, taşqi körinişda, özini tutişda, turli imo-işoralarni qöllaşida, muomala madaniyatida namoyon böladi.

Albatta, muallim taqlid uçun namuna. Psixologlarning fikriça, taassurotning şakllanişi uçun bir neça soniyalar kifoya qilar ekan va u haqida «Menga yoqadi», «U judayam yoqimtoy» singari nomuqim töxtamga kelişi mumkin. Muqim fikr esa 30-soniyadan 40 daqiqagaça bölgan muddatda şakllanar ekan. Bu vaqt esa pedagog öz rolini qoyilmaqom öynaşi yoki muvaffaqiyatsizlikka uçraşi uçun yetarlidir.

Muallimga imijini yaratişda arzimas narsalar bölmaydi. Olimlarning taʼkidlaşiça, pedagogning ijobiy qiyofasi va jozibasi öquvçilarga psixoterapevtik taʼsir ötkazadi va taʼlim samaradorligini oşiradi.

Muallimning ijobiy qiyofasi va jozibasidan taşqari ovoz – imijning tovuşli ifodasi hamda tabassum va samimiy nigohi muloqotga imkon yaratişini bilişi zarur.

Biz bilamizki,qattiqqöl va talabçanlik yoki muloyim va mehribon böliş - har bir öqituvçining xohişi, bunda asosan, xulq-atvor va harakati bilan bola ruhiyatiga zarar yetkazmasligi, aksinça unga namuna bölişi darkor. Agar darslaringizda sizni qanoatlantirmaydigan holatlar bölsa, bu şaxsingizni takomillaştirişga rağbatlantiradigan yana va yaxşi jihatlarni izlayotganingizni va eng asosiysi, töğri yölda ekanligingizni anglatadi.

Xulosa şuki,öqituvçilik dunyodagi eng şarafli kasblardan biri bölib, uni tanlaşning özi jasoratdir.

Tamara KENJAYeVA,

tuman xalq taʼlimi muassasalari faoliyatini metodik taʼminlaş va taşkil etiş bölimi metodisti.