84-SONLI MAKTABDA MENDELEYeVNING 189 YILLIGIGA BAĞIŞLANGAN TADBIR ÖTKAZILDI
Kimyogar olim Dmitriy Mendeleyevning 1869-yilda yaratgan kimyoviy elementlar davriy jadvali olamşumul kaşfiyotlardan biri sifatida tarix sahifalariga muhrlangan. Hozirga qadar butun dunyoda kimyo fani uşbu jadval asosida örganiladi. Serqirra olim bölgan bu inson butun jahonda kimyogarlar otasi deb tan olingan.
Amudaryo tumanidagi 84-sonli maktabning “Yoş kimyogarlar” tögaragi aʼzolari iştirokida buyuk rus olimi Dmitriy Mendeleyev tavalludining 189 yilligi munosabati bilan tadbir ötkazildi. Öquvçilarning kimyo faniga bölgan qiziqişini yanada oşiriş maqsadida ötkazilgan uşbu tadbir maktabning kimyo fani öqituvçisi Şahnoza Jumaniyozova tomonidan taşkil etildi.
Tadbirni maktab direktori Erkin Qurbonboyev oçib berdi va tögarak faoliyati, kimyo-biologiya fani böyiça ötkazilayotgan dars maşğulotlari, laboratoriya xonalaridagi şaroitlar töğrisida sözladi. Şuningdek, “Yoş kimyogarlar” tögaragi aʼzosi, maktabning 11-sinf öquvçisi Diyorbek Nurjonovning Nukus davlat pedagogika institutida “Rektor kubogi” uçun kimyo fanidan ötkazilgan olimpiadada faxrli 3-örinni olgani, tuman Maktabgaça va maktab taʼlimi bölimi tomonidan diplom bilan taqdirlanganini eʼtirof etib ötdi. Kimyo ham keng tarmoqli fan ekanligini aytdi va öquvçilarni uşbu fanni bilimdon öqituvçi Şahnoza Jumaniyozovadan yanada çuqurroq örganişga çaqirib, jamiyat uçun kerakli insonlar bölib ulğayişga daʼvat etdi.
Şundan söng, kimyo fani öqituvçisi Şahnoza Jumaniyozova kimyogar olim Dmitriy Mendeleyev töğrisidagi maʼlumotlar berib ötdi.
Taʼkidlanganidek, rus kimyogar olimi va pedagog Dmitriy Mendeleyev 1834-yilning 8-fevralida dunyoga kelgan. Kimyoviy elementlar davriy qonunining kaşf etilişi – Mendeleyevning buyuk xizmatidir. Oilada kenja farzand bölgan Mendeleyev Peterburgdagi Boş pedagogika instituti fizika-matematika fakultetining tabiiyot fanlar bölimini tugatgan va Peterburg universitetida magistrlik dissertatsiyasini yoqlagan.
Mendeleyevning ilmiy faoliyati keng va köp qirrali bölib, eng asosiylari kimyo, kimyo texnologiya, fizika, metrologiya, mateorologiya, iqtisod va boşqalarga oid. Mendeleyev eritmalarning kimyoviy nazariyasini işlab çiqdi, kritik temperaturani kaşf qilgan. Kömirni yer ostida gazga aylantiriş ğoyasini ilgari surgan. Tutunsiz poroxning yangi tarkibini topdi va uni işlab çiqarişni yölga qöygan.
Öquvçilar va tomoşabinlar şu kabi maʼlumotlar bilan taniştirilganidan söng, tögarak aʼzolari “Elementlar” qöşiğini ijro qilib, tadbir iştirokçilariga va tomoşabinlarga xuşnudlik baxş etişdi.
Tadbir laboratoriya tajribalari bilan davom ettirildi. Tajribada kundalik rözğorda işlatiladigan mahsulotlardan foydalanildi. Sirka kislotasi va isteʼmol sodasidan karbonat angidrid gazi ajratib olindi va uşbu gaz bilan rezina pufakka töldirib körsatildi.
Tadbirni yanada qiziqarli ötkaziş maqsadida tögarak aʼzolari va tomoşabinlar örtasida ham savol-javob, kimyoviy formulalarni töğri yozib körsatiş böyiça bahs ötkazildi. Tögarak aʼzolari va öquvçilar barça formulalarni töğri topib, özlarining kimyo fanidan olgan bilim darajalarini, uşbu fanga bölgan qiziqişlari yuqoriligini körsatişdi.
Tadbir yakunida faol iştirok etgan tögarak aʼzolari va tomoşabinlarga sovğalar berib rağbatlantirildi. Qiziqarli ötgan tadbir davomida öquvçilarning kimyo faniga bölgan qiziqişlari yanada ortdi va kerakli maʼlumotlarga ega bölib, bilimlarini mustahkamlab olişdi.
O.Xudoyberganova.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
