BOLA HUQUQLARINING KAFOLATI – KELAJAK KAFOLATIDIR

Mamlakatimizda bolalarni ijtimoiy, iqtisodiy, huquqiy, maʼnaviy jihatdan himoya qilish boʻyicha juda koʻplab ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan, mamlakatimizda bolalar huquqlarini himoya qilish boʻyicha tegishli huquqiy baza shakllangan, desak hech mubolagʻa boʻlmaydi. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Oila Kodeksi, Fuqarolik Kodeksi, Mehnat Kodeksi, Jinoyat Kodeksi va boshqa bir qator qonun hujjatlarida bolalar huquqlarini himoya qilishga oid normalar oʻz ifodasini topgan.

Maʼlumki, bola huquqlari sohasida qonunchilikning asosini Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi tashkil etadi. Unga muvofiq bolada tugʻilishi bilanoq inson va fuqaroning huquq, erkinliklari vujudga keladi hamda ular davlat tomonidan kafolatlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 64-moddasida “Ota-onalar oʻz farzandlarini voyaga yetgunlariga qadar boqish va tarbiyalashga majburdirlar. Davlat va jamiyat yetim bolalarni va ota-onalarining vasiyligidan mahrum boʻlgan bolalarni boqish, tarbiyalash va oʻqitishni taʼminlaydi, bolalarga bagʻishlangan xayriya faoliyatlarini ragʻbatlantiradi”, – deb belgilab qoʻyilgan. Bosh Qomusimizning 65-moddasiga koʻra esa bolalar ota-onalarining kelib chiqishi va fuqarolik holatidan qatʼiy nazar, qonun oldida tengdirlar. Bolalarning huquqlarini himoya qilish boʻyicha amalda boʻlgan qonunchilik Konstitutsiyamiz normalarini Bola huquqlari haqidagi Konventsiyaga muvofiq holda takomillashtirishga yoʻnaltirilgan.

Bola huquqlari toʻgʻrisidagi Konventsiya BMTning bolalikni muhofazalash bobidagi eng universal hujjati hisoblanadi. Unda mustahkamlab qoʻyilgan bola huquq va manfaatlarining barcha qirralarini “Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qamrab olgan.

“Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonunning eng asosiy jihatlaridan biri, unda bola huquqlarini taʼminlashga qaratilgan qariyb barcha qoidalarning jam qilinganligidir. Mazkur Qonun hujjati Bola huquqlari toʻgʻrisidagi Konventsiya, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlarida nazarda tutilgan bola huquqlarining asosiy va qoʻshimcha kafolatlarini oʻz ichiga olgan.

Jasur DAVLETOV, Yoshlar ishlari Agentligi tuman  boʻlimi boshligʻi.