Kadastr hujjatlari mavjud boʻlmagan koʻchmas mulk obeʼktlari va soliq qarzdorligi bor xonadonlar xatlovdan oʻtkazilmoqda

26-iyul kuni Amudaryo tumanining Xolimbeg ovulida tuman hokimligi, Kadastr agentligi tuman boʻlimi, soliq inspektsiyasi hamda boshqa tashkilot masʼul xodimlaridan iborat ishchi guruh aʼzolari mahallalarda boʻlib, xatlov ishlarini olib bordilar. Xatlovdan koʻzlangan maqsad – koʻchmas mulk obʼektlari roʻyxatida mavjud boʻlib, lekin shu kunga qadar kadastr hujjatlari mavjud boʻlmagan obʼektlarni aniqlash va aholiga huquqiy tushuntirishlar berishdan iborat boʻldi.

Maʼlumki, 2022-yil 6-iyun kuni “Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni taʼminlash, yerga boʻlgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni qabul qilingan edi.

Shuningdek, Oʻzbekistonda kadastr hujjati yoʻq uy-joy va yerlar toʻliq roʻyxatga olinib, oʻzboshimchalik bilan egallangan yerlar va qurilgan uylar masalasini hal etish boʻyicha qaror, dastur va grafik ishlab chiqilib, tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.

Lekin, baʼzi fuqarolarimiz haligacha koʻchmas mulk obʼektlariga kadastr hujjatlarisiz egalik qilib kelishmoqda. Xatlov jarayonlarida ushbu fuqarolarga nisbatan Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksning tegishli moddalariga asosan jarima solindi. Bunda kadastr hujjatlarisiz koʻchmas mulk obʼektlariga egalik qilib kelayotgan yuridik shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining 15 barobarigacha, jismoniy shaxslarga esa 10 barobar miqdorigacha jarima solish koʻzda tutilgan.

Xatlov jarayonlarida fuqarolarga yer va uyga oid barcha hujjatlarini saqlab, imkoni boʻlsa, yoʻqotilganlarini tiklab olishlari lozimligi, asosiysi, hujjatlashtirib qolish uchun oʻzboshimchalik bilan qoʻshimcha imoratlar qurishdan tiyilishlari kerakligi, bu harakatlar fuqaro uchun muammo keltirib, uning javobgarlikka tortilishiga sabab boʻlishi batafsil tushuntirildi.

Shuningdek, fuqarolarga uy-joyga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etishga asos boʻluvchi kerakli hujjatlar toʻgʻrisida maʼlumotlar berildi. Taʼkidlanganidek, ularga mahalla fuqarolar yigʻini tomonidan taqdim etilgan maʼlumotnoma, yer va mol-mulk uchun toʻlangan soliq hamda kommunal toʻlovlar kvitantsiyalari kiradi.

Xatlov jarayonlarida kadastr hujjati yoʻq koʻchmas mulk egalariga kadastr roʻyxatidan oʻtgan hujjatlar asosidagina yer, mol-mulk soliqlarini toʻlashlari mumkinligi, barcha fuqarolar orasida yerga egalik qilish tenglik va shaffoflik asosida olib borilishi qatʼiy tarzda tushuntirildi.

Undan tashqari, soliqdan qarzdorligi bor boʻlgan fuqarolarga joriy yil uchun hisoblangan soliqlarni toʻlash teng ulushlarda 15-aprel va 15-oktyabr sanalariga qadar amalga oshirilishi belgilangani, yer uchastkalaridan hujjatsiz yoxud yer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilganidan kattaroq hajmda foydalanilganda, soliq stavkasi belgilangan stavkaning uch baravari miqdorida hisoblanishi batafsil tushuntirib oʻtildi.

Shuningdek, agar soliq imtiyozlarini olish huquqiga ega boʻlgan fuqarolar boʻlsa, imtiyozlarni olish huquqini tasdiqlovchi xujjatlarni mustaqil ravishda soliq inspeksiyasiga taqdim etishlari lozimligi, mol-mulkning kadastr qiymati va yer maydonlari oʻrtasida farq aniqlangan taqdirda Kadastr agentligi tuman boʻlimiga murojaat etishlari lozimligi aytib oʻtildi.

Xatlov jarayonlari davomida kadastr hujjatlari mavjud boʻlmagan koʻchmas mulk obʼektlarining egalari soliq qarzdorligini oʻz vaqtida bartaraf etishlari, aks holda belgilangan tartibda har bir kechiktirilgan muddat uchun penya hisoblanishi va soliqlar sud tartibida undirilishi haqida ogohlantirildi.

Tuman hokimligining Axborot xizmati.