GʻOʻZA DEFOLIATsIYaSINI SIFATLI OʻTKAZIShGA OID KOʻRGAZMALI SEMINAR BOʻLIB OʻTDI

Yurtimiz dehqonlari va qishloq xoʻjaligi mutaxassislari uchun gʻoyat masʼuliyatli va mashaqqatli mavsum – paxta yigʻim-terimi mavsumi yaqinlashmoqda. Barcha fermer xoʻjaliklarida ushbu mavsumni qisqa muddatlarda sifatli oʻtkazish, yetishtirilgan hosilni nest-nobud qilmay yigʻishtirib olish yuzasidan zarur chora-tadbirlar amalga oshirilayapti.

Har yili respublikada paxta yetishtirish, hosildorlikni oshirish borasida ilgʻorlar safida boʻladigan amudaryolik paxtakorlar joriy yilda ham paxta dalalarida moʻl hosil toʻplashga erishdilar. Ayni kunlarda gʻoʻza soha fidoyilari gʻoʻza parvarishini nihoyasiga yetkazishib, yigʻim-terimga tayyorgarlikni boshlab yubordilar. Dalalar atroflari tekislanib, terilgan hosilni tashib ketuvchi traktorlar yurishiga va defoliatsiya ishlari sifatli ado etilishiga sharoit yaratildi.

Joriy yilda tumanimiz boʻyicha 347ta fermer xoʻjaliklariga qarashli 15201 gektar ekin maydonga chigit ekilgan va fermer xoʻjaliklari hamda masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasi paxta-toʻqimachilik klasteri oʻrtasida shartnomalar imzolangan. Ushbu maydonlarning 3903 gektariga “Ravnaq-2” navi, 10858 gektariga “Sulton” navi, 440 gektariga “Buxoro-102” navlari ekilgan. Mavjud paxta maydonlarining 72 foizidan ortigʻiga qator orasi 60 santimetrdan, 27 foizidan ortigʻiga esa qoʻshqatorlab urugʻ ekildi.

Ayni kunlarda barcha paxta maydonlarida boʻliq koʻsaklardan oppoq momiqday paxtalar ochilib, yigʻim-terim mavsumi yaqinlashayotganidan darak berib turibdi.

23-avgust kuni Toshyop ovulidagi “Bekman Allamberganov” fermer xoʻjaligida paxta yigʻim-terimi oldidan oʻtkaziladigan muhim agrotexnik tadbir – gʻoʻza dafoliatsiyasiga bagʻishlangan koʻrgazmali kengash boʻlib oʻtdi.

Tadbirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi Farhod Ermonov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi oʻrinbosari Daryabay Qaypov, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspektsiyasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi boshqarmasining qishloq xoʻjaligi texnikalari holatini nazorat qilish shoʻʼbasi bosh mutaxassisi Davron Bobojonov, tumandagi qishloq xoʻjaligi masʼullari, sektorlar rahbarlari, fermerlar ishtirok etdilar.

Mutaxassislar yigʻilganlarga gʻoʻzalarni defoliatsiya qilish uchun texnikalarning tayyorlanishi, defoliantlarni qoʻllash boʻyicha keng tushunchalar berdilar.

Shuningdek, defoliatsiyaning gʻoʻza koʻsaklari barvaqt ochilishi va yigʻim-terim mavsumini qisqa muddatlarda oʻtkazishdagi ahamiyatiga eʼtibor qaratildi.

Taʼkidlandiki, gʻoʻzalarni defoliatsiya qilishning qulay muddati nihollar koʻsaklarining yarmidan koʻpi ochilgan vaqt hisoblanadi. Defoliatsiya tufayli barglari toʻkilgan gʻoʻzalarning qolgan koʻsaklari ham 10-12 kunda ochiladi. Bu mavsumni qisqa muddatda oʻtkazishga, paxta hosilining birinchi navga topshiriladigan qismi oshishiga, paxta dalalari hosildan boʻshab, kuzgi qishki ishlarni barvaqt boshlashga imkon yaratadi.

Shunisi eʼtiborliki, tumanda gʻoʻza defoliatsiyasini sifatli oʻtkazish boʻyicha 15ta otryadlar shakllantirilib, ularga 47 OVX agregatlari biriktirilgan. Ushbu texnikalar yordamida tumanimiz paxta dalalarining urugʻlik paxta ekilgan 2349 gektaridan tashqari barchasida defoliatsiya tadbiri amalga oshirilishi rejalashtirilgan.

Seminarda bu boradagi amalga oshirilishi lozim boʻlgan ishlar xususida batafsil maʼlumotlar berildi.

Tadbirda gʻoʻza defoliatsiyasini belgilangan muddatlarda sifatli oʻtkazish yuzasidan tegishli masʼullarga topshiriqlar berildi.

Shundan soʻng 2-sektor rahbari – tuman prokurori Aziz Roʻzmetov boshchiligida 2-sektorga qarashli hududdagi fermer xoʻjaliklari raislari masʼuliyati cheklangan jamiyat shaklidagi “Amudaryotex” xorijiy korxonasida boʻlishib, mavsumga shay holatga keltirilgan texnikalar bilan tanishdilar. Shuningdek, fermerlar paxta-toʻqimachilik klasterida xom ashyoni qayta ishlash jarayoni, yaqindagina ishga tushirilgan yogʻ-moy zavodida esa paxtadan ajralib olingan chigitdan yogʻ ishlab chiqarish jarayoni bilan tanishdilar.

Aytish joizki xom-ashyoni sotishdan koʻra, tayyor mahsulot ishlab chiqarish va sotish har tomonlama foydali. Qolaversa, chigitdan yogʻ-moy ishlab chiqarishning yoʻlga qoʻyilishi bilan 100 nafar atrofidagi ishsiz fuqarolar doimiy ish bilan taʼminlandilar.

Yaqin kunlarda tumanimiz fermer xoʻjaliklarida yetishtirilgan paxta chigitidan ushbu zavodda ishlab chiqarilgan sifatli paxta yogʻi savdoga chiqarilishi fermerlarni yana ham unumli ishlashga chorladi.

Oygul RAJABOVA.