BANKROTLIK TÖĞRISIDAGI IŞLAR IQTISODIY SUDDA KÖRILADI

Bankrotlik atamasi – italyan tilidan kelib çiqib, «singan kursi» maʼnosini anglatadi. Bankrotlik, yaʼni siniş deyilganida fuqaro, korxona, firma yoki bankning mablaği yetişmaganligidan öz majburiyatlari böyiça qarzlarni tölaşga qurbi yetmasligi, qarzdorning majburiyatlari mol-mulkidan oşib ketganligi sababli tovarga haq tölaş yuzasidan kreditorlarning talablarini qondirişga, byudjetga va boşqa fondlarga majburiy tölovlarni taʼminlaşga qodir emasligi tuşuniladi. 

Özbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksining 25-moddasida bankrotlik töğrisidagi işlar iqtisodiy sudga taalluqli ekanligi körsatilgan.

Özbekiston Respublikasining «Bankrotlik töğrisida»gi Qonuni 6-moddasiga asosan iqtisodiy sudga qarzdorni bankrot deb topiş töğrisidagi ariza bilan qarzdor, kreditor va prokuror murojaat qila oladi. Majburiy tölovlar böyiça majburiyatlarni bajarmaganligi munosabati bilan qarzdorning bankrotligi töğrisida iş qözğatiş haqidagi ariza bilan iqtisodiy sudga qarzdor, prokuror, soliq xizmati organlari, şuningdek, ustav fondida davlat uluşiga ega bölgan va pul majburiyatlari böyiça Özbekiston Respublikasi oldida qarzi bölgan yuridik şaxslarga nisbatan bankrotlik töğrisidagi işlar buyiça davlat organi va uning hududiy organlari murojaat qiliş huquqiga ega. Qarzdorda bankrotlik alomatlari mavjud bölsa, iş iqtisodiy sud tomonidan qözğatilişi mumkin.

Bankrotlik töğrisidagi işlar böyiça davlat organi, şuningdek, davlat soliq xizmati organi va prokurorning qarzdorni bankrot deb topiş haqidagi arizalari iqtisodiy sudlar tomonidan davlat boji tölovisiz iş yuritişga qabul qilinadi. Sud tomonidan ariza qanoatlantirilgan taqdirda davlat boji qarzdordan undiriş orqali qoplanadi.

Belgilangan tartibda va miqdorda poçta harajatlari qoplanganligini tasdiqlovçi hujjatlar taqdim etilmagan bölsa, Özbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi 155-moddasi birinçi qismining 6-bandiga asosan ariza va unga ilova qilingan hujjatlar qaytariladi.

Sudya qarzdorni bankrot deb topiş töğrisidagi arizani Özbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi talablariga rioya etilgan holda berilgan bölsa öz iş yurituviga qabul qilinişi va sud kuzatuvni joriy etiş va muvaqqat boşqaruvçini tayinlaş töğrisida ajrim çiqarişi mumkin.

Xulosa qilib aytganda, bankrotlik töğrisidagi işlarning bankrotlik holatining vujudga keliş sabablari çuqur sinçkovlik bilan iqtisodiy sudlarda körib çiqilişi tartibi ommaga keng yoritilib borilişi, harakatdagi korxonalar inqirozining oldini olişga zamin bölib xizmat qiladi.

B.Bekmurodov, Beruniy tumanlararo Iqtisodiy sudi sudyasi.

Q.O.Xojamurodov, Beruniy tumanlararo Iqtisodiy sudi sudyasi.