SEMINARDA VIRUSLI GEPATIT A KASALLIGINING OLDINI OLISh ChORALARI TUShUNTIRILDI

Virusli gepatit A, yaʼni aholi oʻrtasida sariq kasalligi deb ataluvchi kasallik odamda viruslar chaqiradigan, fekal-oral yuqish mexanizmiga ega boʻlgan yuqumli kasallik hisoblanadi. Shu bois, Respublikamizda aholi va bolalar oʻrtasida virusli gepatit A hamda boshqa yuqumli va parazitar kasalliklarni kamaytirishga qaratilgan choralarni kuchaytirish va sifatini oshirish boʻyicha 2022-2023-yillar uchun qoʻshimcha tadbirlar dasturi ishlab chiqilgan.

Ushbu dasturda koʻrsatilgan chora-tadbirlar, belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi tomonidan tumandagi umumtaʼlim maktablari va maktabgacha taʼlim tashkilotlari rahbarlari uchun seminar tashkil etildi.

82-sonli maktabda boʻlib oʻtgan tadbirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi shifokor-epidemiologi Nina Nizamatdinova hamda tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimining epidemiologiya va immunoprofilaktika boʻlimi mudiri Gulshod Tajiboyevalar qatnashishdi.

Tadbirda soʻzga chiqqan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi shifokor-epidemiologi Nina Nizamatdinova mazkur seminar maqsadi bu kasallikning tuman hududida tarqalishining oldini olish, kasallik profilaktikasi boʻyicha tushunchalar berishga qaratilganligini aytib oʻtdi.

Seminar davomida yuqumli kasalliklardan boʻlgan virusli gepatit A kasalligi viruslar keltirib chiqaradigan, oʻzgargan oziq-ovqat, qaynatilmagan suv orqali, zarur sanitariya sharoitlari rioya qilinmagan, shaxsiy gigiyena qoidalariga amal qilinmagan va shu kasallikka chalingan bemor bilan yaqin aloqada boʻlgan holatda yuqishi tushuntirilib, yengil, oʻrta va ogʻir turlariga izoh berildi va keng turda misollar keltirildi.

Taʼkidlanganidek, virusli gepatit A kasalligi koʻpincha 14 yoshgacha, asosan 3-7 yosh bolalar oʻrtasida keng tarqalib, odatda kasallikning oʻrta yashirin davri 14-35 kunni tashkil etadi. Kasallik belgilari bemorda tana issiqligining koʻtarilishi, holsizlanishi, tez charchashi, ishtahaning yoʻqligi, qayt qilishi, ich ketishi, ayrim vaqtlarda qattalashi, qorinda, yaʼni oʻng qovurgʻa ostida yoqimsiz his yoki ogʻriq paydo boʻlishi, siydik rangi toʻq sariq tusga kirishi, koʻzlarning oqi, teri va tirnoqlar sargʻayishi kabilarda koʻrinadi. Ammo asosan 6 yoshgaga bolalarda bu belgilar koʻrinmasligi mumkin. Shu sababli aniq diagnoz laboratoriya yoʻli bilan qondagi antitelalarni aniqlash natijasida qoʻyiladi. Kasallikning maxsus davosi yoʻqligi sababli davolash jarayonida bemorga qulay sharaoit yaratish, tanadagi yoʻqotgan suyuqlikning oʻrnini toʻldirish hamda diyeta saqlashga yoʻnaltiriladi.

Seminarda kasallikning oldini olish maqsadida qoʻllanilib kelinayotgan vaktsinatsiya choralari xususida ham keng toʻxtalib oʻtildi. Shuningdek, davlat tomonidan bolalar 12-13 turdagi yuqumli kasalliklarga qarshi vaktsina bilan bepul taʼminlanishi, lekin, virusli gepatit A vaktsinasi bilan emlash uchun hozirda imkoniyatlar cheklanganligi haqida maʼlumotlar berildi. Mutaxassislar virusli gepatit A profilaktikasi, mazkur kasallikning oldini olishda vaktsinatsiyaning ahamiyatini keng tushuntirib oʻtdilar.

Seminar yakunida umumtaʼlim maktablari va maktabgacha taʼlim tashkilotlari rahbarlari kasallikning oldini olish, vaktsinatsiya xususida oʻzlarini qiziqtirgan savollar bilan murojaat qilib, batafsil javoblar olishdi.

O.Xudoyberganova.