1-dekabr – Butunjahon OITSga qarshi kurash kuni. OITS KASALLIGI TARQALIShINING OLDINI OLISh ChORA-TADBIRLARI SAMARALI AMALGA OShIRILMOQDA

Bugungi kunda odamning immunitet tanqisligi virusi, yaʼni OIV kasalligi barcha mamlakatlar uchun global muammoga aylangan. Uning salbiy taʼsiri bugun sogʻliqni saqlash tizimigagina emas, balki mamlakatning iqtisodiy va milliy xavfsizligiga jiddiy xatar tugʻdirmoqda. Shu sababli yurtimizda mazkur kasallikning oldini olish borasida muntazam ravishda tizimli ishlar olib borilmoqda.

Amudaryo tumanidagi Tibbiyot birlashmasiga qarashli Koʻp tarmoqli markaziy poliklinikasidagi Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasida ham immunitet tanqisligi virusi kasaliga chalingan shaxslarni erta aniqlash, kasallikning boshqalarga yuqishining oldini olishga doir profilaktik tadbirlar amalga oshirilib, samarali davolash ishlari olib borilmoqda.

Laboratoriyada 2 nafar shifokor, 2 nafar laborant va 2 nafar kichik tibbiyot xodimi faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Ushbu laboratoriya zamonaviy apparatlar va zarur asbob-anjomlar bilan toʻliq jihozlangan. Tibbiyot xodimlari tomonidan homiladorlar, mehnat migrantlari, nikohdan oʻtishdan oldingi tibbiy tekshiruvdan oʻtuvchilar, shifoxonada davolanayotgan bemorlardan va anonim tarzda tekshiruvdan oʻtish uchun kelganlardan olingan qon namunalari tahlildan oʻtkaziladi.

Taʼkidlash joizki, hozirgi kunda Oʻzbekistonda 78ta OIV diagnostika laboratoriyasi faoliyat olib boryapti. Ulardan 15tasi OITSga qarshi kurash markazlaridagi laboratoriya komplekslari boʻlsa, 63tasi tumanlararo laboratoriyalardir. Mazkur laboratoriyalarda IFA, immunoblot, PTsR, immunologik, klinik, biokimyoviy va bakteriologik tekshiruvlar oʻtkaziladi. Davlat tomonidan laboratoriyalarni test-sistema va reagentlar bilan taʼminlash uchun har yili tegishli mablagʻ ajratilmoqda.

Amudaryo tumanida ham dastlabki OIV diagnostika laboratoriyasi 1982-yilda Qipchoq qishloq shifokorlik punktida tashkil etilgan. Laboratoriya 2009-yilda tuman markazidagi Koʻp tarmoqli markaziy poliklinika binosiga koʻchirilib, zarur sharoitlar yaratildi. Ayni paytda laboratoriya kerakli boʻlgan barcha tibbiyot vositalari bilan taʼminlangan boʻlib, sifatli tibbiy xizmat koʻrsatish yoʻlga qoʻyilgan.

Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, hozir dunyoda OIVdan aziyat chekayotgan 90 milliondan ziyod bemor bor. Ular soni yiliga oʻrtacha 1,5 million nafarga koʻpaymoqda. Eng yomoni, xastalik har yili 600 mingdan ziyod kishining hayotiga zomin boʻlyapti. Umuman, Yer yuzida OITS epidemiyasi boshlangandan buyon 75 million odam ushbu dardga chalinib, 32 million nafardan ortigʻi vafot etgan. Tahlillarga koʻra, infektsiya 75 foizdan ortiq holatlarda 25-49 yoshli kishilar oʻrtasida uchramoqda. Bu borada kasallik profilaktikasi va unga qarshi kurashish tadbirlarini rejalashtirish hamda amalga oshirishda uning yuqish omillarini aniqlash muhim hisoblanadi.

Yurtimizda OIV infektsiyali bemorlarning 79 foizi antiretrovirus muolajalar bilan qamrab olingan. Ular uchun zarur preparatlar xarajatlarining qariyb 80 foizi Davlat byudjeti mablagʻlari, qolgan 20 foizi esa xalqaro fondlar hisobidan qoplanmoqda.

Bundan tashqari, OIV infektsiyali onalardan tugʻilgan chaqaloqlarni 6 oylik boʻlgunga qadar sunʼiy sut aralashmalari bilan oziqlantirish tavsiya etilmoqda. Mazkur yoʻnalishdagi chora-tadbirlarni yanada jadallashtirish va sohani takomillashtirish maqsadida alohida Davlat dasturi loyihasi tayyorlangan. Unga muvofiq, kelgusi yildan boshlab, sunʼiy sut aralashmalarini xarid qilish, bemorlarni antiretrovirus dori vositalari bilan kasallik aniqlangan zahoti qamrab olish hamda ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash koʻzda tutilgan.

Har yili 1-dekabr sanasi “Butunjahon OITSga qarshi kurash kuni” sifatida nishonlanadi va sana munosabati bilan Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasining tibbiyot xodimlari tomonidan ham xastalikning oldini olish boʻyicha targʻibot ishlari yanada kuchaytirilgan tarzda oʻtkaziladi.

Xushroy Ermatova, Sharofat Yoʻldosheva,

Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasi shifokorlari.