QIShLOQ XOʻJALIGI ISTIQBOLLI SOHAGA AYLANMOQDA

Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2020-yil 6-martdagi “Paxtachilik sohasida bozor tamoyillarini keng joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori sohada tub burilishlar yasalishiga zamin boʻldi. Aytish mumkinki, fermerlarda iqtisodiy manfaatdorlik hissi oshib, endilikda yer egalari mahsulot ishlab chiqarishda ham, narxlarni shakllantirishda ham bozor sharoitidan kelib chiqadi, davlatning tarmoqqa  aralashuvi kamayadi. Yaʼni, dehqon yerning haqiqiy egasiga aylanadi.

Buningdek ijobiy oʻzgarishlar tumanimiz dehqonlarini ham mahsulot yetishtirish hajmini oshirishga, ekin maydonlaridan samarali foydalanishga ruhlantirdi.

Shu boisdan koʻklam ob-havosi noqulay kelgan, vegetatsiya davrida suv taqchilligi ekinlar normal rivojlanishiga taʼsirini oʻtkazgan joriy yilda ham tumanimizda paxta tayyorlash rejasi ortigʻi bilan ado etildi.

Koʻklamda tumanimizning 350 ta fermer xoʻjaliklari ekin maydonlarining 15030 gektariga chigit ekilgan edi. Shuning 3762 gektariga “S-47-27”, 9517 gektariga “Sulton”, 1751 gektariga esa yangi navli urugʻ ekildi. Fermer xoʻjaliklari ushbu maydonlardan 45750 tonna hosil yetishtirib topshirishi yuzasidan masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasi paxtachilik klasteri bilan kontraktatsiya shartnomalari tuzishgan edi.

Paxta urugʻini ekish, unib chiqqan nihollarni agrotexnika qoidalari asosida parvarishlash, oziqlantirish, sugʻorish ishlari yaxshi olib borilganligi oʻz samarasini berdi.

Azal-azaldan mirishkor dehqonlar yurti hisoblanmish tumanimizda joriy yilda ham paxtadan koʻzlanganiday hosil koʻtarildi.

2021-yil paxta yigʻim-terimi yakuni boʻyicha masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasi paxtachilik klasteriga 45839 tonna paxta xom ashyosi yetkazib berildi. Jami 200 milliarddan ortiq daromad olindi.

Qishloq xoʻjalik ekinlari ekilgan maydonlarning 3800 gektarida ekinlar suv tejovchi texnologiyalar yordamida sugʻorilganligi suvning kam sarflanishi va ekinlar hosildor boʻlishini taʼminladi.

Yakunlanayotgan yilda tumanimiz boʻyicha 2021-yil hosili uchun ekilgan 3800 gektar gʻalla maydonlaridan davlatga 9500 tonna don yetkazib berish boʻyicha kontraktatsiya shartnomalari tuzilgan edi. Shudan 25 ta fermer xoʻjaliklarida 316,8 gektar maydonga urugʻlik gʻalla ekilib, 950 tonna urugʻlik don yetishtirish rejalashtirilgan edi.

Gʻalla ekilgan maydonlarda bir tekis unib chiqqan nihollar agrotexnik qoidalar asosida parvarish qilindi. 1490 gektar ochiq maydondagi, 2310 gektar gʻoʻza qator orasiga ekilgan gʻalla maydonlariga 11400 tonna mahalliy oʻgʻit jamgʻarilib, sharbat usulida sugʻorildi. Shuningdek, mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish, zararkunanda, kasallik va begona oʻtlarga qarshi kurashish tadbirlari ham oʻz vaqtida oʻtkazildi.

Yetishtirilgan hosil 18 ta oʻrim-yigʻim otryadlari yordamida yigʻishtirib olindi va 7358,1 tonna don topshirildi.

Tumanimiz qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoqlaridan biri boʻlgan pillachilik boʻyicha ham yakunlanayotgan yilda quvonarli yutuqlar qoʻlga kiritildi. Koʻklamda “Jayxun Silk” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan 3960 quti ipak urugʻi yetkazib berildi.

Mavsumda 1607 nafar kasanachilarga 1703 quti, fermer xoʻjaliklariga 2273 quti ipak qurti urugʻlari tarqatildi.

Tuman boʻyicha 16 ta inkubatoriya faoliyati yoʻlga qoʻyilib, ipak qurti urugʻini jonlantirish uchun malakali mutaxassislar ishga olindi. Jonlantirilgan ipak qurti urugʻlari oʻz vaqtida kasanachilarga va fermer xoʻjaliklariga tarqatib berildi. Qurt boquvchilarga har bir quti ipak qurti uchun 250 ming soʻmdan boʻnak pullari berildi.

Mavsum ishlari namunali tashkil etilganligi bois pilla yetishtirish rejasi 101,2 foizga ado etildi va topshirilgan pilla pullari hisob-kitob qilindi.

Yakunlanayotgan yil tumanimizda chorvachilik sohasida ham rivojlanishlar yili boʻldi, deyish mumkin. Bu haqda soʻz ketganida, avvalo yil sayin mavjud  qora mollar naslini yaxshilash, xorijdan nasldor mollar keltirish hisobiga mahsulot yetishtirish hajmi oshayotganini taʼkidlash oʻrinli.

Ayni kunda tumanimizda barcha toifadagi xoʻjaliklarda 164,3 ming bosh qoramollar mavjud boʻlib, shuning 45,1 ming boshi sigirlardir.

 2021-yilda Amir Temir nomli ovuldagi “Amudaryo biznes invest” masʼuliyati cheklangan jamiyati tomonidan Gollandiya davlatidan 16 bosh Golshtin zotli, Toʻlqin ovulidagi “Amudaryo sohili” fermer xoʻjaligi tomonidan Chexiyadan 32 bosh Angus zotli, Choykoʻl ovulidagi “Soatov Otabek” agrofirmasi tomonidan Qozogʻiston Respublikasidan 120 bosh qozoqi oq bosh zotli, Oq oltin ovulidagi, “Amu naslli chorva” agrofirmasi  tomonidan Qozogʻiston Respublikasidan 50 bosh qozoqi oq bosh zotli,  Boʻzyop ovulidagi “Amudaryo baxt qushi” MChJ tomonidan  Germaniya davlatidan 31 bosh simmental zotli naslli qoramollar olib kelinib, yaxshi parvarish qilinmoqda.

Mavjud chorva mollarini meʼyorida oziqlantirish va chorvachilik mahsulotlari yetishtirishni koʻpaytirish maqsadida tuman boʻyicha 1754 gektar maydonga ozuqabop beda, makkajoʻxori, joʻxori, xashaki lavlagi kabi ekinlar ekildi.

Hozirgi kunda barcha toifadagi xoʻjaliklarda 104,9 ming bosh qoʻy va echkilar namunali parvarish qilinmoqda. Yilning oʻtgan davrida barcha toifadagi xoʻjaliklarda 44 tonna jun yetishtirildi.

Shuningdek, 1 mln. 129 ming 400 parrandalar namunali parvarish qilinib, tuxum, parhez goʻsht yetishtirilmoqda.

Tumanimizda baliqchilikni rivojlantirishga qaratilayotgan eʼtibor tufayli hozirgi kunda jami 348 gektar yer maydonlarida 74 ta koʻllar mavjud.

Bu koʻllarda yetishtirilayotgan baliqlar xalqimiz dasturxoni toʻkinligiga munosib hissa boʻlib qoʻshilmoqda. Qisqa qilib aytganda, tumanimiz aholisining asosiy qismi band boʻlgan qishloq xoʻjaligining barcha sohalarida kompleks rivojlantirish choralari amalga oshirilmoqda, xalqimiz dasturxoni toʻkin, turmushi obod boʻlishi yoʻlida saʼy-harakatlar qilinmoqda. Fursatdan foydalanib, soha mehnatkashlarini 12-dekabr kuni nishonlanadigan Qishloq xoʻjaligi xodimlari kuni bayrami bilan tabriklayman!

I.matkarimov,

tuman hokimining qishloq va suv xoʻjalig

i masalalari boʻyicha oʻrinbosari.