1-dekabr – Butunjahon OITSga qarşi kuraş kuni. OITS KASALLIGI TARQALIŞINING OLDINI OLIŞ ÇORA-TADBIRLARI SAMARALI AMALGA OŞIRILMOQDA

Bugungi kunda odamning immunitet tanqisligi virusi, yaʼni OIV kasalligi barça mamlakatlar uçun global muammoga aylangan. Uning salbiy taʼsiri bugun soğliqni saqlaş tizimigagina emas, balki mamlakatning iqtisodiy va milliy xavfsizligiga jiddiy xatar tuğdirmoqda. Şu sababli yurtimizda mazkur kasallikning oldini oliş borasida muntazam ravişda tizimli işlar olib borilmoqda.

Amudaryo tumanidagi Tibbiyot birlaşmasiga qaraşli Köp tarmoqli markaziy poliklinikasidagi Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasida ham immunitet tanqisligi virusi kasaliga çalingan şaxslarni erta aniqlaş, kasallikning boşqalarga yuqişining oldini olişga doir profilaktik tadbirlar amalga oşirilib, samarali davolaş işlari olib borilmoqda.

Laboratoriyada 2 nafar şifokor, 2 nafar laborant va 2 nafar kiçik tibbiyot xodimi faoliyat körsatib kelmoqda. Uşbu laboratoriya zamonaviy apparatlar va zarur asbob-anjomlar bilan töliq jihozlangan. Tibbiyot xodimlari tomonidan homiladorlar, mehnat migrantlari, nikohdan ötişdan oldingi tibbiy tekşiruvdan ötuvçilar, şifoxonada davolanayotgan bemorlardan va anonim tarzda tekşiruvdan ötiş uçun kelganlardan olingan qon namunalari tahlildan ötkaziladi.

Taʼkidlaş joizki, hozirgi kunda Özbekistonda 78ta OIV diagnostika laboratoriyasi faoliyat olib boryapti. Ulardan 15tasi OITSga qarşi kuraş markazlaridagi laboratoriya komplekslari bölsa, 63tasi tumanlararo laboratoriyalardir. Mazkur laboratoriyalarda IFA, immunoblot, PTsR, immunologik, klinik, biokimyoviy va bakteriologik tekşiruvlar ötkaziladi. Davlat tomonidan laboratoriyalarni test-sistema va reagentlar bilan taʼminlaş uçun har yili tegişli mablağ ajratilmoqda.

Amudaryo tumanida ham dastlabki OIV diagnostika laboratoriyasi 1982-yilda Qipçoq qişloq şifokorlik punktida taşkil etilgan. Laboratoriya 2009-yilda tuman markazidagi Köp tarmoqli markaziy poliklinika binosiga köçirilib, zarur şaroitlar yaratildi. Ayni paytda laboratoriya kerakli bölgan barça tibbiyot vositalari bilan taʼminlangan bölib, sifatli tibbiy xizmat körsatiş yölga qöyilgan.

Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti maʼlumotlariga köra, hozir dunyoda OIVdan aziyat çekayotgan 90 milliondan ziyod bemor bor. Ular soni yiliga örtaça 1,5 million nafarga köpaymoqda. Eng yomoni, xastalik har yili 600 mingdan ziyod kişining hayotiga zomin bölyapti. Umuman, Yer yuzida OITS epidemiyasi boşlangandan buyon 75 million odam uşbu dardga çalinib, 32 million nafardan ortiği vafot etgan. Tahlillarga köra, infektsiya 75 foizdan ortiq holatlarda 25-49 yoşli kişilar örtasida uçramoqda. Bu borada kasallik profilaktikasi va unga qarşi kuraşiş tadbirlarini rejalaştiriş hamda amalga oşirişda uning yuqiş omillarini aniqlaş muhim hisoblanadi.

Yurtimizda OIV infektsiyali bemorlarning 79 foizi antiretrovirus muolajalar bilan qamrab olingan. Ular uçun zarur preparatlar xarajatlarining qariyb 80 foizi Davlat byudjeti mablağlari, qolgan 20 foizi esa xalqaro fondlar hisobidan qoplanmoqda.

Bundan taşqari, OIV infektsiyali onalardan tuğilgan çaqaloqlarni 6 oylik bölgunga qadar sunʼiy sut aralaşmalari bilan oziqlantiriş tavsiya etilmoqda. Mazkur yönalişdagi çora-tadbirlarni yanada jadallaştiriş va sohani takomillaştiriş maqsadida alohida Davlat dasturi loyihasi tayyorlangan. Unga muvofiq, kelgusi yildan boşlab, sunʼiy sut aralaşmalarini xarid qiliş, bemorlarni antiretrovirus dori vositalari bilan kasallik aniqlangan zahoti qamrab oliş hamda ijtimoiy qöllab-quvvatlaş közda tutilgan.

Har yili 1-dekabr sanasi “Butunjahon OITSga qarşi kuraş kuni” sifatida nişonlanadi va sana munosabati bilan Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasining tibbiyot xodimlari tomonidan ham xastalikning oldini oliş böyiça tarğibot işlari yanada kuçaytirilgan tarzda ötkaziladi.

Xuşroy Ermatova, Şarofat Yöldoşeva,

Amudaryo tumanlararo OIV diagnostika laboratoriyasi şifokorlari.