Amudaryo tumanida yerlar lazerli qurilma yordamida tekislanadi

Bugungi kunda fermer xoʻjaliklari taraqqiyotini yangi texnikalarsiz tasavvur qilish qiyin. Shu sababdan ham tumanimizdagi koʻpchilik fermer xoʻjaliklari oʻz faoliyatini rivojlantirish maqsadida texnikalar parkini toʻldirishga katta eʼtibor qaratmoqdalar.

Tumanimizning Toʻlqin ovulida faoliyat yuritayotgan “Toʻlqinli Ismoil chorvador” fermer xoʻjaligi rahbari Azamat Matkarimov ham xoʻjalikning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash masalasini asosiy vazifalardan biri deb biladi.

Yaqinda fermer xoʻjaligi balansiga lizing asosida 4 ta traktor, lazer yordamida yer tekislaydigan 2 ta agregat, 2 ta plug va 1 ta yer haydash agregati, 1 dona bugʻdoy ekadigan seyalka olib kelindi.

Fermer xoʻjaligiga lazerli yer tekislash agregatining olib kelinishi nafaqat ushbu fermer xoʻjaligi, balki tumanimizda faoliyat yuritayotgan qishloq xoʻjaligi korxonalari uchun ham katta voqea boʻldi.

Maʼlumki, bizning sharoitimizda paxta joʻyaklar boʻylab yuzalab sugʻoriladi. Bunda, asosan maydonlar tekislanmagani tufayli, uzatilgan suvning yarmiga yaqin qismi yoʻqotiladi. Suv sarfini kamaytirish va koʻproq hosildorlikka erishish uchun esa yerni tekislash zarur. Dalalar yuzasini yetarli miqdorda tekislash uchun keyingi yillarda lazerli boshqaruvga ega anʼanaviy tekislagichlar qoʻllanilmoqda.

Sugʻoriladigan yerlarni lazerli qurilma yordamida tekislash nafaqat suvni tejash va sugʻorish paytidagi mehnat samaradorligi oshirish, balki parvarish qilinayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlari hosildorligini oshirish, suv-yer resurslaridan foydalanish unumdorligini oshirishga ham xizmat qiladi.

Mutaxassislarning hisob-kitobiga koʻra, lazerli tekislash amalga oshirilgan dalalarda paxta yetishtirishda ishchi kuchi uchun xarajatlar 11 foizga, sugʻorish xarajatlari 20 foizga, suv sarfi 20 foizga kamaydi. Bunda hosildorlik har bir gektardan oʻrtacha ikki yarim tsentnerga, foyda esa salkam 60 foizga oshadi. Umuman olganda, lazerli rejalashtirish qoʻllanilgan dalalarda yetishtirilgan paxtaning rentabelligi 10 foizdan 15 foizga oshishi mumkin. Bunday samaraga egat yotqizish va molalash tadbirlaridan voz kechish, shuningdek, nasos va ishchi kuchi kabi sugʻorish xarajatlarini  qisqartirish hisobiga erishiladi.

Aytish kerakki, “Toʻlqinli Ismoil chorvador” fermer xoʻjaligi koʻp tarmoqli xoʻjaliklardan sanaladi. Koʻp tarmoqli faoliyatni yoʻlga qoʻyish orqali fermer turli yillarda tabiiy sharoit noqulay kelishi sababli hosildorlik pasayishi natijasida olinadigan foyda kamayib ketgan hollarda boshqa tarmoqdan ularni qoplab, xoʻjalik moliyaviy holatining turgʻunligini taʼminlab kelmoqda. Qolaversa, paxta va gʻalladan tashqari chorvachilik, baliqchilik va boshqa tarmoqlarning yoʻlga qoʻyilgani natijasida qishloq aholisining yil davomida ish bilan bandligi taʼminlanmoqda. Eng muhimi, fermer el dasturxoni toʻkinligiga hissa qoʻshib, aholining oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini qondirish, ayniqsa, chorva mahsulotlaridan goʻsht, sut, tuxumga boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlashga hissa qoʻshmoqda.