KEKSALIKNI SOGʻLOM KUTIB OLISh MUMKIN

Keksalik – bu hayotimizning tabiiy bir holatidir.

Hayotga muhabbat, yashashga tashnalik hissi odamzod qalbidan bir umr oʻchmaydi.

Tabiat qonuni shundayki, oylar, yillar oʻtishi bilan odam balogʻat, kamolot davrlaridan oʻtib, keksalik pallasiga qadam tashlaydi.

Keksalikka zaiflashgan yoki kuchdan qolgan davr deb qaramaslik kerak. Sogʻlik bilan bogʻliq boʻladigan muammolar asosan sogʻlom turmush tarziga amal qilmaslikdan kelib chiqadi.

Qarilikda salomatlikni asrash uchun bir qancha omillarga asoslanish lozim: yaʼni, sogʻlom ovqatlanish, meʼyoriy jismoniy faollik, faol turmush tarzini kechirish kerak. Qariyalar uchun man qilinadigan oziq-ovqat mahsulotlari yoʻq, lekin baʼzilari foydaliroq boʻlganligi uchun koʻproq tavsiya etiladi, kundalik oziq-ovqat mahsulotlari turli-tuman boʻlishi lozim. Bunda bir vaqtda ovqatlanishga odatlanish, uzoq vaqt davomida och qolmaslik, yogʻli, oʻta shoʻr va achchiq ovqatlarni cheklash zarur.

Bugʻda va qaynatib pishirilgan taomlarni, meva va sabzavotlarni koʻproq isteʼmol qilish tavsiya qilinadi.

Juda issiq va juda sovuq taomlarni aslo isteʼmol qilmaslik va koʻproq harakatda boʻlib, toza havoda sayr qilish, qarilikda yaxshi jismoniy holatda boʻlish, uzoq vaqtgacha sogʻlom va faol yashashga yordam beradi.

Kitob oʻqish, krossvordlar yechish, shaxmat oʻynash, ijod qilish aqlning charxlanishiga, xotira mustahkamlanishiga, diqqat-eʼtiborning jamlanishiga olib keladi.

Keksalarning qarindosh-urugʻlar, yor-birodarlar bilan tez-tez koʻrishib turishi maqsadga muvofiqdir.

Mehnat qilish va dam olishni toʻgʻri tashkil qilish, 7-8 soatlik uyqu hayot faoliyatining bir maromda davom etishiga yordam beradi.

Tamaki va nos chekish, spirtli ichimliklar ichish yurak-qon tomir, nafas olish va ovqat hazm qilish tizimi aʼzolari kasalliklari kelib chiqish xavfini oshiradi.

Kasalliklarning oldini olish maqsadida, keksalar doimiy ravishda shifokor nazoratida boʻlishlari, bosh aylanishi, bosh va mushaklarda ogʻriq sezilsa, ishtahasi pasaysa, uyqusizlik kuzatilsa, quloqda shovqin, koʻkrak qafasi va qorin sohada ogʻriq paydo boʻlsa va boshqa holsizliklar kuzatilsa, tezda shifokorga murojaat qilish lozim.

Profilaktik maqsadda shifokor koʻrigidan oʻtib turish tavsiya etiladi.

J.YaVQAShEV, tuman Tibbiyot birlashmasi Salomatlik boʻlimi mudiri.