Mahalliy byudjet ustuvor vazifalar ijrosi yoʻlida sarflanmoqda

Byudjet mablagʻlarini maqsadli sarflash, sohalar boʻyicha ajratilgan mablagʻlardan samarali foydalanish, bundan tashqari, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish hamda aholining turmush darajasini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirishga yoʻnaltirilgan mablagʻlarni oʻz oʻrnida va rejali ishlatish nafaqat mamlakatimizda, balki tumanimizda ham xalqimizning munosib hayot darajasini va sifatini taʼminlash, eng avvalo muhim islohotlarni, koʻzlangan rejalarimizni amalga oshirish yoʻlida katta burilishlar yasash imkonini beradi.

Shu bois, har yilning yakuniy sanalarida Amudaryo tuman mahalliy byudjetining kirib kelayotgan yangi yil uchun sohalar boʻyicha asosiy koʻrsatkichlari muhokama etilib, xalq deputatlari tuman Kengashi qarori bilan tasdiqlanadi. 2017-yilning 31-dekabr sanasida Amudaryo tumani mahalliy byudjetining 2018-yilgi asosiy koʻrsatkichlari muhokama qilindi va xalq deputatlari tuman Kengashining qarori bilan tasdiqlandi. 2018-yil 4-yanvarda tuman hokimining “Mahalliy byudjet parametrlarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori bilan mahalliy byudjetning parametrlari tasdiqlandi.

Ushbu qarorga koʻra, mahalliy byudjetning daromadlar qismi yillik rejasi jami 22 mlrd. 649 mln. 890 ming soʻm (2017-yilda reja 44 mlrd. 201,4 mln. soʻm, haqiqatda 47 mlrd 97,8 mln. soʻmga bajarilgan), bundan tashqari, transfertlar 96 mlrd. 150,7 mln. soʻm qilib belgilangan. 2018-yilning 1 choragi yakunlariga koʻra mahalliy byudjetning daromadlar qismi 4 mlrd. 561,8 mln. soʻm va transfertlar jami 25 mlrd. 470,5 mln. soʻmni tashkil etgan.

Xarajatlar qismining 2018-yil uchun belgilangan yillik rejasi 118 mlrd. 800,6 mln. soʻmdan iborat boʻlib (bu boradagi yillik reja 2017-yilda 101 mlrd. 168,03 mln. soʻmni tashkil etgan), 1 chorak davomida mahalliy byudjet xarajatlari 30 mlrd. 621,5 mln. soʻmni tashkil etgan.

Olib borilgan ishlar natijasida tumanimizda 2018-yilning 1-choragi davomida mahalliy byudjetning daromadlar qismi rejasi 4 mlrd. 759,1 mln. soʻm qilib belgilanib, haqiqatda 5 mlrd. 492,3 mln. soʻmga, yaʼni 105,4 foizga ortigʻi bilan bajarilgan (2017-yil davomida esa bu koʻrsatkich 106,6 foizga bajarilgan).

2018-yilning 1-choragi davomida mahalliy byudjetning xarajatlar qismi 32 mlrd. 534,8 mln. soʻm qilib belgilangan va ushbu mablagʻlar asosan ijtimoiy-madaniy va aholini qoʻllab-quvvatlash xarajatlariga, iqtisodiyot sohasida olib borilayotgan islohotlar talablarini amalga oshirish tadbirlariga qaratilgan.

Aniq rejaviy chora-tadbirlarga qaramasdan 2018-yilning 3 oyi davomida jismoniy shaxslarning daromad soligʻi, tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy va yuridik shaxslar daromadiga solinadigan soliq, yagona soliq toʻlovidan davlat byudjetiga ajratmalar (savdo va umumovqatlanish korxonalari uchun), jismoniy shaxslarning yer soligʻi boʻyicha koʻzlangan maqsadlarga erishilmagan. Aynan shu yoʻnalishlar boʻyicha 2017-yil uchun belgilangan rejalar ham bajarilmagan edi.

Lekin ayrim soliq manbalaridan 2018-yil 1-chorak uchun belgilangan reja oshirib ado etilgan. Jumladan, yagona soliq toʻlovidan davlat byudjetiga ajratmalar (kichik korxonalar va mikrofirmalar uchun), yuridik shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq, jismoniy shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq, yuridik shaxslarning yer soligʻi, yagona yer soligʻi boʻyicha rejalar oshirib bajarilgan.

Tuman mahalliy byudjetidan maqsadli mablagʻlar tuman hokimining tegishli qarorlari asosida aniq maqsadlarga yoʻnaltirilgan holda, yaʼni, aholini ichimlik suvi bilan taʼminlash, bino va inshootlarni joriy taʼmirlash kabi maqsadlar uchun sarflanadi. Tovar va moddiy zahiralar, yozuv qogʻozlari, yumshoq mebellar sotib olish, yonilgʻi moylash materiallari, aloqa xizmatlari, kompyuter texnikalari, xizmat jihozlari va xizmat bobida foydalanish uchun avtomobil sotib olish, tuman hududini obodonlashtirish, tumanda yashovchi nogironlarga nogironlar aravachalari sotib olish kabi maqsadlar uchun foydalaniladi va sarf qilinadi.

Yil boshidan beri jami 754 mln. 235,5 ming soʻmlik mablagʻlar yuqoridagi maqsadlar uchun sarflangan. Ushbu mablagʻlarning asosiy qismi aholining turmush darajasini oshirishga, tuman hududining rivojlanishiga va ijtimoiy ahvolning yaxshilanishiga qaratilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirishga ishlatilgan.

Qisqa qilib aytganda, har bir raqam ortida inson manfaati, farovon turmushini taʼminlashga qaratilgan ezgu va ulugʻ maqsadlar bor. Agar fuqarolarimiz soliqlarni oʻz vaqtida toʻlab, tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullansalar, buning orqasidan mahalliy byudjetga tushadigan mablagʻlar evaziga bundan ham koʻproq ezgu ishlarni amalga oshirish imkoniyatiga ega boʻlamiz. Bu yoʻlda har bir yurtdoshimizga kuch-gʻayrat tilaymiz.

Baxtiyor KAMOLOV,

tuman moliya boʻlimi mudirining birinchi oʻrinbosari,

byudjet boʻlimi boshligʻi.

Abay SAGʻINBAYeV,

mazkur boʻlimning byudjet ijrosi va hisobi sektori boshligʻi.