PAXTAChILIK – TOʻQIMAChILIK KLASTERI FAOLIYaTI KENGAYMOQDA

1. Mamlakatimizda Oʻzbekiston Respublika Vazirlar Mahkamasining “Paxta toʻqimachilik ishlab chiqarishlarini yanada rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qaroriga muvofiq fermer xoʻjaliklari, qishloq xoʻjaligining boshqa sanoat korxonalari oʻrtasida bozor munosabatlarini yanada rivojlantirish, yuqori qoʻshilgan qiymatga ega zamonaviy toʻqimachilik mahsulotlari ishlab chiqarishni tashkil etishni ragʻbatlantirish va qishloq aholisining bandligini oshirish maqsadida hududlarda paxta toʻqimachilik ishlab chiqarishlarini tashkil etishning klaster shakllarini keng joriy etish belgilangan edi. Shunga muvofiq Amudaryo tumanida masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasida 2019-yilda paxtachilik-toʻqimachilik klasteri tashkil etildi. Oʻtgan uch yil mobaynida klaster bilan shartnoma tuzgan fermer xoʻjaliklarida paxta xomashyosini yetishtirish xarajatlari oʻz vaqtida taʼminlanayotgani tufayli barcha agrotexnik tadbirlar oʻz vaqtida bajarilib, natijada paxta dalalaridan moʻl hosil toʻplanib, konraktatsiya shartnomalari ortigʻi bilan bajarilmoqda. Hosildorlik ortishiga erishilmoqda.

Ayni kunda ushbu korxonada 900 nafarga yaqin odam doimiy ish bilan band.

Korxonada 2020-yilda paxta tolasini qayta ishlashdan 7,1 million dollarlik mahsulot eksport qilingan. 2021-yilda esa eksport hajmini 8 million dollarga yetkazish rejalashtirilgan edi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 19-sentyabrdagi Qaroriga muvofiq Oq oltin ovulida faoliyat yuritib turgan “Amudaryo paxta tozalash zavodi” ham besh yil muddatda boʻlib toʻlash sharti bilan klaster tomonidan sotib olindi va bu loyiha boʻyicha 82,5 milliard soʻmlik modernizatsiyalash ishlarini olib borish, 40 ming tonna paxtani 60 kunda qayta ishlash quvvatiga yetkazish rejalashtirilgan. Ayni kunlarda bu borada tashkiliy va amaliy ishlar olib borilmoqda.

Paxtachilik-toʻqimachilik klasteri fermer xoʻjaliklarida ishlarni tashkil etishning ilgʻor agrotexnologiyalari va uslublarini joriy qilish, suv resurslaridan samarali va oqilona foydalanish boʻyicha ijobiy natijalarni taʼminlashga intiladi. Yerlarni ekishga tayyorlashdan tortib, yetishtirilgan hosilni yigʻib-terib topshirishgacha boʻlgan barcha ishlar uchun oʻz vaqtida mablagʻ yetkazib beradi. Fermer xoʻjaliklaridan qabul qilib olingan paxta xomashyosi Oq oltin ovulidagi paxta tozalash zavodida qayta ishlanib, Mangʻit shahridagi korxonada ipga aylantiriladi. Hozirgi kunda paxta tolasidan tayyorlanayotgan kalava ip mahsulotining asosiy qismi Xitoyga eksport qilinayapti.

Korxonada ishchilarning unumli ishlashlari, mahsulot sifatli boʻlishi uchun barcha sharoitlar yaratilgan. Xususan ish dastgohlari, barcha texnologiyalar soz ishlashiga erishilayapti. Ish uch smenada tashkil etilgan boʻlib, barcha smenadagi ishchilar ham issiq ovqat bilan taʼminlangan, oylik maoshlari oʻz vaqtida hisob-kitob qilib borilayapti. Ustoz-shogird anʼanasi asosida yangi ishga kelganlar tajribali ishchilarga biriktirilib qoʻyiladi va malakasi oshiriladi.

Masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasi paxtachilik-toʻqimachilik klasteri paxtani ekishdan tortib, to yetishtirilgan hosilni qayta ishlash, qayta ishlangan toladan kalava ip yigirish kabi jarayonlarni toʻliq qamrab olgani va bu jarayonda mingga yaqin yurtdoshlarimizning bandligini taʼminlab, iqtisodiyotimiz rivojiga hissa qoʻshayotgani bilan ahamiyatlidir.

Oygul RAJABOVA.