ONA TILI – BU MILLATNING RUHIDIR...

Til – davlat timsoli, mulki, ruhi, millatning madaniy va maʼnaviy boyligi, xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi, tarixidir.

Til – insonlarning oʻzaro aloqa vositasi boʻlib, yaratuvchining insonga bergan bebaho neʼmatidir. Millatlarni millatlardan ajratib turuvchi asosiy belgilardan biri ham tildir. Dunyoda har bir xalqning oʻz tili uning bebaho boyligi, iftixori, najoti hisoblanadi. Hikmatli soʻzlar, sheʼr-u dostonlar, qoʻshiqlar avvalo biror bir millatning ona tilida dunyoga keladi. Millat bor ekan, uning tili ham yashaydi, tili yashar ekan, u millat boshqa millatlar orasida oʻz nufuzi, obroʻsiga ega boʻladi.

Har bir xalqqa oʻz tili aziz va ardoqli. Shoʻrolar davrida rus tili ittifoq tili sifatida rivojlantirildi. U jahon tillari darajasiga koʻtarildi. Ayniqsa, koʻp ming asrlik tarixga ega boʻlgan turkiy xalqlar ham oʻz ona tillari dunyodagi hech bir xalqning tilidan kam emasligini yoqlab chiqdilar. Bu yoʻldagi turli xil  toʻsiqlarni pisand etmadilar.

Mustaqillik arafasida koʻcha-koʻy  tili darajasiga tushib qolgan oʻzbek tiliga davlat tili maqomini berish haqidagi taklif va kurashlar samarasiz ketmadi. Shoʻrolar davrida ham oʻzbek tilini tiklashga, uni Davlat tiliga aylantirishga intilish kuchli boʻlgan. Xususan, ona tiliga bagʻishlangan turli tadbirlar oʻtkazishga harakat qilingan. Bunday tadbirlar ayniqsa, mustaqillik arafasida tez-tez oʻtkazila boshlangan. Shu tariqa xalqning qilgan harakatlari, ziyoli olimlarning tashabbuslari besamar ketmadi, oʻzbek xalqi ham oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilishiga erishdi. Bu buyuk ish aynan 1989-yil  21-oktyabr sanasida amalga oshirildi hamda shu sana tarixga “Oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun”, deya muhrlandi. Ish hujjatlari davlat tilida olib borila boshlandi, bu esa xalqning ruhini koʻtardi. Shu tariqa  bu kunni qariyb 31-yil “Oʻzbek tiliga Davlat tili maqomi berilgan kun” sifatida nishonlab keldik. 2020-yili esa  “Oʻzbek tili bayrami kunini belgilash toʻgʻrisida” 2020-yil 10-aprelda qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 1-moddasi bilan 21-oktyabr sanasi Oʻzbek tili bayrami kuni etib belgilandi. Bu esa oʻzbek tiliga boʻlgan eʼtiborning yana bir yorqin ifodasi, desak mubolagʻa boʻlmaydi. Mana shu kundan eʼtiboran Respublikamizning barcha hududlarida Til bayrami keng nishonlanib kelinmoqda. Bu kunning shukuhi oktyabr oyi kirib kelishi bilan boshlanadi. Turli xil tadbirlar, tanlovlar tashkil etiladi Shu kuni radio va televideniye orqali til bayramiga doir qiziqarli chiqishlar uyushtiriladi, oʻzbek millati ruhini koʻtaruvchi kuy va qoʻshiqlar tarannum etiladi.

Til bayrami insonni ona tiliga va oʻz xalqiga boʻlgan mehr-muhabbatini joʻsh urdiruvchi betakror bayramdir.  Oʻzbek tilining xalqaro miqyosdagi obroʻ-eʼtiborini yuksaltirish uchun uni milliy va umumbashariy tushunchalar asosida taraqqiy etgan tillar safiga kiritishda oʻz hissamizni qoʻshishimiz har  birimiz tilimizga chuqur hurmat bilan yondashish zimmamizdagi masʼuliyatli burch deb bilishimiz darkor. Barcha oʻzbek xalqini  “Oʻzbek tili bayrami”ning 34-yillik tantanasi bilan samimiy muborakbod etaman.

Muhayyo Karimova, 36-maktabning  ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi